Bài 53. Mặt trăng

Ở nước ta, hình dạng vết đen trên Mặt Trăng được mô tả như là "chú Cuội ngồi gốc cây đa".

Mặt Trăng là một vệ tinh của Trái Đất mà chúng ta có thể nhìn thấy trên bầu trời. Đôi khi chúng ta thấy nó rất sáng vào đêm.

Mặt Trăng là một vật thể không tự phát sáng. Chúng ta thấy Mặt Trăng là do nó phản chiếu ánh sáng mặt trời (Hình 53.1).

Mặt Trăng có dạng hình cầu nên lúc nào cũng chỉ có một nửa Mặt Trăng được Mặt Trời chiếu sáng, nửa còn lại nằm trong bóng tối ta không nhìn thấy được.

Hình dạng Mặt Trăng ta nhìn thấy trên bầu trời thay đồi mỗi ngày. Người ta nói đó là các pha của Mặt Trăng.

Thời gian chuyển từ không Trăng đến Trăng tròn là khoảng hai tuần. Hai tuần sau đó Trăng tròn sẽ trở lại là không Trăng (Hình 53.2).

Hình 53.2a: Một số vị trí của Mặt Trăng 1. Ứng với ngày không có Trăng (không Trăng) 2. Ứng với 4 ngày sau (Trăng khuyết) 3. Ứng với 8 ngày sau (bán nguyệt(1)) 4. Ứng với 12 ngày sau (Trăng khuyết) 5. Ứng với 16 ngày sau (Trăng tròn) 6. Ứng với 19 ngày sau (Trăng khuyết) 7. Ứng với 23 ngày sau (bán nguyệt) 8. Ứng với 27 ngày sau (Trăng khuyết) Hình 53.2b: Hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng tương ứng với các vị trí trên.

(1) Bán nguyệt có nghĩa là nửa trăng.

Mặt Trăng quay quanh Trái Đất, mất khoảng một tháng để đi hết một vòng.

Hình 53.3 cho thấy vị trì Mặt Trăng ở các thời điểm khác nhau trên quỹ đạo của nó. Phía Mặt Trăng hướng về Mặt Trời lúc nào cũng sáng. Chúng ta thấy các hình dạng khác nhau của Mặt Trăng trong tuần trăng là do ta nhìn Mặt Trăng ở các góc nhìn khác nhau (Mô hình 53.4).