MỤC TIÊU

Nêu được: Năng lượng hao phi luôn xuất hiện khi năng lượng được chuyển từ dạng này sang dạng khác, từ vật này sang vật khác.

Hình ảnh ba cách đun nước: a) Dùng nồi treo phía trên bếp củi, b) Dùng ấm đặt trên bếp than, c) Dùng ấm điện.

Trong ba cách đun nước ở hình bên, cách đun nào ít hao phí năng lượng nhất? Tại sao?

Năng lượng hữu ích

Khi sử dụng năng lượng vào một mục đích nào đó thì luôn có một phần năng lượng là hữu ích, phần còn lại là hao phí.

Trong việc đun sôi nước như hình trên, năng lượng nào là hữu ích, năng lượng nào là hao phí?

Năng lượng hao phí thường xuất hiện dưới dạng nhiệt năng.

1.

Hãy tìm ví dụ đề minh hoạ cho nhận định trên.

2.

Nêu tình huống (ở gia đình, ở lớp học) cho thấy luôn có năng lượng hao phi xuất hiện trong quá trình sử dụng năng lượng. Xác định nguyên nhân gây ra sự hao phí đó.

1. Năng lượng hao phì khi đi xe đạp

a) Dự đoán xem ở bộ phận nào của xe đạp có thể xảy ra sự hao phí năng lượng nhiều nhất?
b) Dạng năng lượng nào là hữu ích, là hao phí đối với người và xe?

2. Năng lượng hao phí khi ô tô chạy

Nêu tên các dạng năng lượng hao phí có thể xuất hiện khi ô tô chuyển động trên đường.
Những hao phí này ảnh hưởng ra sao đến môi trường?

Hình 49.1. Hình ảnh ô tô đang chạy, minh họa các dạng năng lượng hao phí.
Em có biết?

Để hiển thị lượng năng lượng được truyền bởi một thiết bị, người ta có thể dùng một sơ đồ như Hình 49.2.
Ví dụ, một bóng đèn LED được cung cấp 100 J năng lượng điện, nó chuyển hoá 20 J thành năng lượng nhiệt và 80 J thành năng lượng ánh sáng. Độ rộng của mũi tên đầu ra của sơ đồ cho thấy các tỉ lệ này.

Hình 49.2. Sơ đồ hiển thị năng lượng được sử dụng của một bóng đèn LED, chuyển 100 J điện năng thành 80 J ánh sáng và 20 J nhiệt.
Em đã học

Năng lượng hao phi luôn xuất hiện trong quá trình chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác, từ vật này sang vật khác.

  • Năng lượng hao phi thường được sinh ra dưới dạng nhiệt (đôi khi có cả âm thanh hoặc ánh sáng).
Em có thể:

Nói về lợi ích dùng đèn LED trong việc thắp sáng
Hãy tìm kiếm thông tin về giá cả, thời gian sử dụng, mức tiêu thụ năng lượng, hiệu quả thắp sáng, tác động đến môi trường của mỗi loại đèn trong Hình 49.3 để nêu li do tại sao nên dùng đèn LED để thắp sáng thay cho đèn sợi đốt và đèn compact.

Hình 49.3. Sơ đồ so sánh hiệu quả thắp sáng của đèn sợi đốt, đèn compact và đèn LED, hiển thị điện năng đầu vào và năng lượng ánh sáng nhìn thấy, nhiệt năng đầu ra.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Khoa học tự nhiên 6 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 171–172).