Yêu cầu cần đạt

  • Nhận biết được cách xây dựng khoá lưỡng phân.
  • Thực hành xây dựng được khoa lưỡng phân với đối tượng sinh vật.

Mục tiêu

Hình ảnh một số loài sinh vật khác nhau: cây bắp cải, ếch, bướm, nấm.

Khi đi vào một khu vườn rộng, em bắt gặp rất nhiều loài sinh vật khác nhau bao gồm thực vật, động vật, nấm.... Em có thể phân biệt được các loài không? Làm thế nào em có thể thực hiện được việc đó?

I) Khoá lưỡng phân là gì?

Khoá lưỡng phân là kiểu phổ biến nhất trong các khoá phân loại sinh vật. Nguyên tắc của khoá lưỡng phân là từ một tập hợp các đối tượng ban đầu được tách thành hai nhóm có những đặc điểm đối lập với nhau. Sau mỗi lần tách, ta được hai nhóm nhỏ hơn và khác nhau bởi các đặc điểm dùng để tách.

II) Xây dựng khoá lưỡng phần

Xây dựng khoá lưỡng phân đề phân loại một số loài động vật sau:

Hình 26.1. Hình ảnh một số loài động vật: A (nhện), B (chuồn chuồn), C (cua), D (rắn), E (cá), G (ruồi).

Bước 1: Lựa chọn đặc điểm để phân chia được các loài cần phân loại thành hai nhóm (ví dụ: chọn đặc điểm có chân hay không có chân? trên cơ sở trả lời câu hỏi có hay không có đặc điểm đó, ta có thể xếp các động vật trên thành hai nhóm). Tiếp tục cách làm như vậy ở từng nhóm nhỏ tiếp theo cho đến khi xác định được từng loài.

Bước 2: Lập sơ đồ phân loại như Hình 26.2.

Hình 26.2. Sơ đồ phân loại một số loài động vật dựa vào khóa lưỡng phân, bắt đầu từ 'Một số loài động vật' chia thành 'Có chân' và 'Không có chân', sau đó tiếp tục phân nhánh dựa trên các đặc điểm như có vảy/không vảy, có cánh/không cánh, số cánh, số chân để xác định các loài: Con cá rô (E), Con luồn (D), Con chuồn chuồn (B), Con nhặng xanh (G), Con nhện nhà (A), Con cua đồng (C).

Cho các loài sinh vật như hình dưới đây. Tiến hành xây dựng khoá lưỡng phân để phân loại chúng.

Hình ảnh các loài sinh vật để phân loại: A (chim bói cá), B (bọ ngựa), C (cá mập), D (khỉ), E (rùa).
Em đã học

Khoả phân loại được xây dựng giúp xác định vị trì phân loại của loài một cách thuận lợi, trong đó khoả lưỡng phân là khoả phân loại phổ biến nhất.

Em có thể:

Biết cách xây dựng khoả lưỡng phân và thực hành xây dựng được khoả lưỡng phân với đối tượng sinh vật.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Khoa học tự nhiên 6 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 90–91).