Yêu cầu cần đạt
- Biết cách sử dụng kinh hiển vi quang học.
Thuật ngữ: Kính hiển vi quang học · Ông kinh · Thị kính · Đĩa quay · Vật kính · Ốc điều chỉnh · ốc to · ốc nhỏ · Bàn kinh · đèn · thân kinh · chân kính · Ca-mê-ra · camera
Để quan sát gân của một lá cây ta có thể dùng kính lúp. Tuy nhiên, để quan sát tế bào của chiếc lá này, thì ta phải làm thế nào?
Kính hiển vi quang học có thể phóng to ảnh của vật được quan sát khoảng từ 40 lần đến 3000 lần.
Một kính hiển vi gồm các bộ phận chính (Hình 4.1):
Ông kinh gồm: Thị kính (kinh đề mắt vào quan sát): có ghi 5x (gấp 5 lần), 10x (gấp 10 lần)... Đĩa quay gắn các vật kính. Vật kính (kinh sát với vật cần quan sát): có ghi 10x, 40x....
Ốc điều chỉnh gồm: ốc to và ốc nhỏ.
Bàn kinh: nơi đặt tiêu bản đề quan sát, có kẹp giữ.
Ngoài ra còn có đèn để chiếu sáng mẫu vật, thân kinh và chân kính làm giá đỡ các bộ phận khác.
Những mẫu vật nào sau đây không thể quan sát bằng kính lúp mà phải dùng kính hiển vi quang học? Giải thích tại sao. a) Côn trùng (như ruồi, kiến, ong). b) Giun, sán dây. c) Các tép cam, tép bưởi. d) Các tế bào thực vật, động vật.
Bước 1: Chọn vật kinh thích hợp (10x, 40x hoặc 100x) theo mục đích quan sát. Bước 2: Điều chỉnh ánh sáng cho thích hợp với vật kinh. Bước 3: Đặt tiêu bản lên bàn kinh, dùng kẹp để giữ tiêu bản. Vặn ốc to theo chiều kim đồng hồ đề hạ vật kinh gần sát vào tiêu bản (cần thận không đề mặt của vật kính chạm vào tiêu bản). Bước 4: Mắt nhìn vào thị kinh, vặn ốc to theo chiều ngược lại để đưa vật kinh lên từ từ, đến khi nhìn thấy mẫu vật cần quan sát. Bước 5: Vặn ốc nhỏ thật chậm, đến khi nhìn thấy mẫu vật thật rõ nét.
Quan sát tế bào lá cây bằng kính hiển vi quang học: a) Trình bày các thao tác trước khi tiến hành quan sát. b) Mô tả hình dạng các tế bào lá cây mà em nhìn thấy.
Khi di chuyển kính hiển vi, một tay cầm vào thân kinh, tay kia đỡ chân đế của kinh. Phải để kinh hiển vi trên bề mặt phẳng. Không được đề tay ướt hay bần lên kinh hiển vi. Lau thị kinh và vật kinh bằng giấy chuyên dụng trước và sau khi dùng.
Kính hiển vi quang học là dụng cụ có thể phòng to ảnh của vật được quan sát khoảng từ 40 lần đến 3000 lần. Cần sử dụng và bảo quản kinh hiển vi quang học đúng cách.
Sử dụng được kinh hiển vi quang học.
Ca-mê-ra (camera) (Hinh 4.2) có khả năng phóng to từ 40 lần đến 1000 lần, cho phép vừa quan sát vừa chụp ảnh và lưu vào máy tinh. Em hãy tìm hiểu thêm các thông tin về loại thiết bị này để chia sẻ với các bạn trong lớp.
Bước 1: Chọn vật kính thích hợp (10x, 40x hoặc 100x) theo mục đích quan sát.
Bước 2: Điều chỉnh ánh sáng cho thích hợp với vật kính.
Bước 3: Đặt tiêu bản lên bản kính, dùng kẹp để giữ tiêu bản. Vặn ốc to theo chiều kim đồng hồ để hạ vật kính gần sát vào tiêu bản (cần thận không để mặt của vật kính chạm vào tiêu bản).
Bước 4: Mắt nhìn vào thị kính, vặn ốc to theo chiều ngược lại để đưa vật kính lên từ từ, đến khi nhìn thấy mẫu vật cần quan sát.
Bước 5: Vặn ốc nhỏ thật chậm, đến khi nhìn thấy mẫu vật thật rõ nét.
Bảo quản kính hiển vi quang học
Khi di chuyển kính hiển vi, một tay cầm vào thân kính, tay kia đỡ chân đế của kính. Phải để kính hiển vi trên bề mặt phẳng.
Không được để tay ướt hay bẩn lên kính hiển vi.
Lau thị kính và vật kính bằng giấy chuyên dụng trước và sau khi dùng.
Em đã học
Kính hiển vi quang học là dụng cụ có thể phóng to ảnh của vật được quan sát khoảng từ 40 lần đến 3000 lần.
Cần sử dụng và bảo quản kính hiển vi quang học đúng cách.
Em có thể:
Sử dụng được kính hiển vi quang học.
Em có biết?
Ca-mê-ra (camera) (Hình 4.2) có khả năng phóng to từ 40 lần đến 1000 lần, cho phép vừa quan sát vừa chụp ảnh và lưu vào máy tính. Em hãy tìm hiểu thêm các thông tin về loại thiết bị này để chia sẻ với các bạn trong lớp.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Khoa học tự nhiên 6 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 15–16).