Tuần 9
Phần 1 – ôn tập
Tiết 1 - 2
1
1. Chọn 1 trong 2 nhiệm vụ dưới đây:
a
a. Đọc 1 câu chuyện đã học và thực hiện yêu cầu.
Tóm tắt câu chuyện.
Nêu 1 – 2 chi tiết em yêu thích.
b
b. Đọc 1 bài dưới đây và trả lời câu hỏi.
Cảnh vật nào được giới thiệu, miêu tả trong bài?
Em nhớ nhất hình ảnh nào?
1. Chọn 1 trong 2 nhiệm vụ dưới đây:
a. Đọc 1 câu chuyện đã học và thực hiện yêu cầu.
THẾ GIỚI
TUỔI THƠ
Thanh âm của gió
Cánh đồng hoa
Bến sông tuổi thơ
Ngôi sao sân cỏ
Bộ sưu tập độc đáo
Hành tinh kì lạ
Tóm tắt câu chuyện.
Nêu 1 – 2 chi tiết em yêu thích.
b. Đọc 1 bài dưới đây và trả lời câu hỏi.
Kì diệu rừng xanh
Hang Sơn Đoòng – những điều kì thú
Những hòn đảo trên vịnh Hạ Long
Những ngọn núi nóng rẫy
Bài ca về mặt trời
Cảnh vật nào được giới thiệu,
miêu tả trong bài?
Em nhớ nhất hình ảnh nào?
THIÊN NHIÊN
KÌ THÚ
Hình/bảng: Two images: one showing children playing in a field with a book titled 'THẾ GIỚI TUỔI THƠ', and another showing a natural landscape with a book titled 'THIÊN NHIÊN KÌ THÚ'.
2. Chơi trò chơi: Tìm từ đồng nghĩa.
Cách chơi:
Mỗi đội chơi nhận 1 bộ thẻ từ và 3 chiếc hộp. Trên mỗi hộp đã gắn
1 từ.
Từng bạn rút thẻ, xem từ trên thẻ đồng nghĩa với từ ở hộp nào thì thả
thẻ vào hộp đó.
Đội nào xếp đúng và nhanh nhất là đội chiến thắng.
Hình/bảng: Three boxes labeled 'chăm chỉ', 'chăm sóc', 'che chở' and a set of word cards: 'chăm chút', 'siêng năng', 'cần mẫn', 'chịu khó', 'bảo vệ', 'bênh', 'chăm lo', 'chuyên cần', 'trông nom', 'bênh vực', 'săn sóc', 'cần cù'.
Mùa đông, giữa ngày mùa, làng quê toàn màu vàng – những màu
vàng rất khác nhau.
[...] Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu
vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không
trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng. Từng
chiếc lá mít vàng ối. Tàu đu đủ, chiếc lá sắn héo lại mở năm cánh vàng
tươi. Buồng chuối đốm quả chín vàng. Những tàu lá chuối vàng ối xoã
xuống như những đuôi áo, vạt áo. Nắng vườn chuối đương có gió lẫn
với lá vàng như những vạt áo nắng, đuôi áo nắng, vẫy vẫy. Bụi mía vàng
xọng, đốt ngầu phấn trắng. Dưới sân, rơm và thóc vàng giòn. Quanh
đó, con gà, con chó cũng vàng mượt. Mái nhà phủ một màu rơm vàng
mới. Lác đác cây lụi có mấy chiếc lá đỏ. Qua khe giậu, ló ra mấy quả ớt
đỏ chói.
(Theo Tô Hoài)
Tiết 3 - 4
1. Đọc thuộc lòng đoạn thơ (khoảng 100 chữ) trong một bài thơ đã học dưới đây và trả lời câu hỏi.
Tuổi Ngựa
Bài thơ muốn nói gì và nói về
ai qua hình ảnh chú ngựa con?
Tiếng hạt nảy mầm
Tác giả muốn nói điều gì qua
bài thơ và nhan đề của bài thơ?
Trước cổng trời
Em yêu thích những hình ảnh
nào trong bài thơ? Vì sao?
Mầm non
Sự kì thú của thiên nhiên được
thể hiện ở những chi tiết nào?
2. Từ ngọn và từ gốc trong mỗi câu dưới đây mang nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
a.
Bầy chim ríu rít làm tổ trên ngọn cây.
ngọn
Ngọn lửa bập bùng xua đi cái lạnh đầu đông.
Những ngọn núi ẩn hiện trong mây trời.
b.
Ông tôi mới trồng thêm 5 gốc cam ở góc vườn.
gốc
Các bạn nhỏ ngồi chơi dưới gốc cây da đầu làng.
Nhiều người gốc Việt đã về Việt Nam làm việc.
3. Đặt câu để phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển của mỗi từ dưới đây:
lá
nụ
4. Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
Đêm Trung thu, (1)bà tôi trải một chiếc chiếu ngoài hiên. Bố tôi bê ra
một đĩa to, nào bưởi, hồng, kẹo,... lại còn cả bánh đa nữa.
- Cháu ra đây với (2)bà nào!
Tôi chạy ra, bốc mấy cái kẹo nhét vào túi. (3)Bà hỏi:
- Sao chưa ăn đã để dành vậy cháu?
- Cháu cất đi, đến mai đưa cho em Tâm. Ban nãy, cháu làm nó ngã.
(4)Bà ôm tôi vào lòng, thơm lên tóc tôi, không nói.
(Theo Kao Sơn)
a.
Từ bà ở vị trí nào được dùng để xưng hô?
b.
Trong đoạn văn, còn danh từ nào cũng được dùng để xưng hô?
5. Tìm đại từ thay thế phù hợp thay cho mỗi bông hoa.
Ngày xưa, trên cao nguyên có một đồng cỏ ở rất xa chỗ sinh sống của
loài người. Nơi có một dòng suối trong như pha lê và những tảng đá
vân nằm giữa những đám hoa bươm bướm, hoa thạch thảo màu hồng,
màu tím. Muốn tới
phải vượt qua những cánh rừng, những dãy núi,
những dòng sông... Muông thú gọi là làng Hươu.
(Theo Vũ Hùng)
Tiết 5
Với cuộc sống
Tôi sống độc lập từ thuở bé
(Trích)
Tôi sống độc lập từ thuở bé. Ấy là tục lệ lâu đời trong họ dễ nhà tôi.
Vả lại, mẹ thường bảo chúng tôi rằng: “Phải như thế, để các con biết
kiếm ăn một mình cho quen đi, không nên ỷ lại.”. Bởi thế, lứa sinh nào cũng
vậy, đẻ xong là mẹ tôi nghĩ ngay đến việc thu xếp cho con cái ra ở riêng.
Lứa sinh ấy, chúng tôi có cả thảy ba anh em. Ba anh em chúng tôi
chỉ ở với mẹ hai hôm. Tới hôm thứ ba, mẹ đi trước, ba đứa tôi tấp tỉnh,
khấp khởi, nửa lo nửa vui theo sau. Mẹ dẫn chúng tôi đi và mẹ đem đặt
mỗi đứa vào một cái hang đất ở bờ ruộng phía bên kia, chỗ trông ra dầm
nước mà không biết mẹ đã chịu khó đào bới, be đắp tinh tươm thành
hang, thành nhà cho chúng tôi từ bao giờ.
Tôi là em út, bé nhất, nên được mẹ tôi, sau khi
dắt vào hang, lại bỏ theo một ít ngọn cỏ non trước
cửa, để tôi nếu còn bỡ ngỡ, thì đã có thức ăn sẵn
trong vài ngày.
Rồi mẹ tôi trở về.
Tôi cũng không buồn. Trái lại, còn lấy làm
khoan khoái vì được ở một mình nơi thoáng đãng,
mát mẻ. Tôi vừa thầm cảm ơn mẹ, vừa sục sạo
thăm tất cả cái hang mẹ đưa đến ở. Khi đã xem xét
cẩn thận rồi, tôi ra đứng ngoài cửa, ngửng mặt lên
nhìn trời. Qua những ngọn cỏ ấu nhọn và sắc, tôi
thấy màu trời trong xanh. Tôi dọn giọng, vỗ đôi
cánh nhỏ mới ngắn đến nách, rồi cao hứng gáy lên
mấy tiếng rõ to.
(Theo Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
a.
Ba anh em dế được mẹ giảng giải thế nào về tục lệ lâu đời của họ
nhà dế?
b.
Chú dế út có cảm nghĩ thế nào trước việc mẹ cho ra ở riêng?
Lúc theo mẹ đi trên đường
Lúc được mẹ dắt vào chỗ ở riêng
c.
Vì sao chú dế út thầm cảm ơn mẹ?
d.
Em có nhận xét gì về tính cách của chú dế út
qua đoạn kết của câu chuyện?
2.
Kể thêm một đoạn cho câu chuyện Tôi sống
độc lập từ thuở bé theo tưởng tượng của em.
G: Có thể kể diễn biến tâm trạng của chú dế út
trong đêm dầu tiên xa mẹ, xa các anh.
Hình/bảng: An illustration of a cricket looking out from a burrow, with other crickets in the background.
Phần 2 – đánh giá giữa học kì i
Tiết 6 – 7
A. đọc
VƯỜN MẶT TRỜI, QUẢ MẶT TRĂNG
(Trích)
Sớm mai trong veo nắng rọi
Nhìn cây tôi chợt bàng hoàng
Bao nhiêu mặt trời chói lọi
Chín mềm trong lá rất thơm.
Ngẩng lên vườn chôm chôm đỏ
Trái xoè những tia mặt trời
Cành cao trĩu lời mời mọc
Đung đưa chùm quả tươi ngời.
Một mình đi trong vườn táo
Một mình dưới tán chôm chôm
Mặt trời, mặt trăng huyền ảo
Mặt đất dâng đầy hương thơm.
Chợt nhớ bao mùa táo ngọt
Quả vàng mát đất ngoại ô
Dịu như mặt trăng mềm mại
Ríu rít tiếng cười trẻ thơ.
Mỗi bước một lời cảm tạ
Với trời, với đất, với cây
Với người ngày đêm vất vả
Cho mình quả chín cầm tay.
(Phan Thị Thanh Nhàn)
1.
Vườn cây trái được tác giả so sánh với những hình ảnh nào? Nêu
tác dụng của những hình ảnh so sánh đó.
2.
Những từ ngữ nào cho thấy đối với con người, vườn cây trái rất
thân thiện, đáng yêu?
3.
Tác giả đã có cảm nghĩ thế nào khi đi trong vườn cây? Vì sao?
II. Đọc hiểu.
CÁNH ĐỒNG VÀNG
(Trích)
Tôi thả trâu ngoài bờ đê. Một mình lên ngọn đê ngồi ngắm cánh đồng.
Cánh đồng vàng rực trong nắng chiều hanh hao. Cả đồng lúa đang chín
tới. Hình như chúng chen lấn nhau mà chín.
- Đừng có chen! Đừng có chen! – Những bông lúa kêu lên. Và những
bông lúa khác thúc giục:
- Chín nhanh lên! Chín nhanh lên!
Tôi lắng nghe tiếng cánh đồng xôn xao. Mới đây thôi, đồng lúa phơi một
màu vàng chanh, còn bây giờ nó đã rực lên một màu vàng cam rồi. Mặt trời
từ từ trôi về phía những dãy núi mờ xa.
Mặt trời càng xuống thấp, cánh đồng lúa càng dâng lên. Màu vàng dâng
lên, trải ra mỗi lúc một rộng, giống như toàn bộ cánh đồng là một hồ nước
mênh mông màu vàng chói. Cánh đồng bập bềnh, bập bềnh.
Mặt trời vẫn lặn chậm rãi xuống chân trời. Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi
xuống cánh đồng vàng. Tôi thấy mình bập bềnh trên con thuyền giữa biển
màu vàng.
- Nhanh lên! Chín nhanh lên!
- Đừng có chen! Đừng có chen!
- Ai ngồi trên đê cao? Chín nhanh lên!
Tôi nghe lúa thì thẩm. Tôi cũng thì thầm đáp lời chúng:
- Tôi ngồi trên đê cao. Tôi cũng đang chín với các bạn đây.
Và tôi thấy mình đang chín thật sự. Màu áo xanh của tôi đã nhuốm vàng
từ bao giờ, màu vàng lấp lánh ánh hoàng hôn. Hoà nhập vào hạnh phúc
lớn lao của người khác, bản thân ta sẽ hạnh phúc. Hoà nhập với cánh đồng,
tôi có niềm vui của lúa chín vàng.
(Theo Nguyễn Trọng Tạo)
1.
Bạn nhỏ ngắm cánh đồng vào thời gian nào trong ngày? Chọn đáp án đúng.
A. Buổi sáng
B. Buổi trưa
C. Buổi chiều
D. Buổi tối
2.
Cánh đồng lúa hiện ra như thế nào qua cảm nhận của bạn nhỏ khi ngồi
trên đê?
- Về màu sắc
- Về âm thanh
- Về sự chuyển động, phát triển
3.
Tìm trong bài những từ ngữ tả màu sắc của cánh đồng lúa.
4.
Trong bài, cây lúa được nhân hoá bằng những cách nào?
5.
Nêu tác dụng của biện pháp nhân hoá trong việc miêu tả đồng lúa
đang chín.
6.
Theo em, vì sao bạn nhỏ cảm thấy mình bập bềnh trên con thuyền giữa
biển màu vàng?
7.
Qua cách quan sát, cảm nhận về cánh đồng lúa đang chín, em thấy bạn
nhỏ là người thế nào?
8.
Em hiểu thế nào về câu “Hoà nhập vào hạnh phúc lớn lao của người khác,
bản thân ta sẽ hạnh phúc."?
9. Tìm nghĩa của từ chín trong mỗi câu dưới đây:
a. Hoà nhập với cánh
đồng, tôi có niềm vui
của lúa chín vàng.
| (1) (thức ăn) được nấu nướng kĩ, đến độ
ăn được
b. Một nghề cho chín
còn hơn chín nghề.
| (2) (quả) ở vào giai đoạn phát triển đầy đủ
nhất, thường có màu đỏ hoặc vàng, có
hương thơm, vị ngon
c. Ăn chín, uống sôi
| (3) thành thục, am hiểu đầy đủ mọi khía cạnh
B. viết
Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:
Đề 1: Viết bài văn kể sáng tạo một câu chuyện đã học ở chủ điểm Thế giới
tuổi thơ.
Đề 2: Viết bài văn tả một cảnh đẹp ở một nơi em đã từng đến hoặc nhìn
thấy qua tranh ảnh, ti vi,...
Xem bản PDF nguyên trang sách: Tiếng Việt 5 tập 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 80–88).
