Thuật ngữ: Tàng cây · Liền chị
Đọc
Nói vài điều em biết về một môn nghệ thuật truyền thống của nước ta.
Dạo ấy, chúng tôi ngày nào cũng đến nhà bà Trưởng.
Trước đây, bà là trưởng bè quan họ nữ nổi tiếng, nên lâu
dần người ta gọi bà là bà Trưởng. Đường vào nhà bà cong
như cổ ngỗng, hai bên trồng hoa tầm xuân. Trước nhà có
hồ rộng thả sen, có vườn trồng táo. Táo cổ thụ um tùm
rợp bóng, táo chín vỡ thơm nức trên những phiến đá
xanh xếp như bộ xa lông đồ sộ ngoài trời. Trong khung
cảnh thơ mộng ấy, chúng tôi được nghe các cô gái tập
hát quan họ dưới sự chỉ dẫn của bà Trưởng.
Tôi vẫn nhớ những buổi tập hát trong vườn táo
mùa xuân. Trời se se, nắng ấm xuyên qua tàng cây
rơi lổ đổ xuống thảm lá khô. Các liền chị chít khăn
đen, má đỏ hồng, ngồi trên những phiến đá xanh
tập điệu Ngỏ lời. Điệu Ngỏ lời phải hát với giọng thẹn thùng, e ấp, tiếng
hát phải như nước suối thượng nguồn, róc rách, từ từ, nhưng trong vắt,
tinh khôi và hứa hẹn một dòng cuồn cuộn.
Sang hè, đêm trăng, gió lùa từ hồ sen trước nhà thổi lên mát rượi.
Các chị lại tập điệu Thương nhau. Điệu Thương nhau phải hát nồng cháy,
thiết tha. Bà Trưởng dạy các chị từ cách lấy hơi, nhả chữ tròn vành rõ tiếng,
đến cách ngân rung luyến láy âm thanh. Sau hè đến thu là lúc các chị
tập được nhiều điệu nhất. Điệu cuối cùng là Giã bạn. Đây là điệu kết thúc
hội hát, để mọi người ai về quê ấy. Điệu Giã bạn được các chị hát với giọng
lưu luyến, dùng dằng, đau đáu, nghe buồn biết chừng nào!
Từ nhà bà Trưởng ra về, tâm trí tôi vẫn cứ ngân nga điệp khúc da diết
"Quan họ nghỉ, chúng em ra về..." của điệu Giã bạn. Tôi vẫn mong ngóng
đến ngày, điệp khúc đó sẽ được ngân lên bằng giọng hát của chính tôi,
chứ không chỉ vang lên trong tâm trí như khi ấy.
(Theo Nguyễn Phan Hách)
Tàng cây: bóng mát của cây hoặc tán lá xum xuê của cây.
Liền chị: người nữ hát quan họ.
1.
Các liền chị tập hát trong khung cảnh như thế nào?
2.
Tìm những chi tiết miêu tả các liền chị lúc tập hát.
3.
Bà Trưởng dạy các liền chị hát mỗi điệu quan họ dưới đây ra sao?
Ngỏ lời
Thương nhau
Giã bạn
4.
Những chi tiết dưới đây giúp em hiểu điều gì về nhân vật "tôi"?
Ngày nào cũng đến nhà bà Trưởng nghe các liền chị tập hát quan họ.
Ngân nga mãi điệp khúc của điệu Giã bạn trong tâm trí.
Mong ngóng đến ngày chính mình được hát các giai điệu đó.
5.
Dựa vào tranh minh hoạ và nội dung bài đọc, nêu cảm nhận của em về
nghệ thuật hát quan họ.
Viết
Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ
1.
Nghe thầy cô giáo nhận xét chung.
2.
Đọc lại đoạn văn em viết và nhận xét của thầy cô giáo để biết bài làm đạt
được những yêu cầu nào dưới đây:
3.
Chỉnh sửa bài viết.
Sửa lỗi trong đoạn văn em viết theo nhận xét của thầy cô hoặc góp ý
của bạn.
Viết lại một số câu văn cho hay hơn.
M:
Hai dòng thơ "Con thác réo ngân nga/ Đàn dê soi đáy suối" trong bài
Trước cổng trời đẹp như một bức tranh. Tôi như thấy hiện ra trước mắt mình
dòng thác trắng xoá đổ xuống từ núi cao, như nghe thấy tiếng nước reo
rộn rã, ngân vang khắp núi rừng. Bên dòng suối uốn lượn dưới chân núi,
dàn dê thong dong, soi bóng mình xuống đáy nước trong vắt... Hình ảnh
thơ đẹp biết bao!
Nói và nghe
Chương trình nghệ thuật em yêu thích
Yêu cầu: Giới thiệu một chương trình nghệ thuật mà em đã được
xem trực tiếp hoặc trên ti vi.
1.
Chuẩn bị.
Lựa chọn chương trình nghệ thuật mà em muốn giới thiệu.
Ghi ngắn gọn những nội dung sẽ giới thiệu.
Lựa chọn các phương tiện hỗ trợ phù hợp: tranh ảnh, video,...
2.
Trình bày.
3.
Đánh giá.
Chia sẻ với người thân suy nghĩ của em về một chương trình nghệ thuật
em yêu thích.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Tiếng Việt 5 tập 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 136–139).
