Thuật ngữ: Danh từ · Động từ · Tính từ
Đọc
Trao đổi với bạn về những trò chơi hoặc hoạt động em thường thực hiện khi chơi ngoài trời.
Chúng tôi đi chăn trâu, ngày nào cũng qua suối. Cỏ gần nước tươi tốt nên trâu ăn cỏ men theo bờ suối, rồi mới lên đồi, lên núi. Suối nhỏ, nước trong vắt, nắng chiếu xuống đáy làm cát, sỏi ánh lên lấp lánh. Một bên suối là đồng cỏ rộng, tha hồ cho gió rong chơi. Thỉnh thoảng gió lại vút qua tai chúng tôi như đùa nghịch. Chiều về, đàn trâu no cỏ đầm mình dưới suối, chúng tôi tha thẩn tìm những viên đá đẹp cho mình.
Bỗng em Bống nói: – Ơ, em bịt tai lại nghe tiếng gió lạ lắm. Bịt tai thì nghe được gì? – Tôi hỏi Bống. Bịt tai lại rồi mở ra và cứ lặp lại như thế. Anh thử xem. – Đúng rồi, tớ cũng nghe thấy tiếng gió thổi hay lắm. – Điệp reo lên. Vừa nói, nó vừa lấy tay bịt hai tai rồi mở ra như Bống chỉ. Cả hội tụ lại, lần lượt đưa hai bàn tay lên bịt tai. - Nghe "u... u... u..." – Văn cười. - Không, phải thật im lặng, đầu mình nghĩ gì sẽ nghe tiếng gió nói ra như thế. – Thành nhíu mày như đang tập trung lắm. – Đúng rồi, tớ nghe thấy "vui, vui, vui, vui...". – Còn tớ nghe thấy “cười, cười, cười, cười.... - Mỗi đứa nghe thấy một thanh âm. Cứ thế, gió chiều thổi từ thung lũng dọc theo suối mang theo tiếng nói trong đầu mỗi đứa bay xa. Đứa nào cũng mê mải theo tiếng gió cho đến khi Văn la lên: Gió nói "đói, đói, đói... rồi.". Cả hội giật mình. Chiều đã muộn, mặt trời xuống thật thấp. Chúng tôi lùa trâu về, không quên đưa hai tay lên giữ tai để vẫn nghe tiếng gió. Tối đó, tôi và Bống kể cho bố mẹ nghe về trò chơi bịt tai nghe tiếng gió. Bố bảo mới nghe chúng tôi kể thôi mà bố đã thích trò chơi ấy rồi. Bố còn nói nhất định sáng mai bố sẽ thử ngay xem gió nói điều gì.
(Theo Văn Thành Lê)
1
Khung cảnh thiên nhiên khi các bạn nhỏ đi chăn trâu được miêu tả thế nào?
2
Em Bống đã phát hiện ra trò chơi gì? Theo em, vì sao các bạn thích trò chơi đó?
3
Việc bố hưởng ứng trò chơi của hai anh em nói lên điều gì? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em.
A. Trò chơi hấp dẫn đến mức người lớn cũng thích chơi.
B. Bố khuyến khích các con chơi những trò chơi ngoài trời.
C. Bố muốn hoà nhập vào thế giới trẻ thơ của các con.
4
Tưởng tượng em cũng tham gia vào trò chơi bịt tai nghe gió, nói với các bạn điều em nghe thấy.
Luyện từ và câu
Luyện tập về danh từ, động từ, tính từ
1
Mỗi ý ở cột B nói về danh từ, động từ hay tính từ?
Hình/bảng: Table with columns A and B. A: Danh từ, Động từ, Tính từ. B: Từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật; Từ chỉ đặc điểm của sự vật, hoạt động, trạng thái; Từ chỉ sự vật (người, vật, hiện tượng tự nhiên, thời gian,...)
2
Trò chơi: Đọc đoạn đầu của bài Thanh âm của gió và thực hiện các yêu cầu.
Vòng 1
Tìm danh từ theo mỗi nhóm sau:
a. 1 danh từ chỉ con vật
b. 1 danh từ chỉ thời gian
c. 2 danh từ chỉ hiện tượng tự nhiên
Vòng 2
Tìm 4 động từ chỉ hoạt động hoặc trạng thái của người hoặc vật.
Vòng 3
Tìm 4 tính từ chỉ đặc điểm của các sự vật dưới đây:
cỏ
suối
nước
cát, sỏi
Hình/bảng: Illustrations of grass, stream, water, sand, pebbles.
Vòng 4
Đặt 1 câu nói về một hiện tượng tự nhiên, trong đó có ít nhất 1 danh từ,
1 động từ, 1 tính từ.
Viết
Tìm hiểu cách viết bài văn kể chuyện sáng tạo
1
Đọc bài văn kể lại câu chuyện và các chi tiết kể sáng tạo (A, B) dưới đây,
sau đó thực hiện yêu cầu.
Nếu hay đọc truyện phiêu lưu, có lẽ bạn sẽ
thích câu chuyện Một chuyến phiêu lưu của
tác giả Nguyễn Thị Kim Hoà.
Chuyện kể rằng, một hôm, mèo nhép rủ chuột
xù sang sông chơi, nhưng chuột xù từ chối. A
Mèo nhép khăng khăng muốn đi nên chuột
đành đồng ý vì không nỡ để bạn mạo hiểm một
mình. Hai bạn nhờ bác ngựa đưa sang sông.
Đồng cỏ bên kia sông quả là một thế giới
xanh tuyệt đẹp! B) Thích chí, mèo nhép nhảy
nhót khắp nơi, mặc dù chuột xù đã cảnh báo
rằng trong bụi cỏ có hang rắn.
Y như chuột lo ngại, rắn bị phá giấc ngủ, tức
giận quăng mình về phía mèo nhép. Chuột xù
vội nhảy từ mỏm đá xuống mình rắn để cứu
bạn. Rắn tối sầm mặt mũi, còn chuột té văng ra.
May thay, bác ngựa kịp thời chạy đến cứu hai
bạn.
Trên lưng bác ngựa trở về, thấy chuột xù nằm
thiêm thiếp, mèo nhép cứ sụt sịt, nước mắt
rơi ướt lông chuột xù. Mèo không để ý, miệng
chuột đang mím lại do cố nén cười.
Câu chuyện thật thú vị và hài hước. Mèo nhép
đã có bài học quý giá về việc phải biết lắng
nghe người khác để giữ an toàn cho bản thân
và những người xung quanh.
a
Bài văn trên kể lại câu chuyện gì?
b
Tìm phần mở bài, thân bài và kết bài của bài văn. Nêu ý chính của
mỗi phần.
c
Các chi tiết sáng tạo A, B được bổ sung vào phần nào của bài văn?
d
Tìm nội dung phù hợp với mỗi chi tiết sáng tạo A, B.
Hình/bảng: Table with two rows. Row 1: A, Sáng tạo thêm chi tiết tả cảnh. Row 2: B, Sáng tạo thêm lời thoại cho nhân vật.
2
Theo em, đoạn dưới đây có thể thay cho đoạn nào của câu chuyện?
Chuột xù lồm cồm bò dậy, thấy mèo nhép vẫn sợ hãi, run lập cập. Một
lúc lâu, mèo nhép mới xấu hổ bảo:
- Bờ sông bên nhà mình cũng đẹp lắm. Chúng mình về thôi.
Bác ngựa và chuột xù cười phá lên. Mèo nhép cũng bên lên cười.
3
Nêu những cách em có thể vận dụng để viết bài văn kể chuyện sáng tạo.
Hình/bảng: A girl pointing to three text bubbles: 'Thêm chi tiết tả ngoại hình và hoạt động của nhân vật.', 'Tưởng tượng mình đang tham gia vào câu chuyện, được "nhìn", "nghe", "chạm vào".... mọi sự vật trong câu chuyện để sáng tạo chi tiết.', 'Thay đổi cách kết thúc của câu chuyện.'
Trong bài văn kể chuyện sáng tạo, người viết có thể thêm chi tiết (thêm
lời thoại, thêm lời kể, lời tả,...) hoặc thay đổi cách kết thúc mà không làm
thay đổi nội dung chính và ý nghĩa của câu chuyện.
Bài văn có 3 phần:
- Mở bài: Giới thiệu câu chuyện.
- Thân bài: Kể lại câu chuyện với những chi tiết sáng tạo.
- Kết bài: Nêu suy nghĩ, cảm xúc về câu chuyện.
1
Kể cho người thân nghe câu chuyện Một chuyến phiêu lưu với chi tiết em
sáng tạo thêm.
2
Tìm đọc một câu chuyện về thế giới tuổi thơ.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Tiếng Việt 5 tập 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 8–12).