Thuật ngữ: Công hàm
Đọc
Lời nhận xét dưới đây cho em hiểu điều gì về giáo sư Tạ Quang Bửu?
Có những nhân cách và tài năng mà chỉ sau khi
vắng bóng họ, người đời mới thấy hết khoảng
trống mênh mông họ để lại. Tạ Quang Bửu là một
người như thế.
(Hoàng Tuy)
TẤM GƯƠNG TỰ HỌC
Tạ Quang Bửu sinh ra trong một gia đình nhà nho ở Nghệ An. Ông là
nhà khoa học và nhà giáo dục đa tài, uyên bác hiếm có.
Con đường đến với thành công của Tạ Quang Bửu rất giản dị: tự học,
học suốt đời và học say mê. Ông có thói quen đọc sách ở mọi lúc, mọi
nơi, đọc rất nhanh và nhớ rất lâu. Có lần, ngồi trên lưng ngựa, mải đọc
sách, ông ngã tòm xuống suối. Tất cả những ai ở bên ông đều khâm phục
khả năng tự học của ông. Ông học từ lúc còn trẻ đến lúc cuối đời, ngay cả
khi đau ốm.
Tạ Quang Bửu còn là tấm gương của việc học toàn diện. Ông xuất sắc
ở nhiều lĩnh vực: toán, lí, hoá, sinh, triết học,... đặc biệt là ngoại ngữ.
Ông sử dụng thành thạo tiếng Anh, Pháp, Đức, Ba Lan; có thể đọc hiểu
tiếng Nga, Trung, Hy Lạp cổ và La-tinh. Chỉ tự học tiếng Nga trong ba tháng
mà ông đã có thể dịch trôi chảy các tài liệu quân sự tiếng Nga. Ông giúp
Bác Hồ soạn thảo những bức công hàm bằng tiếng Anh, nhiều lần cùng
Bác tiếp các chính khách nước ngoài. Ông được nhận xét là nói tiếng Anh
"hoàn hảo đến mức người Anh phải kinh ngạc".
Ngoài ra, ông còn có hiểu biết sâu rộng về
âm nhạc, hội hoạ, kiến trúc, thể thao,... Ông
luôn tranh thủ thời gian tự học, để thoả mãn
niềm đam mê của mình. Nhiều người coi ông
là “Lê Quý Đôn thời nay".
Tên của Tạ Quang Bửu được đặt cho các
con phố ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Huế,
Đà Nẵng,... Ở Việt Nam, có một giải thưởng
dành cho các nhà khoa học xuất sắc mang
tên ông – Giải thưởng Tạ Quang Bửu.
(Phan Sơn tổng hợp)
Từ ngữ
Công hàm: công văn ngoại giao của nước này gửi cho nước khác.
1.
Đoạn văn thứ nhất giới thiệu điều gì về Tạ Quang Bửu?
2.
Những chi tiết nào cho thấy Tạ Quang Bửu là tấm gương tự học, học
suốt đời và học say mê?
3.
Theo em, vì sao Tạ Quang Bửu nhiều lần được cùng Bác Hồ tiếp các
chính khách nước ngoài?
4.
Sự đa tài, uyên bác của Tạ Quang Bửu được thể hiện như thế nào?
5.
Tài năng, công lao của Tạ Quang Bửu được ghi nhận thế nào?
1. Dựa vào gợi ý, tìm nghĩa cho mỗi từ dưới đây:
chính khách
chính phủ
chính khoá
a. Chương trình học tập chính thức, bắt buộc.
b. Người chuyên hoạt động chính trị, khá nổi tiếng.
c. Cơ quan hành chính nhà nước cao nhất.
2. Chọn các từ ở bài tập 1 để hoàn thiện các câu dưới đây:
a. Nhiều quốc tế đã có mặt tại hội nghị này.
b. các nước phải đảm bảo mọi quyền lợi cho trẻ em.
c. Một số hoạt động trải nghiệm sẽ được tổ chức ngoài giờ học.
"hoàn hảo đến mức người Anh phải kinh ngạc". Ngoài ra, ông còn có hiểu biết sâu rộng về âm nhạc, hội hoạ, kiến trúc, thể thao,... Ông luôn tranh thủ thời gian tự học, để thoả mãn niềm đam mê của mình. Nhiều người coi ông là “Lê Quý Đôn thời nay".
Tên của Tạ Quang Bửu được đặt cho các con phố ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng,... Ở Việt Nam, có một giải thưởng dành cho các nhà khoa học xuất sắc mang tên ông – Giải thưởng Tạ Quang Bửu.
(Phan Sơn tổng hợp)
Từ ngữ
Công hàm: công văn ngoại giao của nước này gửi cho nước khác.
Với cuộc sống
1
Dựa vào gợi ý, tìm nghĩa cho mỗi từ dưới đây:
chính khách
chính phủ
chính khoá
Hình/bảng: Three boxes with text 'chính khách', 'chính phủ', 'chính khoá'
Chương trình học tập chính thức, bắt buộc.
Người chuyên hoạt động chính trị, khá nổi tiếng.
Cơ quan hành chính nhà nước cao nhất.
2
Chọn các từ ở bài tập 1 để hoàn thiện các câu dưới đây:
Nhiều quốc tế đã có mặt tại hội nghị này.
các nước phải đảm bảo mọi quyền lợi cho trẻ em.
Một số hoạt động trải nghiệm sẽ được tổ chức ngoài giờ học.
Việt
Tìm ý cho đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách
Đề bài: Viết đoạn văn giới thiệu một nhân vật trong cuốn sách em đã đọc.
1
Chuẩn bị.
Em chọn nhân vật trong cuốn sách nào để giới thiệu? Tác giả cuốn sách đó là ai?
Nhân vật đó có tên là gì?
Em muốn giới thiệu điều gì về nhân vật?
2
Tìm ý.
G:
Mở đầu
Giới thiệu chung về nhân vật trong cuốn sách (tên sách, tên tác giả, tên nhân vật) và nêu ấn tượng chung về nhân vật.
Triển khai
Chỉ ra những đặc điểm ngoại hình, hành động, lời nói, suy nghĩ,... của nhân vật; nêu các dẫn chứng được lấy ra từ cuốn sách để minh hoạ cho các đặc điểm của nhân vật.
Kết thúc
Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ về nhân vật. Em có thể nêu bài học mà nhân vật đem đến cho em.
3
Góp ý và chỉnh sửa.
Nêu thông tin chính xác về cuốn sách.
Giới thiệu đúng đặc điểm nhân vật.
Đưa dẫn chứng cụ thể về hành động, lời nói, suy nghĩ,... của nhân vật.
Đọc mở rộng
1
Đọc câu chuyện về nhà trường, thầy cô, học sinh.
G:
“Hôm nay là một ngày đầu thu, nắng đẹp khắp bờ tre ngọn cỏ. Hương lúa chín bay lâng lâng vào các lớp học. Và, sáng nay là ngày cu Tí đứng dậy lễ phép nói với thầy giáo:
- Thưa thầy, em tên là Nguyễn Văn Thắng chứ không phải là cu Tí ạ.”
“Trường của chúng tôi còn nghèo, mái lá tường đất, vách nứa, cửa tre. Nhưng thân thiết biết nhường nào, ở đấy có sân bóng đá, có tủ sách của liên đội, có vườn địa lí với lá cờ đỏ phấp phới bay trên đỉnh con quay gió,... Và hơn hết, ở đấy có những người tôi đã coi như ruột thịt."
“Thầy hiệu trưởng của chúng tôi là một người ôn hoà, dễ mến,... Sáng nào thấy cũng là người đầu tiên đến trường. Thầy chờ học sinh đến lớp, chờ phụ huynh tìm gặp mình nói chuyện. Khi tan học, thầy là người cuối cùng rời khỏi trường. Bởi vì thấy phải đi kiểm tra ở quanh trường xem có học sinh nào đi trên đường mà không chú ý an toàn hay không, xem có học sinh nào mải chơi không về nhà hay không..."
2
Viết phiếu đọc sách theo mẫu.
PHIẾU ĐỌC SÁCH
Tên câu chuyện:
Tác giả:
Ngày đọc:
Tên nhân vật:
Nội dung chính của câu chuyện:
Sự việc đáng nhớ về nhân vật:
Mức độ yêu thích:
3
Dựa vào những ghi chép trong phiếu đọc sách, trao đổi với bạn về nội dung và ý nghĩa của câu chuyện đã đọc.
Giới thiệu với bạn hoặc người thân về một người mà em khâm phục, ngưỡng mộ (có thể là một nhân vật trong cuốn sách em đã đọc).
Viết
Viết đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách
1
Dựa vào kết quả tìm ý trong hoạt động Viết ở Bài 18, viết đoạn văn giới thiệu nhân vật trong cuốn sách mà em đã đọc.
Lưu ý:
- Tập trung giới thiệu những đặc điểm nổi bật của nhân vật.
Ví dụ:
Ma-ri-a rất ưa quan sát. Hồi 6 tuổi, mỗi khi gia nhân bưng trà lên, cô lại để ý sự chuyển động của tách đựng trà trên đĩa. Là người luôn say mê khám phá, Ma-ri-a làm đi làm lại thí nghiệm để giải thích cho điều kì lạ cô đã thấy. Cuối cùng, cô đã phát hiện ra: Khi giữa tách trà và đĩa có một chút nước thì tách trà sẽ đứng yên.
(Hoàng Hà Thu)
- Thể hiện tình cảm, cảm xúc đối với nhân vật, qua đó khích lệ mọi người cùng tìm đọc cuốn sách.
Đọc cuốn Những tấm lòng cao cả của A-mi-xi, tôi vô cùng cảm phục thấy Cơ-rô-xét-ti. Sau rất nhiều năm, thầy vẫn nhớ tên, nhớ tính nết, nhớ chỗ ngồi của học trò và còn giữ được cả bài viết của học trò ngày ấy.
(Vũ Anh Tú)
2
Đọc soát và chỉnh sửa.
Bố cục đoạn văn
Nội dung giới thiệu
Cách dùng từ, viết câu
Dẫn chứng minh hoạ
Chia sẻ với người thân nội dung em đã viết ở đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Tiếng Việt 5 tập 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 94–101).
