Đọc
Bạn yêu thích, tự hào về điều gì ở quê hương hoặc nơi mình sinh sống?
Từ khi sinh ra và lớn lên, tôi đã thấy trước nhà có một dòng sông
êm đềm lững lờ con nước, có hàng bần xanh soi bóng nghiêng nghiêng...
Mỗi chiều, bọn trẻ chúng tôi tụ năm tụ bảy ở bến sông, vui đùa đủ
các trò của tuổi con nít. Chúng tôi thường lấy chén muối ớt hoặc chén
mắm đồng rồi rủ nhau hái những trái bần để ăn. Hôm nào lỡ tay cho nhiều
ớt quá thì cả bọn vừa ăn vừa hít hà vì cay.
Những ngày nước ròng nước lớn, con sông mang phù sa bồi đắp
cho cây bắn ngày một lần ra sông. Chiều chiều, gió từ phía sông thổi về
man mác, những bông hoa bắn tim tím nở xoè, từng cánh hoa thi nhau
rơi xuống rồi cuốn trôi theo dòng nước. Thỉnh thoảng lại nghe những trái
bần chín rớt tỏm xuống sông, âm thanh rất đỗi quen thuộc và gần gũi với
bọn trẻ sống ở xứ cù lao này.
Trái bần chua cũng là một đặc sản của quê tôi. Vì trái bần mà dem
nấu canh chua cá bống sao hay cá bông lau thì khó có món nào ngon
hơn được. Cá bông lau là thứ cá ngon quý hiếm, chỉ có theo mùa,
còn cá bống sao thì ngược lại, có quanh năm. Khi rảnh rỗi, chúng tôi chỉ
cần xuống bãi sông lội một lát là kiếm được cá, lượm vài ba trái bần là nấu
được nồi canh chua. Ai đến cù lao quê tôi mà chưa từng thưởng thức món
canh này thì cũng xem như chưa đến.
Mỗi lần đi đâu xa nhà, tôi lại nhớ bến sông quê có hàng bần nở hoa tím
chờ gió thổi qua. Khi đó, tôi tưởng đâu như có hương thơm của những
trái bần chín và mùi vị của canh cá bống sao nấu với trái bần chua. Những
cây bần con bên sông vẫn cứ tiếp tục mọc lên để duy trì màu xanh bờ bãi
cù lao quê hương tôi.
(Theo Lê Văn Trường)
Bần: cây to, mọc ở vùng nước lợ, có rễ phụ nhọn và xốp đâm ngược lên khỏi
mặt bùn.
Cù lao (đảo): vùng đất nổi lên giữa sông hoặc ở biển.
1.
1. Từ khi sinh ra, những hình ảnh nào của quê hương đã trở nên thân thuộc
với bạn nhỏ?
2.
2. Bạn nhỏ đã có những kỉ niệm gì cùng bạn bè trên bến sông tuổi thơ?
3.
3. Trong cảm nhận của bạn nhỏ, vẻ đẹp của quê hương hiện lên như
thế nào?
4.
4. Bạn nhỏ nhắc đến đặc sản gì của quê hương? Chi tiết nào cho thấy bạn
rất tự hào về đặc sản đó của quê mình?
5.
5. Qua bài đọc, em yêu thích hình ảnh nào của vùng đất cù lao? Vì sao?
1.
1. Từ tôi và chúng tôi ở hai đoạn đầu của bài đọc được dùng để chỉ ai?
Từ nào chỉ một người, từ nào chỉ nhiều người?
2.a.
2. a. Tìm từ có nghĩa giống với từ in đậm trong các câu sau:
Thỉnh thoảng lại nghe những trái bần chín rớt tỏm xuống sông, âm thanh rất đỗi
quen thuộc và gần gũi với bọn trẻ sống ở xứ cù lao này.
Mỗi chiều, bọn trẻ chúng tôi tụ năm tụ bảy ở bến sông, vui đùa đủ các trò của tuổi
con nít.
Trái bần chua cũng là một đặc sản của quê tôi.
2.b.
b. Qua những từ in đậm ở trên, em có nhận xét gì về cách dùng từ ngữ
của nhà văn trong bài Bến sông tuổi thơ? Chọn đáp án đúng.
A. Nhà văn sử dụng từ ngữ gần gũi với trẻ em.
B. Nhà văn dùng từ ngữ phổ biến với nhiều người.
C. Nhà văn sử dụng từ ngữ đậm màu sắc Nam Bộ.
D. Nhà văn dùng những từ ngữ trừu tượng, mơ hồ.
Viết
Viết bài văn kể chuyện sáng tạo
Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:
Đề 1: Viết bài văn kể sáng tạo câu chuyện Thanh âm của gió hoặc Cánh
đồng hoa.
Đề 2: Viết bài văn kể sáng tạo một câu chuyện có nhân vật chính là con
vật hoặc đồ vật.
1.
1. Dựa vào dàn ý đã lập trong hoạt động Viết ở Bài 3, viết bài văn theo
yêu cầu của đề bài.
Lưu ý:
Một số đoạn văn tham khảo:
- Sáng tạo thêm chi tiết (lời kể, lời tả, hội thoại,...) cho câu chuyện.
Cánh đồng hoa
Ngồi tựa vào gốc cây, các bạn nhỏ ngước nhìn bầu trời. Trên bầu trời
xanh biếc, muôn vàn đám mây như đang đùa giỡn, trông thật vui nhộn.
Một cụm mây bỗng tách ra, nhìn giống bông cúc trắng khổng lồ. Rồi một
cụm mây nữa, trông giống đoá quỳnh tinh khôi. Những
bông hoa mây" cứ bồng bềnh, bồng bềnh, khiến Mư
Hoa phải bật dậy reo lên: “Các cậu có thấy bầu trời
như một vườn hoa không?".
- Thay đổi cách kết thúc của câu chuyện.
Thanh âm của gió
Bố bảo mới nghe chúng tôi kể thôi mà bố đã thích trò chơi ấy rồi. Bố
hẹn chúng tôi ngày mai dậy sớm chạy ra bờ suối nghe xem gió nói điều gì.
Thế là chúng tôi tưởng tượng ra bao nhiêu tiếng gió mà bố có thể nghe
được. Tiếng gió cứ lao xao, lao xao đưa chúng tôi vào giấc ngủ lúc nào
không hay.
- Đóng vai nhân vật để kể lại câu chuyện.
Ông lão đánh cá và con cá vàng
Đang bơi lội tung tăng trong làn
nước xanh mát, bỗng nhiên tôi bị
cuốn phăng đi. Tôi hốt hoảng nhận ra
mình đã mắc vào một tấm lưới và bị
nhấc bổng lên khỏi mặt nước. Trước
mắt tôi là một ông lão có nét mặt
khắc khổ. Ông nhìn tôi với vẻ thất vọng,
có lẽ vì trong lưới chỉ có mỗi mình tôi.
2.
2. Đọc soát và chỉnh sửa.
Giới thiệu được câu chuyện một cách hấp dẫn, thu hút sự chú ý của
người đọc.
Kể chuyện với chi tiết sáng tạo độc đáo nhưng không làm thay đổi
nội dung chính, ý nghĩa của câu chuyện gốc.
Nói và nghe
Những câu chuyện thú vị
Yêu cầu: Thảo luận về những chi tiết thú vị trong câu chuyện em yêu thích.
1.
1. Chuẩn bị.
Nhớ lại câu chuyện mà em yêu thích.
G:
Tên câu chuyện
Tên tác giả (nếu có)
Nội dung chính
Liệt kê các chi tiết thú vị trong câu chuyện.
G:
Bối cảnh câu chuyện: tình huống độc đáo, không gian thơ mộng,...
Nhân vật trong câu chuyện: ngoại hình khác thường, có phép biến hoá,
tài năng đặc biệt,...
Sự việc trong câu chuyện: sự việc bất ngờ, kì lạ, cuốn hút, hài hước,...
- Ghi chép những ý kiến dự định phát biểu.
2.
2. Thảo luận.
Người điều hành nêu nội dung thảo luận.
Từng thành viên nêu ý kiến đã chuẩn bị.
3.
3. Đánh giá.
Chia sẻ với người thân về những điều thú vị trong một câu chuyện em đã
đọc, đã nghe.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Tiếng Việt 5 tập 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 23–27).