Yêu cầu cần đạt

  • Biết và thực hiện theo hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng trong tập luyện nhằm tăng khả năng vận động.
  • Thực hiện được động tác tay kiểu bơi trườn sấp và các trò chơi vận động.
  • Bước đầu vận dụng được động tác tay kiểu bơi trườn sấp và trò chơi vận động vào các hoạt động tập thể cũng như các hoạt động khác trong cuộc sống.
  • Biết sửa sai động tác thông qua nghe, quan sát và tập luyện động tác tay kiểu bơi trườn sấp.
  • Hoàn thành lượng vận động bài tập chuyên môn và bài tập phát triển thể lực.
  • Biết chăm sóc sức khoẻ, đoàn kết, có trách nhiệm với tập thể và ý thức giúp đỡ bạn trong tập luyện.
  • Tự giác, dũng cảm, thường xuyên tập luyện TDTT.

Mục tiêu

Chuẩn bị

Kiểm tra bế (hỗ) bơi.

  • Còi, tranh ảnh, băng đĩa hình, dụng cụ tập luyện,...
  • Trang phục phù hợp, đảm bảo vệ sinh an toàn trong tập luyện.

Hướng dẫn tổ chức dạy học

1. Mở đầu

1.1. Khởi động

Trên cạn, GV có thể cho HS thực hiện xoay các khớp; chạy tại chỗ, vỗ tay; ép khớp vai; ép vai sau gáy; gập, duỗi cẳng tay; ... giúp các em làm nóng cơ thể.

1.2. Trò chơi bổ trợ khởi động

GV có thể sử dụng trò chơi trong SGK hoặc trò chơi khác bổ trợ cho phần Khởi động.

Trò chơi Nói và làm ngược

Mục đích

Mục đích: Tăng cường khả năng phản xạ, rèn luyện trí nhớ, sự tập trung chú ý, tạo hứng thú để tiếp nhận nội dung bài học.

Chuẩn bị

Chuẩn bị: Các em xếp thành vòng tròn, quay mặt vào trong, em này cách em kia một sải tay, chỉ huy đứng trong vòng tròn.

Cách chơi

Cách chơi: - Khi nghe hiệu lệnh của chỉ huy, các em thực hiện như sau:
+ Chỉ huy hồ: “Quay trái”, các em thực hiện quay phải.
+ Chỉ huy hỏ: “Nhảy lên”, các em thực hiện ngồi xuống.
+ Chỉ huy hồ: “Tay giơ lên cao”, các em thực hiện chỉ tay xuống đất,...
Em nào thực hiện chưa đúng coi như thua cuộc, phải chạy một vòng quanh các bạn.

Lưu ý

Lưu ý: Có thể tổ chức cách chơi như sau: Khi có hiệu lệnh, chỉ huy chỉ vào một em trong vòng tròn và nói một hành động nào đó thì em đó phải làm ngược lại. Nếu em đó không làm ngược lại thì coi như thua cuộc và phải nhảy lò cò một vòng xung quanh các bạn, sau đó về chỗ để chơi tiếp.

2. Kiến thức mới

2.1.1. Tập động tác tay kiểu bơi trườn sấp trên sân tập

TTCB
  • TTCB: Đứng chân trước chân sau, khoảng cách hai chân rộng hơn vai, chân trước khuyu, chân sau duỗi thẳng, tay cùng bên chân trước chống vào đầu gối, tay cùng bên chân sau hơi cong khuỷu duỗi ra trước, bàn tay sấp.
Động tác
  • Động tác:

+ GĐ 1 vào nước: Duỗi thẳng tay, các ngón tay khép tự nhiên, lòng bàn tay hơi xoay ra ngoài. Thứ tự vào nước: ngón tay - bàn tay - cẳng tay – cánh tay.
+ GĐ 2 tì nước: Hơi gập cổ tay, co dãn khớp khuỷu.
+ GĐ 3 quạt nước: Gồm có hai phần:
Kéo nước: Kéo cẳng tay vào trong, tạo với cánh tay một góc khoảng 90°, khuỷu tay cao hơn cẳng tay và bàn tay.
Đấy nước: Tiếp tục đấy tay ra sau đến khi duỗi thẳng, lòng bàn tay hướng lên trên.
+ GĐ 4 rút tay khỏi nước: Nâng cánh tay lên để kéo theo khuỷu tay, cẳng tay, bàn tay ra khỏi mặt nước.
+ GĐ 5 vung tay trên không về trước: Tay chuyển động trên không từ sau ra trước, khuỷu tay hơi co, luôn cao hơn vai, cẳng tay và bàn tay.

Lưu ý

Lưu ý: Thực hiện động tác với một tay cho đến khi thành thục thì đổi tay.

2.1.2. Tập động tác tay kiểu bơi trườn sấp trên thành bế (hổ) bơi

TTCB

TTCB: Nằm sấp dọc theo mép thành bể (hỗ) bơi, gần nửa thân người vượt ra ngoài sát mép nước, hai chân duỗi thẳng, mu bàn chân úp xuống, một tay duỗi thẳng, bàn tay sấp, một tay hơi co khuỷu và cao hơn mặt nước.

Động tác
  • Động tác: Thực hiện động tác theo 5 giai đoạn: GĐ 1 vào nước - GĐ 2 tì nước GĐ 3 quạt nước – GĐ 4 rút tay khỏi nước – GĐ 5 vung tay trên không. Thực hiện với một tay rồi nằm ngược lại đổi tay.

2.1.3. Tập động tác tay kiểu bơi trườn sấp tại chỗ trong nước

TTCB
  • TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai trong bế (hỗ) bơi, người hơi cúi, một tay duỗi thẳng ra trước, bàn tay sấp, một tay hơi co khuỷu và cao hơn mặt nước.
Động tác
  • Động tác: Thực hiện động tác theo 5 giai đoạn: GĐ 1 vào nước - GĐ 2 tỉ nước – GĐ 3 quạt nước – GĐ 4 rút tay khỏi nước – GĐ 5 vung tay trên không. Thực hiện hai tay luân phiên.

2.1.4. Tập động tác tay kiểu bơi trườn sấp đi trong nước

TTCB
  • TTCB: Đứng chân trước chân sau trong bể (hổ) bơi, người hơi cúi, một tay duỗi thẳng ra trước, bàn tay sấp, một tay hơi co khuỷu và cao hơn mặt nước.
Động tác
  • Động tác: Củi người, vừa bước đi trong nước vừa thực hiện động tác theo 5 giai đoạn: GĐ 1 vào nước - GĐ 2 tì nước - GĐ 3 quạt nước - GĐ 4 rút tay khỏi nước - GĐ 5 vung tay trên không. Thực hiện hai tay luân phiên.

2.1.5. Tập động tác tay kiểu bơi trườn sấp di động có điểm tựa trong nước

TTCB
  • TTCB: Đứng thẳng trong bể (hồ) bơi, hai tay cầm phao.
Động tác

Động tác: Hít một hơi thật sâu, đạp chân vào thành bể (hỗ) bơi hoặc đáy bể (hỗ) bơi lướt nước, cúi đầu, đồng thời thực hiện động tác theo thứ tự các giai đoạn: GĐ 2 ti nước – GĐ 3 quạt nước - GĐ 4 rút tay khỏi nước - GĐ 5 vung tay trên không - GĐ 1 vào nước. Khi gần hết hơi hoặc chân chạm đáy bể (hố) bơi thì đứng lại lấy hơi, thực hiện tiếp.

Lưu ý

Lưu ý: Tập từng tay, một tay cầm phao, một tay làm động tác theo thứ tự các giai đoạn. Khi đã quen động tác thì thực hiện hai tay luân phiên với phao.

2.1.6. Tập động tác tay kiểu bơi trườn sấp di động không có điểm tựa trong nước

TTCB
  • TTCB: Đứng thẳng trong bế (hố) bơi, hai tay buông tự nhiên.
Động tác
  • Động tác: Hít một hơi thật sâu, đạp chân vào thành bể (hỗ) bơi hoặc đáy bể (hồ) bơi lướt nước, cúi đầu, đồng thời hai tay thực hiện luân phiên động tác theo thứ tự các giai đoạn: GĐ 2 tì nước - GĐ 3 quạt nước - GĐ 4 rút tay khỏi nước - GĐ 5 vung tay trên không - GĐ 1 vào nước. Khi gắn hết hơi hoặc chân chạm đáy bể (hỗ) bơi thì đứng lại lấy hơi, thực hiện tiếp.

2.2. Làm quen, giới thiệu động tác

GV làm mẫu động tác hoặc cho HS quan sát tranh thể hiện động tác mẫu (trong SGK), GV có thể tham khảo các câu hỏi sau:

+ Các bạn trong tranh đang thực hiện động tác gì?

+ Quạt tay kiểu bơi trườn sấp trong nước có tác dụng gì?

  • GV mô tả động tác, phân tích, hướng dẫn cách thực hiện động tác (có thể vừa làm mẫu vừa giảng giải nhấn mạnh những yêu cầu của động tác).
  • GV cho HS xung phong thực hiện động tác.
  • GV cùng HS đánh giá xem em nào thực hiện động tác giống mẫu nhất, đồng thời có hình thức động viên, cổ vũ kịp thời.

2.3. Hình thành động tác mới

Với mỗi động tác, GV có thể tiến hành như sau:

Bước 1: GV hồ hiệu lệnh cho cả lớp thực hiện động tác tay theo từng giai đoạn, sau khi thực hiện được thì ghép các giai đoạn lại thành một chu kì hoàn chỉnh. Thực hiện 4 – 6 lần.

Bước 2: GV gọi một hàng hoặc một tổ lên thực hiện động tác. GV biểu dương những HS làm đúng và sửa từng động tác sai cho những HS làm chưa đúng. Cả lớp chú ý quan sát để ghi nhớ, chuẩn bị bước vào tập luyện chính thức.

3. Luyện tập

3.1. Tổ chức luyện tập động tác

GV cho HS luyện tập theo các hình thức như gợi ý trong SGK. GV có thể tiến hành cho HS luyện tập theo gợi ý sau:

  • GV cho HS thảo luận, đưa ra câu hỏi về động tác tay kiểu bơi trườn sấp, GV trả lời hoặc giải thích, cũng có thể gợi ý cho các em cùng giải đáp câu hỏi.
  • GV nhắc nhở HS cách luyện tập và cách giữ an toàn, đảm bảo vệ sinh trong luyện tập.

GV cho HS tự tập động tác tay kiểu bơi trườn sấp và đến hỗ trợ các em.

  • GV cho HS luyện tập theo cặp động tác tay kiểu bơi trườn sấp, GV nhắc hai em luân phiên tập động tác, quan sát, sửa động tác cho nhau, hỗ trợ các em cách khắc phục nhược điểm về động tác.
  • GV cho HS tập hợp thành các nhóm (có thể gợi ý cho các em đưa ra cách lập nhóm). Các nhóm chủ động điều khiến nhau luyện tập động tác tay kiểu bơi trườn sấp. Sau đó, các nhóm thảo luận về tình hình tập luyện của tổ mình, thống nhất các câu hỏi thắc mắc về cách quạt tay kiểu bơi trườn sấp trên sân tập và trên thành bể (hỗ); cách quạt tay kiểu bơi trườn sấp tại chỗ trong nước và đi trong nước; cách quạt tay kiểu bơi trườn sấp di động có điểm tựa và không có điểm tựa trong nước.
  • GV đến các nhóm hỗ trợ, cùng HS giải quyết những thắc mắc, khó khăn khi luyện tập. Nếu nhóm nào có nhiều bạn tập chưa đúng thi GV có thể cùng các em trong nhóm gợi ý để kèm cặp và giúp đỡ.
  • GV tổ chức cho các nhóm thi đua thực hiện động tác tay kiểu bơi trườn sấp. Lần lượt đại diện mỗi nhóm thực hiện (có thể cho đại diện nhóm bốc thăm để xem nhóm mình thực hiện động tác nào). Cử một nhóm quan sát, nhận xét và cùng GV đánh giá kết quả thi đua. GV tuyên dương nhóm có nhiều bạn thực hiện cơ bản được động tác. GV cùng HS động viên cá nhân hoặc nhóm tập chưa đạt yêu cầu, chỉ ra những điểm cần khắc phục, đồng thời cho HS ở nhóm tập chưa đạt thực hành theo cách khắc phục đã thống nhất.
  • GV sử dụng tranh ảnh hoặc làm mẫu để nhấn mạnh lại những chi tiết cần lưu ý của động tác tay kiểu bơi trườn sấp, nêu được những sai lầm thường mắc và đưa ra cách khắc phục.
Lưu ý

Lưu ý: Tuỳ vào trình độ của HS, điều kiện của nhà trường, GV có thể thay đổi cách hướng dẫn HS, thay đổi hình thức luyện tập cho phù hợp. Cần tăng cường đưa ra các tình huống trong thực tiễn liên quan đến các động tác đã học có thể xảy ra để HS thảo luận và đưa ra cách xử lí.

3.2. Tổ chức trò chơi vận động bổ trợ môn Bơi

Trò chơi Ai khoẻ hơn

Mục đích

Mục đích: Rèn luyện sức mạnh toàn thân, tăng khả năng phối hợp vận động của cơ thể.

Chuẩn bị

Chuẩn bị: - Khoảng bể bơi rộng, nước sâu ngang ngực.
Phao cứu sinh (hoặc phao bóng hơi).
Hai đội chơi xếp thành hàng dọc, đứng đối diện với nhau sau vạch giới hạn (vật đích). Đặt phao ở giữa hai đội chơi.

Cách chơi

Cách chơi: – Khi có hiệu lệnh, các em đầu hàng của mỗi đội di chuyển lên trước, cùng bám một hoặc hai tay vào phao, rồi ngửa người ra sau bơi lùi về phía đội của mình.

  • Em nào kéo được đối phương qua vạch giới hạn của đội mình thì thắng. Sau khi kết thúc lượt chơi của mình, các em di chuyến về cuối hàng của đội mình để cặp tiếp theo lên thi đấu.
  • Đội nào có nhiều em thắng hơn, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.

Những trường hợp phạm quy

Những trường hợp phạm quy: Xuất phát trước khi có hiệu lệnh; chân chạm đáy bể (hỗ) bơi khi thi đấu; không di chuyển về cuối hàng của đội mình khi thi đấu xong....

3.3. Tập bài tập phát triển thể lực

GV có thể tham khảo một số bài tập sau (HS tập trên cạn):

Bài tập 1

Bài tập 1: Nhảy dây đơn 40 – 50 cái, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.

Bài tập 2

Bài tập 2: Đánh tay nhanh tại chỗ (đánh tay như chạy) 20 – 25 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.

Bài tập 3

Bài tập 3: Chạy đà 3 – 5 bước, bật với cao rồi tiếp đất, thực hiện liên tục như vậy trong khoảng cách 20 – 25 m thì dừng lại, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.

4. Vận dụng

  • GV hướng dẫn HS làm bài 1 trong SGK.
Đáp án

Đáp án: Hình B.

  • Với bài 2, GV gợi ý cho HS thực hiện động tác tay kiểu bơi trườn sấp khi đi bơi cùng người thân.
  • Ngoài những nội dung nêu trên, GV cấn hướng dẫn cho HS biết cách tìm hiểu về các nhóm chất dinh dưỡng và những lưu ý về chế độ ăn uống đảm bảo dinh dưỡng trong tập luyện.

IV gợi ý đánh giá

Đánh giá việc thực hiện động tác tay kiểu bơi trườn sấp của HS theo ba mức sau:

Hoàn thành tốt
Thực hiện đúng các động tác tay kiểu bơi trườn sấp trong bài học, biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện.
Hoàn thành
Thực hiện được ít nhất ba động tác tay kiểu bơi trườn sấp trong bài học, biết được lỗi sai trong tập luyện.
Chưa hoàn thành
Thực hiện được ít hơn ba động tác tay kiểu bơi trườn sấp trong bài học.

Lưu ý

Lưu ý: GV căn cứ vào khả năng, thái độ tập luyện và sự tiến bộ của HS để điều chỉnh mức độ đánh giá cho phù hợp.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Giáo dục thể chất 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 101–106).