Yêu cầu cần đạt
- Biết và thực hiện theo hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng trong tập luyện nhằm tăng khả năng vận động.
- Thực hiện được động tác chân kiểu bơi trườn sấp và các trò chơi vận động.
- Bước đầu vận dụng được động tác chân kiểu bơi trườn sấp và trò chơi vận động vào các hoạt động tập thể cũng như các hoạt động khác trong cuộc sống.
- Biết sửa sai động tác thông qua nghe, quan sát và tập luyện động tác chân kiểu bơi trườn sấp.
- Hoàn thành lượng vận động bài tập chuyên môn và bài tập phát triển thể lực.
- Biết chăm sóc sức khoẻ, đoàn kết, có trách nhiệm với tập thể và ý thức giúp đỡ bạn trong tập luyện.
- Tự giác, dũng cảm, thường xuyên tập luyện TDTT.
Mục tiêu
Chuẩn bị
Kiểm tra bể (hỗ) bơi.
- Còi, tranh ảnh, băng đĩa hình, dụng cụ tập luyện....
Trang phục phù hợp, đảm bảo vệ sinh và an toàn trong tập luyện.
Hướng dẫn tổ chức dạy học
1. Mở đầu
1.1. Khởi động
Trên cạn, GV có thể cho HS thực hiện xoay các khớp; giậm chân tại chỗ, vỗ tay; ép dọc, ép ngang, ngồi đá chân luân phiên, đứng lên ngồi xuống; ... giúp các em làm nóng cơ thể.
1.2. Trò chơi bổ trợ khởi động
GV có thể sử dụng trò chơi trong SGK hoặc trò chơi khác bổ trợ cho phần Khởi động.
Trò chơi Cặp đôi nhanh khéo
Mục đích
Mục đích: Làm nóng cơ thể, làm quen với vận động, tăng khả năng phối hợp với đồng đội cũng như tốc độ và sự khéo léo, tạo không khí vui vẻ để tiếp nhận nội dung bài học.
Chuẩn bị
Chuẩn bị: Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau 50 cm; cách vạch xuất phát 5 m, kẻ vạch đích.
Cách chơi
Cách chơi: – Khi có hiệu lệnh, hai em đầu hàng (cặp đôi thứ nhất) của mỗi đội vừa giữ bóng bằng lưng vừa di chuyển đến vạch đích rồi quay trở về vạch xuất phát đưa bóng cho cặp đôi thứ hai của đội mình. Nếu bóng rơi ở vị trí nào thì nhật bóng và chơi tiếp ở vị trí đó.
- Lần lượt các cặp đôi tiếp theo thực hiện như cặp đôi thứ nhất, đến cặp đôi cuối cùng sau khi thực hiện xong thì đưa bóng lên cao và hô “Hết”.
Đội nào xong trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
2. Kiến thức mới
2.1.1. Tập động tác chân kiểu bơi trườn sấp trên ghế băng hoặc bục xuất phát
TTCB: Nằm sấp, từ đầu xuống hông trên ghế băng hoặc bục xuất phát, hai chân khép sát duỗi thẳng phía sau, hai tay ôm chân ghế hoặc duỗi thẳng ra trước.
- Động tác:
+ Giai đoạn (GĐ) 1 hất chân lên: Bắt đầu từ động tác nâng đùi lên trên, đùi kéo theo cẳng chân đi lên tạo thành một góc khoảng 160°.
+ GĐ 2 đập chân xuống: Bàn chân hơi xoay vào trong rồi đập xuống dưới. Kết thúc động tác đập chân xuống, cổ chân thả lỏng.
Lưu ý: Khi tập, hai chân luân phiên hất lên, đập xuống liên tục, khoảng cách giữa hai chân theo chiều trên dưới là 20 – 30 cm.
2.1.2. Tập động tác chân kiểu bơi trườn sấp trên thành bể (hỗ) bơi
- TTCB: Nằm sấp, thân người và bụng ở trên thành bể (hỗ) bơi; đùi và chân ở dưới nước, duỗi thẳng chân.
- Động tác: Thực hiện động tác theo hai giai đoạn: GĐ 1 hất chân lên – GĐ 2 đập chân xuống. Hai chân thực hiện luân phiên hất lên, đập xuống liên tục.
2.1.3. Tập động tác chân kiểu bơi trườn sấp di động có điểm tựa trong nước
- TTCB: Đứng sát thành bể (hỗ) bơi hoặc một vị trí bất kì, hai tay cầm phao duỗi thẳng ra trước.
- Động tác: Hít một hơi thật sâu, đạp chân vào thành bể (hỗ) bơi hoặc đáy bể (hỗ) bơi lướt nước, cúi đầu, nín thở, thực hiện động tác theo hai giai đoạn: GĐ 1 hất chân lên – GĐ 2 đập chân xuống. Hai chân thực hiện luân phiên hắt lên, đập xuống liên tục. Khi gần hết hơi thì đứng lên.
2.1.4. Tập động tác chân kiểu bơi trườn sấp di động không có điểm tựa trong nước
- TTCB: Đứng sát thành bể (hỗ) bơi hoặc một vị trí bất kì, hai tay duỗi thẳng ra trước.
- Động tác: Hít một hơi thật sâu, đạp chân vào thành bể (hố) bơi hoặc đáy bể (hố) bơi lướt nước, cúi đầu, nín thở, thực hiện động tác theo hai giai đoạn: GĐ 1 hất chân lên GĐ 2 đập chân xuống. Hai chân thực hiện luân phiên hất lên, đập xuống liên tục. Khi gắn hết hơi thì đứng lên.
2.2. Làm quen, giới thiệu động tác
GV làm mẫu động tác hoặc cho HS quan sát tranh thể hiện động tác mẫu (trong SGK). Với mỗi động tác, GV có thể tham khảo các câu hỏi sau:
+ Các bạn trong tranh đang thực hiện động tác gì?
+ Khi nào thì ta đập chân kiểu bơi trườn sấp?
+ Đập chân có tác dụng gì?
- GV mô tả động tác, phân tích, hướng dẫn cách thực hiện động tác (có thể vừa làm mẫu, vừa giảng giải nhấn mạnh những yêu cầu của động tác).
- GV cho HS xung phong thực hiện động tác.
- GV cùng HS đánh giá xem em nào thực hiện động tác giống mẫu nhất, đồng thời có hình thức động viên, cổ vũ kịp thời.
2.3. Hình thành động tác mới
Với mỗi động tác, GV có thể tiến hành như sau:
- Bước 1: GV hô hiệu lệnh cho cả lớp thực hiện động tác chân theo từng giai đoạn, sau khi thực hiện được thì ghép các giai đoạn lại thành một chu kì hoàn chỉnh. Thực hiện 4-6 lán.
- Bước 2: GV gọi một hàng hoặc một tổ lên thực hiện động tác. GV biểu dương những HS làm đúng và sửa từng động tác sai cho những HS làm chưa đúng. Cả lớp chú ý quan sát để ghi nhớ, chuẩn bị bước vào tập luyện chính thức.
3. Luyện tập
3.1. Tổ chức luyện tập động tác
GV cho HS luyện tập theo các hình thức như gợi ý trong SGK. GV có thể tiến hành cho HS luyện tập theo gợi ý sau:
- GV cho HS thảo luận, đưa ra câu hỏi về động tác chân kiểu bơi trườn sấp, GV trả lời hoặc giải thích, cũng có thể gợi ý cho các em cùng giải đáp câu hỏi.
- GV nhắc nhở HS cách luyện tập và cách giữ an toàn, đảm bảo vệ sinh trong luyện tập.
GV cho HS tự tập động tác chân kiểu bơi trườn sấp và đến hỗ trợ các em.
- GV cho HS luyện tập theo cặp động tác chân kiểu bơi trườn sấp, GV nhắc hai em luân phiên tập động tác, quan sát, sửa động tác cho nhau, hỗ trợ các em cách khắc phục nhược điểm về động tác.
- GV cho HS tập hợp thành các nhóm (có thể gợi ý cho các em đưa ra cách lập nhóm). Các nhóm chủ động điều khiển nhau luyện tập động tác chân kiểu bơi trườn sấp. Sau đó, các nhóm thảo luận về tình hình tập luyện của tổ mình, thống nhất các câu hỏi thắc mắc về cách đập chân kiểu bơi trườn sấp trên sân tập; trên ghế băng hoặc bục xuất phát; trên thành bể (hỗ) bơi; cách đập chân kiểu bơi trườn sấp di động có điểm tựa và không có điểm tựa trong nước.
- GV đến các nhóm hỗ trợ, cùng HS giải quyết những thắc mắc, khó khăn khi luyện tập. Nếu nhóm nào có nhiều bạn tập chưa đúng thì GV có thể cùng các em trong nhóm gợi ý để kèm cặp và giúp đỡ.
- GV tổ chức cho các nhóm thi đua thực hiện động tác chân kiểu bơi trườn sấp. Lần lượt đại diện mỗi nhóm thực hiện (có thể cho đại diện nhóm bốc thăm để xem nhóm mình thực hiện động tác nào). Cử một nhóm quan sát, nhận xét và cùng GV đánh giá kết quả thi đua. GV tuyên dương nhóm có nhiều bạn thực hiện cơ bản được động tác. GV cùng HS động viên cá nhân hoặc nhóm tập chưa đạt yêu cầu, chỉ ra những điểm cần khắc phục, đồng thời cho HS ở nhóm tập chưa đạt thực hành theo cách khắc phục đã thống nhất.
- GV sử dụng tranh ảnh hoặc làm mẫu để nhấn mạnh lại những chi tiết cần lưu ý của động tác chân kiểu bơi trườn sấp, nêu được những sai lầm thường mắc và đưa ra cách khắc phục.
Lưu ý: Tuỳ vào trình độ của HS, điều kiện của nhà trường, GV có thể thay đổi cách hướng dẫn HS, thay đổi hình thức luyện tập cho phù hợp. Cần tăng cường đưa ra các tình huống trong thực tiễn liên quan đến các động tác đã học có thể xảy ra để HS thảo luận và đưa ra cách xử lí.
3.2. Tổ chức trò chơi vận động bổ trợ môn Bơi
Trò chơi Đẩy phao qua vạch
Mục đích
Mục đích: Nhằm hoàn thiện động tác đập chân kiểu bơi trườn sấp, tăng sức mạnh cho đôi chân, giáo dục tỉnh thần tập thể và ý chí quyết tâm,...
Chuẩn bị
Chuẩn bị: - Khoảng bể bơi rộng, nước sâu ngang ngực.
Phao cứu sinh (hoặc phao bóng hơi).
- Hai đội chơi xếp thành hàng dọc, đứng đối diện với nhau sau vạch giới hạn (vật đích). Đặt phao ở giữa hai đội chơi.
Cách chơi
Cách chơi: - Khi có hiệu lệnh, các em đầu hàng của mỗi đội di chuyển lên trước, cùng bám hai tay vào phao, thân người nằm ngang (mặt có thể úp xuống nước hoặc ngẩng trên mặt nước) rồi đập chân kiểu bơi trườn sấp đẩy nhau.
- Em nào đấy được đối phương lùi tới vạch giới hạn thì thắng. Sau khi kết thúc lượt chơi của mình, các em di chuyển về cuối hàng của đội mình đề cập tiếp theo lên thi đấu.
- Đội nào có nhiều em thẳng hơn, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
Những trường hợp phạm quy
Những trường hợp phạm quy: Xuất phát trước khi có hiệu lệnh; không đập chân kiểu bơi trườn sấp khi thi đấu; không di chuyển về cuối hàng của đội mình khi thi đấu xong....
3.3. Tập bài tập phát triển thể lực
GV có thể tham khảo một số bài tập sau (HS tập trên cạn):
Bài tập 1
Bài tập 1: Kiễng hạ gót chân 20 – 25 lần liên tục, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Bài tập 2
Bài tập 2: Bài tập đứng lên ngói xuống có vung tay 15 – 20 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Bài tập 3
Bài tập 3: Bật bục đối chân tại chỗ với bục cao 20 cm từ 20 – 25 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
4. Vận dụng
- GV hướng dẫn HS làm bài 1 trong SGK.
Đáp án: Hình A.
- Với bài 2, GV gợi ý cho HS thực hiện động tác đập chân kiểu bơi trườn sấp khi đi bơi cùng người thân.
Với bài 3, GV gợi ý cho HS để các em biết cách xử lí tình huống có thể gặp phải khi đi bơi: Khi đang ôm quả bóng trong bế (hổ) bơi, nếu không may đi vào chỗ nước sâu không đứng được thì em vận dụng động tác chân kiểu bơi trườn sấp di động có điểm tựa trong nước để di chuyển vào bờ.
- Ngoài những nội dung nêu trên, GV cần hướng dẫn cho HS biết cách tìm hiểu về các nhóm chất dinh dưỡng và những lưu ý về chế độ ăn uống đảm bảo dinh dưỡng trong tập luyện.
IV gợi ý đánh giá
Đánh giá việc thực hiện động tác chân kiểu bơi trườn sấp của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt
Thực hiện đúng các động tác chân kiểu bơi trườn sấp trong bài học, biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện.
Hoàn thành
Thực hiện được ít nhất hai động tác chân kiểu bơi trườn sấp trong bài học, biết được lỗi sai trong tập luyện.
Chưa hoàn thành
Thực hiện được ít hơn hai động tác chân kiểu bơi trườn sấp trong bài học.
Lưu ý: GV căn cứ vào khả năng, thái độ tập luyện và sự tiến bộ của HS để điều chỉnh mức độ đánh giá cho phù hợp.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Giáo dục thể chất 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 96–100).
