I mục tiêu

Biết và thực hiện theo hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng trong tập luyện nhằm tăng khả năng vận động.

  • Thực hiện được động tác chuyển bóng, bắt bóng bằng hai tay trên cao.

Bước đầu vận dụng được động tác chuyến, bắt bóng bằng hai tay trên cao vào trong các hoạt động tập thể, tổ chức chơi được một số trò chơi vận động phù hợp với yêu cầu.

  • Biết quan sát, tìm hiểu động tác qua tranh ảnh, động tác mẫu của GV và tự sửa sai động tác thông qua nghe, quan sát và tập luyện.

Hoàn thành lượng vận động theo yêu cầu, phát triển thể lực.

Biết chăm sóc sức khỏe, có trách nhiệm với tập thể và ý thức giúp đỡ bạn trong tập luyện.

Tự giác, dũng cảm, thường xuyên tập luyện TDTT.

II chuẩn bị

  • Sân tập, nhà tập, phòng đa năng (hoặc sân trường).

Còi, cờ, tranh ảnh, băng đĩa hình, quả bóng rổ và các dụng cụ tập luyện khác,...

Trang phục thể thao, giày tập hoặc dép quai hậu; đảm bảo vệ sinh và an toàn trong tập luyện.

III hướng dẫn tổ chức dạy học

1. Mở đầu

1.1. Khởi động

  • Khởi động: GV có thể sử dụng các động tác trong SGK (xoay các khớp; giậm chân tại chỗ, vỗ tay) hoặc sử dụng các động tác khác giúp các em làm nóng cơ thể.

Khởi động với bóng: GV có thể sử dụng các động tác bổ trợ với bóng trong SGK như: hai tay chuyến bóng vòng quanh thân; tại chỗ lăn bóng qua hai chân; tung bóng lên cao bắt bóng này hoặc các động tác phù hợp khác để HS có cảm giác với bóng.

1.2. Trò chơi bổ trợ khởi động

GV có thể sử dụng trò chơi trong SGK hoặc trò chơi khác bổ trợ cho phần Khởi động.

Trò chơi Chuyến bóng qua đấu và qua hai chân

* Mục đích: Làm nóng cơ thể, tăng khả năng phản xạ, khả năng phối hợp vận động, tạo hứng thú để tiếp nhận nội dung bài học.

* Chuẩn bị: Các em xếp thành 2 – 4 hàng dọc (mỗi hàng dọc là một đội chơi), hàng này cách hàng kia khoảng 1 m, em đứng đầu mỗi hàng cầm một quả bóng rổ.

* Cách chơi:

Khi có hiệu lệnh, em đứng đầu hàng (số 1) của mỗi đội cầm bóng bằng hai tay giơ lên cao, sau đó ngửa người đưa bóng cho bạn đứng sau mình. Em số 2 đưa tay ra trước nhận bóng rỗi cúi xuống và đưa bóng qua hai chân cho bạn đứng sau mình.

  • Lần lượt các em tiếp theo thực hiện luân phiên như em số 1 và em số 2. Khi em cuối hàng nhận được bóng thì chạy nhanh lên đứng vào đầu hàng, đưa bóng lên cao và hô “Xong".

Đội nào xong trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.

2. Kiến thức mới

2.1.1. Động tác chuyển bóng bằng hai tay trên cao

  • TTCB: Đứng chân trước chân sau, hai gối hơi khuyu, hai tay cầm bóng trước bụng.

Động tác: Hai tay đưa bóng từ dưới lên trên, khi đến ngang đầu, dùng lực đạp của hai chân, vươn người ra trước và duỗi thẳng hai tay từ sau ra trước – lên cao chuyến bóng đi.

2.1.2. Động tác bắt bóng bằng hai tay trên cao

TTCB: Đứng chân trước chân sau, hai gối hơi khuyu, hai tay co tự nhiên, bàn tay mở, mất hướng về phía bóng đến.

  • Động tác: Khi bóng đến, hai tay đưa lên cao trên đầu, hai bàn tay tạo thành hình túi bắt bóng, sau đó nhanh chóng kéo bóng về trước ngực.

2.2. Làm quen, giới thiệu động tác

  • GV có thể giới thiệu, cho HS quan sát tranh trong SGK, nêu câu hỏi gợi ý để gợi mở cho HS tìm hiểu về các động tác chuyến bóng bằng hai tay trên cao, bắt bóng bằng hai tay trên cao trong bóng rổ.
  • Với mỗi động tác, GV làm mẫu 2 – 3 lần, sau đó mô tả, giảng giải cách thực hiện (hoặc có thể vừa làm mẫu vừa mô tả, giảng giải cách thực hiện), nhấn mạnh những yêu cầu của động tác.
  • GV cho HS xung phong lên thực hiện từng động tác chuyển bóng bằng hai tay trên cao, bắt bóng bằng hai tay trên cao.I
  • GV cùng HS đánh giá xem em nào thực hiện động tác giống mẫu nhất, đồng thời có hình thức động viên, cổ vũ phù hợp.

2.3. Hình thành động tác mới

  • GV sử dụng phương pháp dạy học như: phương pháp phân chia, phương pháp hoàn chỉnh, dùng giáo cụ trực quan kết hợp với tư duy tích cực của HS.
  • Đối với động tác chuyển bóng bằng hai tay trên cao:

+ GV điều khiến cho cả lớp tập mô phỏng (không bóng) động tác chuyển bóng bằng hai tay trên cao theo tín hiệu còi, nhịp đếm hoặc vỗ tay, thực hiện 5 – 7 lần.

+ GV cho cả lớp thực hiện động tác chuyển bóng bằng hai tay trên cao với bóng theo tín hiệu còi, nhịp đếm hoặc vỗ tay 5 – 7 lần. Sau đó chia tổ, nhóm để tập luyện.

  • Đối với động tác bắt bóng bằng hai tay trên cao:

+ GV điều khiến cho cả lớp tập luyện (chia thành hai hàng đứng đối diện), thực hiện bắt bóng bằng hai tay trên cao 10 – 15 lần.

+ Sau đó, cho cả lớp tập động tác bắt bóng bằng hai tay trên cao kết hợp với chuyển bóng bằng hai tay trên cao theo tín hiệu còi, nhịp đếm hoặc vỗ tay 15 - 20 lần.

GV quan sát sửa sai (có thể dừng tập để sửa sai chung trên toàn lớp hoặc sửa sai cá nhân), lưu ý sau mỗi lần tập đều có nhận xét và khích lệ, động viên các em kịp thời.

3. Luyện tập

3.1. Tổ chức luyện tập động tác

GV cho HS luyện tập như các hình thức gợi ý trong SGK. GV có thể tiến hành cho HS luyện tập theo gợi ý sau:

GV cho HS thảo luận, đưa ra câu hỏi về các động tác chuyển bóng, bắt bóng bằng hai tay trên cao, GV trả lời hoặc giải thích, cũng có thể gợi ý cho các em cùng giải đáp câu hỏi.

  • GV nhắc nhở HS cách luyện tập và cách giữ an toàn, đảm bảo vệ sinh trong luyện tập.

GV cho HS tự tập chuyến bóng bằng hai tay trên cao và đến hỗ trợ các em.

GV cho HS luyện tập theo cặp các động tác chuyển và bắt bóng bằng hai tay trên cao, GV nhắc hai em luân phiên tập động tác, quan sát, sửa động tác cho nhau, hỗ trợ các em cách khắc phục nhược điểm về động tác.

  • GV cho HS tập hợp thành các nhóm (có thể gợi ý cho các em đưa ra cách lập nhóm). Các nhóm chủ động điều khiển nhau luyện tập các động tác chuyển và bắt bóng bằng hai tay trên cao. Sau đó, các nhóm thảo luận về tình hình tập luyện của nhóm mình, thống nhất các câu hỏi thắc mắc về chuyến bóng bằng hai tay trên cao và bắt bóng bằng hai tay trên cao.
  • GV đến các nhóm hỗ trợ, cùng HS giải quyết những thắc mắc, khó khăn khi luyện tập. Nếu nhóm nào có nhiều HS tập chưa đúng thì GV có thể cùng các em trong nhóm đó gợi ý để kèm cặp và giúp đỡ.

GV tổ chức cho các nhóm thi đua thực hiện các động tác chuyển và bắt bóng bằng hai tay trên cao. Lần lượt đại diện mỗi nhóm thực hiện, cử một nhóm quan sát, nhận xét và cùng GV đánh giá kết quả thi đua. GV tuyên dương nhóm có nhiều bạn thực hiện cơ bản được động tác. GV cùng HS động viên cá nhân hoặc nhóm tập chưa đạt yêu cầu, chỉ ra những điểm cần khắc phục, đồng thời cho HS ở nhóm tập chưa đạt thực hành theo cách khắc phục đã thống nhất.

GV sử dụng tranh ảnh hoặc làm mẫu để nhấn mạnh lại những chi tiết cần lưu ý của các động tác chuyển và bắt bóng bằng hai tay trên cao, nêu được những sai lầm thường mắc và đưa ra cách khắc phục.

Lưu ý: Tuỳ vào trình độ của HS, điều kiện của nhà trường, GV có thể thay đổi cách hướng dẫn, thay đổi hình thức luyện tập cho phù hợp. Cần tăng cường đưa ra các tỉnh huống trong thực tiễn liên quan đến các động tác đã học có thể xảy ra để HS thảo luận và đưa ra cách xử lí.

3.2. Tổ chức trò chơi vận động bổ trợ môn Bóng rổ

  • GV cần lựa chọn một số trò chơi vận động bổ trợ môn Bóng rỗ phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi của HS lớp 5, có tác dụng hỗ trợ các nội dung học tập, góp phần phát triển các tố chất thể lực chung.
  • GV lưu ý: Cùng một trò chơi nhưng ở các lẫn chơi khác nhau, GV có thể điều chỉnh thời gian, cự li, số lượng người chơi, cách thức chơi,.... để tăng lượng vận động và thu hút HS.

Trò chơi Chuyến, bắt bóng nhanh

* Mục đích: Rèn luyện kĩ năng chuyến, bắt bóng, sự nhanh nhẹn và khéo léo, năng cao khả năng phối hợp vận động.

* Chuẩn bị:

Kẻ hai vạch giới hạn song song với nhau (kí hiệu là A và B), cách nhau 3 – 4 m.

Mỗi đội chơi xếp thành hai hàng dọc có số người bằng nhau đứng đối diện nhau sau vạch giới hạn. Em đứng đầu hàng bên A của mỗi đội cấm bóng.

* Cách chơi:

  • Khi có hiệu lệnh, em đứng đầu hàng (số 1) bên A của mỗi đội thực hiện chuyển bóng cho bạn số 1 bên B của đội mình rồi chạy nhanh sang đứng vào cuối hàng bên B (được tính là lần chuyển - bắt bóng thứ nhất). Em số 1 bên B khi bắt được bóng thì chuyển bóng cho bạn số 2 ở bên A, rồi chạy nhanh sang đứng vào cuối hàng bên A (được tính là lần chuyến – bắt bóng thứ hai).
  • Trò chơi cứ tiếp tục như vậy cho đến khi các thành viên trong mỗi đội thực hiện đủ 2 lần chuyển bóng.
  • Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.

* Những trường hợp phạm quy: Xuất phát trước khi có hiệu lệnh; không chuyến bóng mà dùng chân hoặc tay lăn bóng; có thành viên trong đội chưa thực hiện đủ 2 lần chuyển bóng:...

3.3. Tập bài tập phát triển thể lực

Khi thấy lượng vận động của HS trong tiết học còn ít, GV có thể cho HS thực hiện một vài bài tập phát triển thể lực. GV chủ động điều chỉnh lượng vận động và quãng nghỉ cho phù hợp.

  • GV cần lựa chọn các dạng bài tập phù hợp để phát triển thể lực và kĩ năng vận động của HS như chạy, nhảy, ném,....
  • GV có thể tổ chức dưới dạng trò chơi nhằm tăng lượng vận động, gây hứng thú và khuyến khích thi đua trong HS. Chú ý quan sát và điều chỉnh lượng vận động vừa đủ thì dừng lại và đi lại hít thở sâu.

GV có thể tham khảo một số bài tập sau:

Bài tập 1

Nằm sấp chống đẩy 10 – 15 lần, lặp lại 2 lần; quãng nghỉ giữa các lần là 30 giây.

Bài tập 2

Chuyến bóng trúng đích liên tục trong 30 giây, lặp lại 2 lần; quảng nghỉ giữa các lần là 30 giây.

Bài tập 3

Bật bục cao 30 cm đổi chân liên tục trong 30 giây, lặp lại 2 lần; sau mỗi lấn, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.

4. Vận dụng

  • GV hướng dẫn HS làm bài 1 trong SGK.

Đáp án: Hình vẽ mô tả hai bạn đang thực hiện động tác chuyển, bắt bóng bằng hai tay trên cao.

Với bài 2, GV cho HS thực hiện động tác chuyển bóng bằng hai tay trên cao để tăng khả năng phối hợp vận động, sự linh hoạt của tay, sức mạnh của cánh tay và cổ tay.

Với bài 3, GV cho HS vận dụng động tác chuyển, bắt bóng bằng hai tay trên cao để phối hợp với các bạn trong đội của mình khi tập luyện bóng rổ.

  • Ngoài những nội dung nêu trên, GV cần hướng dẫn cho HS biết cách tìm hiểu về các nhóm chất dinh dưỡng và những lưu ý về chế độ ăn uống đảm bảo dinh dưỡng trong tập luyện.

IV gợi ý đánh giá

Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện đúng cả hai động | Thực hiện được ít nhất một | Chưa thực hiện
tác: chuyển bóng bằng hai tay | trong hai động tác: chuyển bóng | được động tác nào.
trên cao, bắt bóng bằng hai | bằng hai tay trên cao, bắt bóng
tay trên cao; biết được lỗi sai | bằng hai tay trên cao; biết được
và cơ bản khắc phục được lỗi | lỗi sai trong tập luyện.
đó trong tập luyện.

Lưu ý: Căn cứ vào khả năng, thái độ tập luyện và sự tiến bộ của HS để điều chỉnh mức độ đánh giá mức độ cho phù hợp.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Giáo dục thể chất 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 83–88).