Yêu cầu cần đạt

  • Biết và thực hiện theo hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng trong tập luyện nhằm tăng khả năng vận động.
  • Thực hiện được các bài tập phối hợp biến đổi đội hình: Bài tập phối hợp biến đổi đội hình hàng dọc - vòng tròn hàng ngang và ngược lại; bài tập phối hợp biến đổi đội hình 1 hàng dọc - 2 hàng dọc - 1 hàng dọc 1 vòng tròn 2 vòng tròn và ngược lại; bài tập phối hợp biến đổi đội hình 1 hàng ngang - 3 hàng ngang 1 vòng tròn và ngược lại. Xử lí được một số tình huống trong tập luyện.
  • Bước đầu vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học vào các hoạt động tập thể, tổ chức chơi được một số trò chơi vận động phù hợp với yêu cầu.
  • Biết sửa sai động tác thông qua nghe, quan sát và tập luyện.
  • Hoàn thành lượng vận động của bài tập.
  • Có trách nhiệm với tập thể và ý thức giúp đỡ bạn trong tập luyện, tự giác, dũng cảm, thường xuyên tập luyện TDTT.

Gợi ý đánh giá

Đánh giá việc thực hiện bài tập phối hợp đội hình hàng dọc và quay các hướng Bài tập phối hợp đội hình hàng ngang của HS theo ba mức sau:

Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng cả ba bài tập phối hợp biển đổi đội hình; biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được ít nhất hai trong ba bài tập phối hợp biển đổi đội hình (HS có thể biến đổi đội hình còn chậm,...); biết được lỗi sai trong tập luyện. | Thực hiện được một bài tập phối hợp biến đổi đội hình, hoặc mỗi bài tập chỉ thực hiện được một động tác, hoặc chưa thực hiện được bài tập nào.

Lưu ý

GV căn cứ vào khả năng, thái độ tập luyện và sự tiến bộ của HS để điều chỉnh mức độ đánh giá cho phù hợp.

Mục tiêu

Chuẩn bị

Kẻ, vẽ sân tập theo nội dung bài học.

Còi, cờ, tranh ảnh, băng đĩa hình, dụng cụ tập luyện,....

  • Trang phục thể thao, giày tập hoặc dép quai hậu; đảm bảo vệ sinh và an toàn trong tập luyện.

Hướng dẫn tổ chức dạy học

1. Mở đầu

1.1. Khởi động

GV có thể cho HS thực hiện xoay các khớp, ép dọc, ép ngang đi theo vòng tròn, võ tay theo nhịp 1 – 2;... giúp các em làm nóng cơ thể.

1.2. Trò chơi bổ trợ khởi động

GV có thể sử dụng trò chơi trong SGK hoặc trò chơi khác bổ trợ cho phần Khởi động.

Trò chơi Cá bơi, cá nhảy
* Mục đích: Làm nóng cơ thể, tăng khả năng phản xạ, phát triển sự khéo léo.... và tạo hứng thú để tiếp nhận nội dung bài học.
* Chuẩn bị: Các em xếp thành vòng tròn. Chỉ huy đứng trong vòng tròn.
* Cách chơi:
Khi nghe hiệu lệnh của chỉ huy, các em thực hiện như sau:
+ Chỉ huy hô “Mặt nước , các em đưa hai tay ra trước và nói to theo chỉ huy.
+ Chỉ huy hô “Cả nhày”, các em khuyu gối bật nhảy cao, đưa hai tay lên cao.
+ Chỉ huy hô “Cá lặn , các em ngồi xuống, đưa hai tay sang ngang – xuống dưới.
Em nào thực hiện chưa đúng coi như thua cuộc, phải ngồi xuống đứng lên 10 lần.

2. Kiến thức mới

2.1.1. Bài tập phối hợp biến đổi đội hình hàng dọc - vòng tròn hàng ngang và ngược lại

TTCB: Tập hợp đội hình hàng dọc.

  • Cách thực hiện: Từ TTCB, nghe và thực hiện lần lượt theo các khẩu lệnh: “Thành vòng tròn đi thường (chạy thường) – Bước (Chạy)!"; "Đứng lại – Đứng!"; "Thành 1 (2, 3, 4....) hàng ngang đi thường (chạy thường) - Bước (Chạy)!".

2.1.2. Bài tập phối hợp biến đổi đội hình 1 hàng dọc - 2 hàng dọc - 1 hàng đọc - 1 vòng tròn – 2 vòng tròn và ngược lại

  • TTCB: Tập hợp đội hình 1 hàng dọc, điểm số theo chu kì 1, 2.

Cách thực hiện: Từ TTCB, nghe và thực hiện lần lượt theo các khẩu lệnh: “Thành 2 hàng dọc – Bước!"; " Về vị trí cũ – Bước!"; "Thành 1 vòng tròn đi thường (chạy thường). Bước (Chạy)!"; "Đứng lại – Đứng!"; "Bên trái - Quay!"; "Thành 2 vòng tròn – Bước!".

2.1.3. Bài tập phối hợp biến đổi đội hình 1 hàng ngang - 3 hàng ngang – 1 vòng tròn và ngược lại

  • TTCB: Tập hợp đội hình 1 hàng ngang, điểm số theo chu kì 1, 2, 3.
  • Cách thực hiện: Từ TTCB, nghe và thực hiện lần lượt theo các khẩu lệnh: "Thành 3 hàng ngang Bước!"; "Thành 1 vòng tròn đi thường (chạy thường) – Bước (Chạy)!"; “Đứng lại – Đứng! ; “Bên trái - Quay!".

2.2. Làm quen, giới thiệu bài tập phối hợp mới

  • GV cho HS quan sát tranh thực hiện các bài tập phối hợp biến đổi đội hình (trong SGK), GV có thể tham khảo các câu hỏi sau:

+ Trong tranh các bạn thực hiện bài tập phối hợp biến đổi đội hình hàng dọc – vòng tròn hàng ngang, bạn đấu hàng của tổ mấy di chuyển trước? (Bạn đầu hàng của tổ 1 di chuyển trước.)

+ Khi thực hiện biến đổi đội hình từ 1 hàng dọc thành 1 vòng tròn, các bạn di chuyển theo hướng nào? (Các bạn di chuyển theo hướng ngược chiều kim đồng hồ.)

+ Khi thực hiện biến đổi đội hình từ 1 hàng ngang thành 3 hàng ngang, bạn nào bước lên, bạn nào bước xuống, bạn nào đứng yên? (Bạn số 1 bước lên, bạn số 3 bước xuống, bạn số 2 đứng yên.)

GV chỉ cho HS biết tất cả các động tác trong mỗi bài tập phối hợp biến đổi đội hình đều đã được học ở các lớp dưới, các em cần chú ý nghe khẩu lệnh để thực hiện đúng. Nếu cần, GV có thể phân tích, hướng dẫn thêm về cách thực hiện một số động tác (có thể vừa làm mẫu, vừa giảng giải, nhấn mạnh những yêu cầu của động tác).

  • GV cho các tổ, nhóm xung phong thực hiện tập bài tập phối hợp biến đối đội hình theo mẫu. GV cùng HS đánh giá xem tổ, nhóm nào thực hiện tốt nhất.
Lưu ý

Khi giới thiệu các bài tập phối hợp biến đối đội hình, GV cần tăng cường sử dụng các phương tiện trực quan, đa dạng hoá các hoạt động trong giờ học để thu hút và tạo hứng thú cho HS. GV không nên sử dụng đơn điệu phương pháp giảng giải (thuyết trình) trong thời gian dài. Lời nói của GV phải đơn giản, dễ hiểu, ngắn gọn và phù hợp với vốn từ vựng của các em.

2.3. Hình thành bài tập phối hợp mới

Với mỗi bài tập phối hợp biến đổi đội hình, GV có thể tiến hành như sau:

  • GV nêu lần lượt các động tác trong bài tập phối hợp biến đổi đội hình, tương ứng với khẩu lệnh sẽ hô, chẳng hạn:

+ Trước tiên là động tác biến đổi từ đội hình hàng dọc thành đội hình vòng tròn, chỉ huy hô khẩu lệnh "Thành vòng tròn đi thường (chạy thường) – Bước (Chạy)! , khi đó các em di chuyển thành 1 vòng tròn. Chỉ huy hô khẩu lệnh "Đứng lại Đứng!", các em thực hiện động tác đứng lại. Sau đó là động tác biến đổi từ đội hình vòng tròn thành đội hình hàng ngang, chỉ huy tiếp tục hô khẩu lệnh "Thành 1 (2, 3, 4,...) hàng ngang đi thường (chạy thường) – Bước (Chạy)! , các em di chuyến thành đội hình 1 (2, 3, 4,...) hàng ngang.

+ Động tác biến đổi đội hình từ 1 hàng dọc thành 2 hàng dọc, chỉ huy hô khẩu lệnh "Thành 2 hàng dọc Bước!", các em thực hiện biến đổi thành đội hình 2 hàng dọc. Động tác biến đổi đội hình từ 2 hàng dọc thành 1 hàng dọc, chỉ huy hô khẩu lệnh "Về vị trí cũ – Bước!", các em thực hiện biến đổi thành đội hình 1 hàng dọc. Động tác biến đổi đội hình từ 1 hàng dọc thành 1 vòng tròn, chỉ huy lần lượt hô khẩu lệnh "Thành 1 vòng tròn đi thường (chạy thường) – Bước!”, “Đứng lại – Đứng! , “Bên trái - Quay!", các em thực hiện di chuyển thành đội hình 1 vòng tròn, sau đó thực hiện động tác đứng lại và quay trái. Cuối cùng là động tác biến đổi đội hình từ 1 vòng tròn thành 2 vòng tròn, chỉ huy hô khẩu lệnh “Thành 2 vòng tròn – Bước!", các em thực hiện biến đổi thành 2 vòng tròn.

+ Động tác biến đổi đội hình từ 1 hàng ngang thành 3 hàng ngang, chỉ huy hô khẩu lệnh "Thành 3 hàng ngang Bước!", các em thực hiện biến đổi thành đội hình 3 hàng ngang. Động tác biến đối đội hình từ 3 hàng ngang thành 1 vòng tròn, chỉ huy lần lượt hô khẩu lệnh "Thành 1 vòng tròn đi thường (chạy thường) Bước!”, “Đứng lại Đứng!", Bên trái Quay!", các em thực hiện di chuyển thành đội hình 1 vòng tròn, sau đó thực hiện động tác đứng lại và quay trái.

GV gọi một nhóm gồm 8 - 10 HS lên thực hiện lần lượt từng động tác trong bài tập phối hợp biến đổi đội hình theo khẩu lệnh của GV, cả lớp quan sát và nhận xét.

  • GV gọi một hàng (hoặc một tố) lên thực hiện bài tập phối hợp biến đổi đội hình, cả lớp quan sát và nhận xét.
  • GV gọi 2 hàng (hoặc 2 tổ) lên thực hiện bài tập phối hợp biến đổi đội hình (lúc này có thể tập hợp thành 1−2 hàng dọc, hàng ngang, vòng tròn), cả lớp quan sát và nhận xét.
  • GV cho cả lớp thực hiện bài tập phối hợp biến đổi đội hình. GV quan sát chung để sau đó hướng dẫn cho những HS thực hiện chưa đúng.

GV cho cán sự lớp hô, cả lớp tập bài tập phối hợp biến đổi đội hình. GV quan sát, sửa sai cho HS.

Lưu ý

Do mức độ nhận thức của HS phụ thuộc chủ yếu vào những gì các em nhìn thấy, nghe thấy và được thực hành nên trong quá trình hướng dẫn HS, GV cần tăng cường sử dụng tranh ảnh, dành nhiều thời gian cho HS tập luyện.

3. Luyện tập

3.1. Tổ chức luyện tập bài tập phối hợp

  • GV cho HS luyện tập theo hình thức như gợi ý trong SGK. Vì đây là các bài tập phối hợp biến đổi đội hình nên GV không nên cho HS luyện tập cá nhân, cần tăng cường luyện tập theo nhóm (nhóm nhỏ hoặc nhóm lớn) hoặc luyện tập cả lớp.
  • Trong quá trình HS thực hành, GV cần chú ý quan tâm, giúp đỡ những HS thực hiện chưa đúng động tác của bài tập phối hợp biến đổi đội hình và có hình thức động viên, khích lệ những HS thực hiện đúng.
  • Đối với những HS thực hiện chưa tốt, GV cần hướng dẫn lại cho HS luyện tập với tốc độ chậm, kết hợp diễn giải bằng lời nói và thực hiện thao tác giúp HS hình dung cụ thể về động tác. Chú ý khai thác những kinh nghiệm, hiểu biết về một số kĩ năng mà HS đã được làm quen từ trước.
  • Vào cuối mỗi tiết học, GV nên tổ chức cho HS trình diễn, thi đua nhằm đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho các em. Có thể tổ chức trình diễn, thi đua theo nhóm, tổ hoặc kết hợp các nhóm, tổ với nhau. Trình diễn, thi đua phải đi đôi với việc đánh giá, nhận xét. Trước khí tổ chức trình diễn, thi đua, GV cần nêu các yêu cầu cần đạt của động tác để HS dựa vào đó đánh giá. Từ đó rèn luyện cho HS kĩ năng đánh giá và tự đánh giá.

3.2. Tổ chức trò chơi rèn luyện đội hình đội ngũ

Trò chơi Đội nào nhanh hơn
* Mục đích: Rèn luyện kĩ năng chạy, sự khéo léo, nhanh nhẹn, giáo dục tỉnh thần tập thể, tính đoàn kết.
* Chuẩn bị:

  • Kẻ hai vạch giới hạn A và B cách nhau 8 - 10 m.

Mỗi đội chơi xếp thành hai hàng dọc, đứng sau vạch giới hạn ở hai bên đối diện nhau, hai em đầu hàng (số 1) của bên A ở mỗi đội cầm khăn.
* Cách chơi:
Khi có hiệu lệnh, em số 1 bên A chạy sang đưa khăn cho em số 1 bên B, sau đó di chuyển xuống cuối hàng bên B. Em số 1 bên B chạy sang đưa khăn cho em số 2 bên A sau đó di chuyển xuống cuối hàng bên A.

  • Cứ tiếp tục như thế cho đến em cuối cùng của mỗi đội sau khi thực hiện xong thì giơ khăn lên cao và hộ “Hết".
  • Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.

* Những trường hợp phạm quy: Xuất phát trước khi có hiệu lệnh; xuất phát trước khi bạn sang đưa khăn cho mình hoặc không nhận khăn từ bạn; trao khăn cho bạn xong không chạy xuống cuối hàng ...

3.3. Tập bài tập phát triển thể lực

GV có thể tham khảo một số bài tập sau:

Bài tập 1

Chạy bước nhỏ tại chỗ kết hợp bật cao 25 – 30 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại vung tay thả lỏng người và hít thở sâu trong vòng 30 giây.

Bài tập 2

Di chuyển ngang bước dồn khoảng 4-5 m, thực hiện 2 – 4 lần (sang trái, sang phải); sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.

4. Vận dụng

  • GV hướng dẫn HS làm bài 1 trong SGK.

Đáp án: Bạn đầu hàng của tổ 1 di chuyển trước.

Đáp số: Bạn đầu hàng của tổ 1 di chuyển trước.

3.2. Tổ chức trò chơi rèn luyện đội hình đội ngũ

Trò chơi Đội nào nhanh hơn

Trò chơi Đội nào nhanh hơn

* Mục đích: Rèn luyện kĩ năng chạy, sự khéo léo, nhanh nhẹn, giáo dục tỉnh thần tập thể, tính đoàn kết.

* Chuẩn bị: – Kẻ hai vạch giới hạn A và B cách nhau 8 - 10 m. Mỗi đội chơi xếp thành hai hàng dọc, đứng sau vạch giới hạn ở hai bên đối diện nhau, hai em đầu hàng (số 1) của bên A ở mỗi đội cầm khăn.

* Cách chơi: Khi có hiệu lệnh, em số 1 bên A chạy sang đưa khăn cho em số 1 bên B, sau đó di chuyển xuống cuối hàng bên B. Em số 1 bên B chạy sang đưa khăn cho em số 2 bên A sau đó di chuyển xuống cuối hàng bên A. - Cứ tiếp tục như thế cho đến em cuối cùng của mỗi đội sau khi thực hiện xong thì giơ khăn lên cao và hộ “Hết". - Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.

* Những trường hợp phạm quy: Xuất phát trước khi có hiệu lệnh; xuất phát trước khi bạn sang đưa khăn cho mình hoặc không nhận khăn từ bạn; trao khăn cho bạn xong không chạy xuống cuối hàng ...

3.3. Tập bài tập phát triển thể lực

Bài tập 1

Bài tập 1: Chạy bước nhỏ tại chỗ kết hợp bật cao 25 – 30 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại vung tay thả lỏng người và hít thở sâu trong vòng 30 giây.

Bài tập 2

Bài tập 2: Di chuyển ngang bước dồn khoảng 4-5 m, thực hiện 2 – 4 lần (sang trái, sang phải); sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.

4. Vận dụng

Đáp án

Đáp án: Bạn đầu hàng của tổ 1 di chuyển trước.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Giáo dục thể chất 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 28–32).