Yêu cầu cần đạt
- Biết và thực hiện theo hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng trong tập luyện nhằm tăng khả năng vận động.
- Thực hiện được các bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng; bài tập phối hợp giậm chân tại chỗ, đi đều, đi đều vòng sau. Xử lí được một số tình huống trong tập luyện.
- Bước đầu vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học vào các hoạt động tập thế, tổ chức chơi được một số trò chơi vận động phù hợp với yêu cầu.
- Biết sửa sai động tác thông qua nghe, quan sát và tập luyện.
- Hoàn thành lượng vận động của bài tập.
- Có trách nhiệm với tập thể và ý thức giúp đỡ bạn trong tập luyện, tự giác, dũng cảm, thường xuyên tập luyện TDTT.
- Với bài 2, 3, GV chỉ cho HS biết các bài tập phối hợp biến đổi đội hình có thể được vận dụng vào trong các hoạt động vui chơi giữa giờ hoặc các hoạt động tập thể để rèn luyện sức khoẻ, nâng cao kĩ năng vận động, phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần....
- Ngoài những nội dung nêu trên, GV cần hướng dẫn cho HS biết cách tìm hiểu về các nhóm chất dinh dưỡng và những lưu ý về chế độ ăn uống đảm bảo dinh dưỡng trong tập luyện.
Gợi ý đánh giá
Đánh giá việc thực hiện bài tập phối hợp biến đổi đội hình của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng cả ba bài tập phối hợp biển đổi đội hình; biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được ít nhất hai trong ba bài tập phối hợp biển đổi đội hình (HS có thể biến đổi đội hình còn chậm,...); biết được lỗi sai trong tập luyện. | Thực hiện được một bài tập phối hợp biến đổi đội hình, hoặc mỗi bài tập chỉ thực hiện được một động tác, hoặc chưa thực hiện được bài tập nào.
GV căn cứ vào khả năng, thái độ tập luyện và sự tiến bộ của HS để điều chỉnh mức độ đánh giá cho phù hợp.
Mục tiêu
Gợi ý đánh giá
Lưu ý: GV căn cứ vào khả năng, thái độ tập luyện và sự tiến bộ của HS để điều chỉnh mức độ đánh giá cho phù hợp.
Mục tiêu
Chuẩn bị
Kẻ, vẽ sân tập theo nội dung bài học.
Còi, cờ, tranh ảnh, băng đĩa hình, dụng cụ tập luyện,....
- Trang phục thể thao, giày tập hoặc dép quai hậu; đảm bảo vệ sinh và an toàn trong tập luyện.
Hướng dẫn tổ chức dạy học
1. Mở đầu
1.1. Khởi động
GV có thể cho HS thực hiện xoay các khớp, ép dọc, ép ngang, chạy bước nhỏ, bật cao tại chỗ.... giúp các em làm nóng cơ thể.
1.2. Trò chơi bổ trợ khởi động
GV có thể sử dụng trò chơi trong SGK hoặc trò chơi khác bổ trợ cho phần Khởi động.
Trò chơi Cây sen
Trò chơi Cây sen
* Mục đích: Làm nóng cơ thể, tăng khả năng phản xạ nhanh, sự khéo léo,... và tạo hứng thú để tiếp nhận nội dung bài học.
* Chuẩn bị: Các em xếp thành vòng tròn. Chỉ huy đứng trong vòng tròn.
* Cách chơi: Khi nghe hiệu lệnh của chỉ huy, các em thực hiện như sau: + Chỉ huy hô “Nụ sen , các em đứng thẳng, úp hai lòng bàn tay vào nhau giống như nụ sen. + Chỉ huy hỏ "Hoa sen", các em khuỵu gối, hai tay đặt sát nhau ở cổ tay, xoè hai bàn tay tạo dáng cong giống như bông hoa sen. + Chỉ huy hô “Lá sen , các em đứng thẳng, duỗi thẳng cánh tay sang hai bên, xoè bàn tay giống như lá sen. + Chỉ huy hô “Củ sen các em khuỵu gối, hai tay đan vào nhau nằm lại giơ ra trước giống như củ sen. Em nào thực hiện chưa đúng coi như thua cuộc, phải nhảy lò cò quanh các bạn một vòng.
2. Kiến thức mới
- TTCB: Tập hợp đội hình hàng dọc.
- Cách thực hiện: Từ TTCB, nghe và thực hiện lần lượt theo các khẩu lệnh: "Đi đều - Bước!”; “Vòng bên phải – Bước!"; "Vòng bên trái – Bước!"; "Đứng lại – Đứng!".
2.1.2. Bài tập phối hợp giậm chân tại chỗ, đi đều, đi đều vòng sau
TTCB: Tập hợp đội hình hàng dọc.
Cách thực hiện: Từ TTCB, nghe và thực hiện lần lượt theo các khẩu lệnh: “Giậm chân – Giậm!"; "Đi đều – Bước!"; “Bên phải, vòng sau – Bước! hoặc “Bên trái, vòng sau – Bước!"; “Đứng lại – Đứng!".
2.2. Làm quen, giới thiệu bài tập phối hợp mới
GV cho HS quan sát tranh thực hiện các bài tập phối hợp (trong SGK), GV có thể tham khảo các câu hỏi sau:
+ Các bạn trong tranh đang thực hiện bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng. Khi thực hiện đi đều vòng bên trái hoặc vòng bên phải, sau khi đã vòng theo đúng hướng thì tiếp tục đi đều theo hướng nào? (Đi đều theo hướng thẳng.)
+ Trong tranh bài tập phối hợp giậm chân tại chỗ, đi đều, đi đều vòng sau, tranh cuối cùng là động tác nào chúng ta đã học? (Động tác nhiều hàng dọc đi đều vòng sau bên phải.)
- GV chỉ cho HS biết tất cả các động tác trong mỗi bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng đều đã được học ở các lớp dưới, các em cần chú ý nghe khẩu lệnh để thực hiện đúng. Nếu cần, GV có thể phân tích, hướng dẫn thêm về cách thực hiện một số động tác (có thể vừa làm mẫu, vừa giảng giải, nhấn mạnh những yêu cầu của động tác).
- GV cho các tổ, nhóm xung phong thực hiện tập bài tập phối hợp theo mẫu. GV cùng HS đánh giá xem tổ, nhóm nào thực hiện tốt nhất.
Lưu ý: Khi giới thiệu các bài tập phối hợp, GV cần tăng cường sử dụng các phương tiện trực quan, đa dạng hoá các hoạt động trong giờ học để thu hút và tạo hứng thú cho HS. GV không nên sử dụng đơn điệu phương pháp giảng giải (thuyết trình) trong thời gian dài. Lời nói của GV phải đơn giản, dễ hiểu, ngắn gọn và phù hợp với vốn từ vựng của các em.
2.3. Hình thành bài tập phối hợp mới
Với mỗi bài tập phối hợp, GV có thể tiến hành như sau:
GV nêu lần lượt các động tác trong bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng, tương ứng với khẩu lệnh sẽ hô, chẳng hạn:
+ Với bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng, chỉ huy hô khẩu lệnh “Đi đều – Bước!
+ Với bài tập phối hợp giậm chân tại chỗ, đi đều, đi đều vòng sau, chỉ huy hô khẩu lệnh "Bên phải, vòng sau – Bước!" hoặc "Bên trái, vòng sau – Bước!", các em thực hiện động tác đi đều vòng sau. Sau đó, chỉ huy hô khẩu lệnh "Đứng lại – Đứng!", các em thực hiện động tác đứng lại.
- GV gọi một nhóm gồm 8 - 10 HS lên thực hiện lần lượt từng bài tập phối hợp theo khẩu lệnh của GV, cả lớp quan sát và nhận xét.
- GV gọi một hàng (hoặc một tổ) lên thực hiện từng bài tập phối hợp, cả lớp quan sát và nhận xét.
- GV gọi 2 hàng (hoặc 2 tổ) lên thực hiện từng bài tập phối hợp (lúc này có thể tập hợp đội hình thành 2 - 4 hàng dọc thực hiện động tác đi đều vòng sau), cả lớp quan sát và nhận xét.
- GV cho cả lớp thực hiện bài tập phối hợp. GV quan sát chung để sau đó hướng dẫn những HS thực hiện chưa đúng.
- GV cho cán sự lớp hô, cả lớp tập bài tập phối hợp. GV quan sát, sửa sai cho HS.
Lưu ý: Do mức độ nhận thức của HS phụ thuộc chủ yếu vào những gì các em nhìn thấy, nghe thấy và được thực hành nên trong quá trình hướng dẫn HS, GV cần tăng cường sử dụng tranh ảnh, dành nhiều thời gian cho HS tập luyện.
3. Luyện tập
3.1. Tổ chức luyện tập bài tập phối hợp
- GV cho HS luyện tập theo hình thức như gợi ý trong SGK. Vì đây là các bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng nên GV không nên cho HS luyện tập cá nhân, cần tăng cường luyện tập theo nhóm (nhóm nhỏ hoặc nhóm lớn) hoặc luyện tập cả lớp.
- Trong quá trình HS thực hành, GV cần chú ý quan tâm, giúp đỡ những HS thực hiện chưa đúng động tác của bài tập phối hợp và có hình thức động viên, khích lệ những HS thực hiện đúng.
- Đối với những HS thực hiện chưa tốt, GV cần hướng dẫn lại cho HS luyện tập với tốc độ chậm, kết hợp diễn giải bằng lời nói và thực hiện thao tác giúp HS hình dung cụ thể về động tác. Chú ý khai thác những kinh nghiệm, hiểu biết về một số kĩ năng mà HS đã được làm quen từ trước.
- Vào cuối mỗi tiết học, GV nên tổ chức cho HS trình diễn, thi đua nhằm đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho các em. Có thể tổ chức trình diễn, thi đua theo nhóm, tổ hoặc cá nhân. Trình diễn, thí đua phải đi đôi với việc đánh giá, nhận xét. Trước khi tổ chức trình diễn, thi đua, GV cần nêu các yêu cầu cần đạt của động tác để HS dựa vào đó đánh giá. Từ đó, rèn luyện cho HS kĩ năng đánh giá và tự đánh giá.
3.2. Tổ chức trò chơi rèn luyện đội hình đội ngũ
Trò chơi Nhảy ô tiếp sức
Trò chơi Nhảy ô tiếp sức
* Mục đích: Rèn luyện kĩ năng chạy, phản xạ, sự khéo léo, nhanh nhẹn, giáo dục tỉnh thần tập thể, tỉnh đoàn kết.
* Chuẩn bị: Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau 50 cm. Cách vạch xuất phát 5 m, đặt một cây nấm. Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc đứng sau vạch chuẩn bị, thẳng hướng với các ô trống và cây nấm. Em đầu hàng đứng sau vạch xuất phát.
* Cách chơi: – Khi có hiệu lệnh, em số 1 bên A chạy sang đưa khăn cho em số 1 bên B, sau đó di chuyển xuống cuối hàng bên B. Em số 1 bên B chạy sang đưa khăn cho em số 2 bên A sau đó di chuyển xuống cuối hàng bên A. - Cứ tiếp tục như thế cho đến em cuối cùng của mỗi đội sau khi thực hiện xong thì giơ khăn lên cao và hộ “Hết". - Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
* Những trường hợp phạm quy: Xuất phát trước khi có hiệu lệnh hoặc xuất phát trước khi bạn về chạm tay vào mình; không nhảy lò cò vào ô mà nhảy ngoài hoặc nhảy từng chân vào các ô; khí đến 2 ô trống đặt cạnh nhau không nhảy hai chân mà vẫn lò cò một chân; không vòng qua cây năm ở đích ...
3.3. Tập bài tập phát triển thể lực
GV có thể tham khảo một số bài tập sau:
Bài tập 1
Bài tập 1: Giậm chân tại chỗ kết hợp đi đều đánh tay 25 - 30 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại vung tay thả lỏng người và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Bài tập 2
Bài tập 2: Nhảy lò cò 10 m, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
4. Vận dụng
GV hướng dẫn HS làm các bài 1, 2, 3 trong SGK.
Đáp án: Bài 1: Hình B. Bài 2: Sau động lệnh "Bước!”, em vòng bên trái – ra sau theo hướng ngược lại, khi đã vòng theo đúng hướng tiếp tục đi đều theo hướng thẳng. Bài 3: Chọn C.
- Khi GV hướng dẫn HS làm các bài tập trong SGK, GV chỉ cho HS biết các bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng có thể được vận dụng vào trong các hoạt động tập thể hoặc trong lúc nghỉ giải lao giữa giờ, chơi trò chơi để rèn luyện sức khoẻ, nâng cao kĩ năng vận động, phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần,...
Đánh giá việc thực hiện bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng cả hai bài tập phối hợp đi đều vòng các hưởng; biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được ít nhất một trong hai bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng (HS có thế đánh tay chưa đều với chân,...); biết được lỗi sai trong tập luyện. | Chưa thực hiện được bài tập phối hợp nào.
Bài 3 động tác nhày, động tác điều hoà với gậy
Mục tiêu
Thực hiện được các động tác nhảy, động tác điều hoà với gậy; xử lí được một số tình huống trong tập luyện.
Chuẩn bị
- Kẻ, vẽ sân tập theo nội dung bài học.
Hướng dẫn tổ chức dạy học
1. Mở đầu
1.1. Khởi động
GV có thể cho HS thực hiện xoay các khớp; giậm chân tại chỗ, vỗ tay; chạy một vòng quanh sân tập;... giúp các em làm nóng cơ thể.
1.2. Trò chơi bổ trợ khởi động
Trò chơi Người thừa thứ hai
* Mục đích: Làm nóng cơ thể, tăng khả năng phản xạ, sự khéo léo,.... và tạo hứng thú để tiếp nhận nội dung bài học.
* Chuẩn bị:
Các em xếp thành một vòng tròn, em này cách em kia một sải tay, quay mặt vào trong. Chỉ huy đứng ngoài vòng tròn.
Chọn hai em tham gia chơi đuổi bắt (một em chạy và một em đuổi) đứng ngoài vòng tròn, cách nhau 2 – 3 m.
* Cách chơi:
- Khi có hiệu lệnh, hai em lập tức đuổi nhau, chạy theo hướng ngược chiều kim đồng hồ. Nếu em đuối chạm được tay vào người em chạy thì coi như bắt được (thắng cuộc), hai em đổi vai thực hiện tiếp. Nếu em chạy đứng trước bất kì em nào trong vòng tròn thì em đứng sau trở thành người thừa thứ hai và phải chạy đuổi em đang đuối lúc trước. Em đang đuối lúc trước đó quay lại chạy.
- Tiếp tục chơi đến khi hết thời gian khởi động của tiết học.
2. Kiến thức mới
2.1. Động tác nhảy, động tác điều hoà với gậy
2.1.1. Động tác nhảy với gậy
TTCB: Đứng thẳng, hai tay cầm gậy trước đùi.
Nhịp 1: Bật nhảy tách chân, khi rơi xuống hai chân rộng bằng vai, hai tay đưa gậy lên, gập khuỷu tay.
Nhịp 2: Bật nhảy chụm chân, khi rơi xuống hai chân đặt cạnh nhau, hai tay đưa gậy lên cao, mắt nhìn theo gậy.
Nhịp 3: Về nhịp 1.
Nhịp 4: Về TTCB.
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4.
2.1.2. Động tác điều hoà với gậy
Nhịp 1: Nâng đùi chân trái lên, cẳng chân thả lỏng, hai tay đưa gây ra trước.
Nhịp 2: Về TTCВ.
Nhịp 3: Nâng đùi chân phải lên, cẳng chân thả lỏng, hai tay đưa gậy ra trước – lên cao, mắt nhìn theo gậy.
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4, nhưng ở nhịp 5, 7 đổi chân.
2.2. Làm quen, giới thiệu động tác
- GV làm mẫu động tác hoặc cho HS quan sát tranh thể hiện động tác mẫu (trong SGK), GV có thể tham khảo các câu hỏi sau:
+ Động tác thầy/cô hoặc các bạn trong tranh thực hiện là gì? Đó là hoạt động của chân hay toàn thân, chân bước ngang hay chân bật nhảy?...
+ Các em hãy thực hiện động tác giống như thấy/cô vừa thực hiện (hoặc như bạn trong tranh).
+ Trong các động tác thấy/cô vừa thực hiện (hoặc động tác mẫu trong tranh), em thích động tác nào nhất? Hãy thử thực hiện động tác đó.
- GV mô tả động tác, phân tích, hướng dẫn cách thực hiện động tác (có thể vừa làm mẫu, vừa giảng giải, nhấn mạnh những yêu cầu của động tác).
- GV cho HS xung phong tập động tác theo mẫu.
- GV cùng HS nhận xét, đánh giá và có hình thức động viên, cổ vũ phù hợp đối với em tập theo mẫu giống nhất.
Lưu ý: Khi giới thiệu động tác mới (động tác nhảy, động tác điều hoà với gậy), GV cần tăng cường sử dụng các phương tiện trực quan, đa dạng hoá các hoạt động trong giờ học để thu hút và tạo hứng thú cho HS. GV không nên sử dụng đơn điệu phương pháp giảng giải (thuyết trình) trong thời gian dài. Lời nói của GV phải đơn giản, dễ hiểu, ngắn gọn và phù hợp với vốn từ vựng của các em.
2.3. Hình thành động tác mới
GV có thể tiến hành như sau:
Với mỗi động tác, GV làm mẫu, cả lớp quan sát. Sau đó, GV hỏ chậm và tập cùng cả lớp, chủ ý quan sát và sửa sai cho HS (HS tập 2 lần 8 nhịp).
GV vừa hưởng dẫn vừa cho HS tập với tần số nhịp nhanh dẫn cho tới khi các em tập cơ bản đúng (HS tập 2 – 4 lần 8 nhịp).
- GV gọi một vài HS lên tập liên hoàn hai động tác (động tác nhảy, động tác điều hoà với gậy). Cả lớp quan sát và nhận xét bạn tập (HS tập 1 lần 8 nhịp).
- GV cho tập theo tổ, tổ trưởng hô cho các bạn tập, GV quan sát, sửa sai cho từng tổ (HS tập 2 – 4 lăn 8 nhịp).
- GV gọi từng tổ lên thực hiện động tác. GV biểu dương những tổ làm đúng và sửa động tác cho những tố làm chưa đúng. Cả lớp chú ý quan sát để ghi nhớ.
Lưu ý: Do mức độ nhận thức của HS phụ thuộc chủ yếu vào những gì các em nhìn thấy, nghe thấy và được thực hành nên trong quá trình hướng dẫn HS, GV cần tăng cường sử dụng tranh ảnh, dành nhiều thời gian cho HS tập luyện.
3. Luyện tập
3.1. Tổ chức luyện tập động tác
- GV cho HS luyện tập theo các hình thức như gợi ý trong SGK.
- Trong quá trình HS thực hành, GV cần chú ý quan tâm, giúp đỡ những HS thực hiện chưa đúng động tác và có hình thức động viên, khích lệ đối với những HS thực hiện đúng.
Đối với những HS thực hiện chưa tốt, GV cần hướng dẫn cho HS tập luyện với tốc độ chậm, kết hợp diễn giải bằng lời nói và thực hiện thao tác giúp HS hình dung cụ thể về động tác. Chú ý khai thác những kinh nghiệm, hiểu biết về một số kĩ năng mà HS đã được làm quen từ trước.
3.2. Tổ chức trò chơi bố trợ khéo léo
Trò chơi Con sâu đo
* Mục đích: Rèn luyện sự khéo léo, nhanh nhẹn, giáo dục tỉnh thần tập thể, tỉnh đoàn kết.
* Chuẩn bị:
- Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau khoảng 1 m; cách vạch xuất phát 7-10 m, kẻ vạch đích.
- Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc đứng sau vạch chuẩn bị. Em đầu hàng ngồi hai tay chống sau, mông không chạm sàn, chân ở sau vạch xuất phát.
* Cách chơi:
- Khi có hiệu lệnh, em đầu hàng của mỗi đội dùng tay và chân để di chuyển đến đích rồi đứng lên chạy về chạm tay vào đầu gối bạn tiếp theo của đội mình, sau đó di chuyển xuống cuối hàng.
- Lần lượt các em tiếp theo thực hiện như em đầu hàng, đến em cuối cùng sau khi thực hiện xong thì giơ tay lên cao và hô “Hết”.
- Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
3.3. Tập bài tập phát triển thể lực
GV có thể tham khảo một số bài tập sau:
Bài tập 1: Đứng hai chân rộng bằng vai, hai tay chống hông, thực hiện ngồi xuống đứng lên 30 – 40 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Bài tập 2: Ngồi bệt, hai tay chống sau, thực hiện nâng hai chân lên và hạ hai chân xuống 20 – 25 lần, lập lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
4. Vận dụng
- GV hướng dẫn HS làm các bài 1, 2 trong SGK.
Đáp án:
+ Bài 1: Hình A giúp điều hoà các bộ phận của cơ thể trở về trạng thái hoạt động bình thường.
Hình B tác động đến sức mạnh của hai chân.
+ Bài 2: Chọn D.
Với bài 3, GV chỉ cho HS biết vận dụng bài tập trong thực tiễn, giúp rèn luyện thân thể và tăng cường sức khoẻ.
Gợi ý đánh giá
Đánh giá việc thực hiện động tác nhảy, động tác điều hoà với gậy của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng cả hai động tác: động tác nhảy, động tác điều hoà với gậy; biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được ít nhất một trong hai động tác: động tác nhây, động tác điều hoà với gậy; biết được lỗi sai trong tập luyện. | Chưa thực hiện được động tác nào.
Lưu ý: GV căn cứ vào khả năng, thái độ tập luyện và sự tiến bộ của HS để điều chỉnh mức độ đánh giá cho phù hợp.
Mục tiêu
Chuẩn bị
- Thang chữ A, kẻ vẽ sân tập theo nội dung bài học và trò chơi.
Còi, tranh minh hoạ các động tác leo, trò chơi rèn luyện kĩ năng phối hợp vận động, bài tập thể lực; băng đĩa hình, dụng cụ tập luyện,....
Hướng dẫn tổ chức dạy học
1. Mở đầu
1.1. Khởi động
GV có thể cho HS thực hiện các động tác sau giúp các em làm nóng cơ thể:
- Xoay các khớp, ép dọc, ép ngang.
Chạy tại chỗ đá lăng cẳng chân ra trước, rồi chuyển sang gót chạm mông.
GV có thể điều chỉnh bài khởi động cho phù hợp với nội dung của từng tiết dạy.
1.2. Trò chơi bố trợ khởi động
Trò chơi Cùng nhau ta đi lên
* Mục đích: Làm nóng cơ thể, tăng cường vận động đa dạng, kĩ năng hợp tác, tạo không khí vui vẻ, sẵn sàng tiếp nhận nội dung bài học.
* Chuẩn bị:
Kẻ vạch xuất phát và vạch đích cách nhau 15 m. Kẻ các đoạn thẳng chia đoạn đường từ vạch xuất phát đến vạch đích thành ba đoạn bằng nhau.
Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc, đứng trước vạch xuất phát.
Trò chơi Cùng nhau ta đi lên
* Cách chơi:
Khi có hiệu lệnh, HS nhanh chóng thực hiện đi bộ (đi thường, hai tay vung tự nhiên) trên đoạn thứ nhất; đến đoạn thứ hai thì thực hiện động tác như đang đi xe đạp (hai tay mô phỏng động tác cầm ghi đông, từng gối luân phiên co cao như đang đạp xe); ở đoạn thứ ba thì thực hiện động tác như đang bơi (đi thường đồng thời hai tay đánh lên xuống như đang khua nước).
- Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
Lưu ý: GV có thể điều chỉnh trò chơi cho phù hợp với nội dung của từng tiết dạy (thay đổi động tác, tăng tốc độ di chuyển,...).
2. Kiến thức mới
2.1. Bài tập rèn luyện kĩ năng leo
2.1.1. Leo từng chân lên, xuống thang chữ A
TTCB: Đứng tự nhiên trước thang chữ A.
Cách thực hiện:
+ Leo lên: Từ TTCB, hai tay bám vào bậc thang vừa tắm với của mình, đặt chân phải (trái) lên bậc thang đầu tiên. Hai tay co giữ chặt bậc thang, dùng lực duỗi thẳng chân phải (trái) nâng người lên, rồi đưa chân trái (phải) đặt cạnh chân phải (trái). Tiếp tục đặt chân phải (trái) lên bậc thang tiếp theo và tay chuyển lên trên để bám vào bậc thang cao hơn. Cứ như vậy khi hai tay chạm đỉnh thang thì giữ chặt và tiếp tục leo từng chân cho đến khi đinh thang ngang đùi.
+ Leo xuống: Sau khi kết thúc leo lên, hạ chân phải (trái) xuống một bậc thang rỗi hạ chân trái (phải) xuống đặt cạnh chân phải (trái). Hạ từng tay nắm vào bậc thang thấp hơn. Cứ như vậy thực hiện cho đến khi chân chạm đất, về TTCB.
2.1.2. Leo đối chân luân phiên lên, xuống thang chữ A
Cách thực hiện:
+ Leo lên: Từ TTCB, hai tay bám vào bậc thang vừa tầm với của mình, đặt chân phải (trái) lên bậc thang đầu tiên. Tay phải (trái) với lên giữ chặt bậc thang tiếp theo, dùng lực duỗi thẳng chân phải (trái) nâng cơ thể lên. Tiếp tục đặt chân trái (phải) lên bậc thang tiếp theo và tay trái (phải) chuyển lên trên để bám vào bậc thang cao hơn. Cứ như vậy khi hai tay chạm đỉnh thang thì giữ chặt và tiếp tục leo đối chân luân phiên cho đến khi đỉnh thang ngang đùi, hai chân đặt cạnh nhau.
+ Leo xuống: Sau khi kết thúc leo lên, hạ chân phải (trái) và tay phải (trái) xuống một bậc thang, sau đó hạ chân trái (phải) và tay trái (phải) xuống bậc thang tiếp theo. Cứ như vậy thực hiện cho đến khi chân chạm đất, về TTCB.
2.2. Làm quen, giới thiệu động tác
GV giới thiệu chậm động tác qua tranh, sau đó gọi một HS xung phong lên, vừa hướng dẫn chậm, đồng thời bảo hiểm trực tiếp cho HS đó thực hiện động tác leo lên và leo xuống, nhấn mạnh những lưu ý khi tập để đảm bảo an toàn.
- Với mỗi động tác, GV có thể tham khảo các câu hỏi sau:
+ Khi quan sát động tác leo (leo từng chân lên, xuống thang chữ A; leo đổi chân luân phiên lên, xuống thang chữ A) thấy/cô vừa giới thiệu, em thấy có những cử động nào?
+ Để đảm bảo an toàn khi tập động tác leo (lên, xuống), theo em cần lưu ý những gì?
+ Em sẽ vận dụng những động tác này vào trong tình huống nào?
+ Động tác leo lên giúp gì cho cơ thể? (Giúp làm quen độ cao, cơ thể vận động đa dạng, sự thận trọng khi leo lên và leo xuống....)
+ Động tác leo lên cần thiết khi nào? (Khi muốn lấy đồ vật ở trên cao, khi đi du lịch ...)
GV phân tích, hướng dẫn cho một số HS thực hiện thử động tác.
GV cùng HS đánh giá xem em nào thực hiện động tác giống mẫu nhất, đồng thời có hình thức động viên, cổ vũ phù hợp.
2.3. Hình thành động tác mới
Với các động tác rèn luyện kĩ năng leo, GV có thể tiến hành như sau:
GV tổ chức cho từng HS mỗi hàng (hoặc từng tổ) tập chậm từng thao tác, quan sát thật kĩ cứ động của các em và đến giúp đỡ kịp thời những em chưa thực hiện được.
GV cho HS cả lớp thực hiện động tác rất chậm 1 2 lần. GV biểu dương những HS làm đúng và sửa động tác cho những HS làm chưa đúng. Cả lớp chú ý quan sát để ghi nhớ, chuẩn bị bước vào tập luyện chính thức.
- GV nhấn mạnh cách phối hợp chân và tay khi di chuyển lên hoặc xuống.
GV cho HS tập tương đối đúng giúp đỡ những em chưa tập được, các em tập được thì tự tập, GV quan sát, đến hỗ trợ kịp thời cho HS.
Lưu ý:
GV cần hỗ trợ và hướng dẫn cho các em cách hỗ trợ khi cùng bạn tập động tác; sau mỗi lần thực hiện bài tập, GV cần có nhận xét.
- Trong quá trình học động tác, GV cần khuyến khích HS đặt câu hỏi hoặc nêu những thắc mắc của bản thân bằng cách giải thích, tỏ thái độ vui vẻ, quan tâm để các em tự tin mỗi khi cần sự giúp đỡ của GV và các bạn. Cần thay đổi người điều khiển, cho HS luân phiên làm quen hỗ trợ bạn để các em tập luyện đủ lượng vận động và đảm bảo an toàn.
3. Luyện tập
3.1. Tổ chức luyện tập động tác
GV cho HS luyện tập theo các hình thức như gợi ý trong SGK. GV có thể tiến hành cho HS luyện tập các động tác như sau:
- Mỗi HS tự nhớ lại, tập các động tác leo lên và leo xuống thang chữ A; phân biệt sự khác nhau giữa động tác leo từng chân và leo đối chân luân phiên lên, xuống thang chữ A. Nếu có thắc mắc về động tác, các em có thể hỏi bạn hoặc GV.
- Hai em một cập, thay nhau hỗ trợ, giúp đỡ cho bạn tập động tác leo từng chân lên, xuống thang chữ A, sau đó nhận xét, rồi cùng nhau đưa ra cách tập luyện hiệu quả và an toàn. Các em có thể trao đổi, tìm hiểu động tác qua các bạn hoặc GV về cách tập hoặc cách khắc phục những thao tác chưa tập được.
HS tập hợp thành từng nhóm (có thể cho các em tự kết bạn thành nhóm). Các nhóm trưởng chủ động điều khiến cho một số bạn tập động tác leo đối chân luân phiên lên, xuống thang chữ A, sau đó cho các bạn thay nhau hỗ trợ, giúp đỡ rồi cùng nhóm tập luyện.
- GV đến các nhóm hỗ trợ, cho HS nêu những khó khăn gặp phải khi tập luyện. Nếu nhóm nào có nhiều bạn tập chưa đúng thì GV có thể cùng các em trong nhóm kèm cập và giúp đỡ.
- GV có thế cho đại diện nhóm, từng nhóm hoặc một vài nhóm lên trước lớp thi đua trình diễn các động tác leo lên, xuống thang chữ A. GV tuyên dương nhóm có nhiều bạn thực hiện cơ bản được, động viên cá nhân hoặc nhóm tập chưa đạt yêu cầu, chỉ ra những điểm cần khắc phục, đồng thời cho HS tập chưa đạt thực hành theo cách khắc phục đã thống nhất. GV có thể sử dụng kết quả trình diễn để làm căn cứ cho đánh giá thường xuyên.
Lưu ý: Nhất thiết phải hỗ trợ tốt cho các em khi tập động tác leo thang chữ A. Tuỳ vào trình độ của HS, điều kiện của nhà trường, GV có thể thay đổi cách hướng dẫn HS, thay đổi hình thức tập luyện cho phù hợp.
3.2. Tổ chức trò chơi rèn luyện kĩ năng phối hợp vận động
Trò chơi Đội nào nhanh hơn
* Mục đích: Rèn luyện sức nhanh, sức mạnh của lưng và chân, sự phối hợp vận động, tinh thần trách nhiệm với tập thể, tăng cường vận động đa dạng.
* Chuẩn bị:
- Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau 50 cm. Cách vạch chuẩn bị 10 – 12 m, đặt một cây năm. Kẻ các đoạn thẳng chỉa đoạn đường từ vạch xuất phát đến đích thành ba đoạn bằng nhau.
- Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc đứng sau vạch chuẩn bị, thẳng hướng với cây nắm. Em đứng đầu hàng đứng sau vạch xuất phát.
Trò chơi Đội nào nhanh hơn
* Cách chơi:
- Khi có hiệu lệnh, em đầu hàng của mỗi đội nhảy lò cò ở đoạn thẳng thứ nhất, bật nhảy bằng hai chân ở đoạn thẳng thứ hai, rồi chạy vòng qua cây năm, về chạm tay vào bạn tiếp theo của đội mình, sau đó di chuyển xuống cuối hàng.
- Lần lượt các em tiếp theo thực hiện như em đầu hàng, đến em cuối cùng sau khi thực hiện xong thì giơ tay lên cao và hô “Hết”.
- Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
Trò chơi Đội nào nhanh hơn
* Những trường hợp phạm quy: Xuất phát trước khi có hiệu lệnh hoặc xuất phát trước khi bạn về chạm tay vào mình; chưa thực hiện đúng động tác quy định trong từng đoạn đường; không vòng qua cây nấm ở đích; chạy về không chạm vào tay bạn;...
Lưu ý: Các em được thực hiện lại động tác khi thấy chưa đúng. GV có thể điều chỉnh trò chơi cho phù hợp với nội dung của từng tiết dạy.
3.3. Tập bài tập phát triển thể lực
GV có thể tham khảo một số bài tập sau:
Bài tập 1
Nằm sấp chống tay 5 lần.
Bài tập 2
Chạy tại chỗ co gối (chạy tuỷ sức hoặc miễn chạy với HS đặc biệt). Khi về đến đích, cần đi lại thà lông toàn thân (nhất là chân) và hít thở sâu trong vòng 1 phút.
Bài tập 3
Nhảy dây chụm chân trong vòng 1 phút.
Lưu ý:
- Tuỳ điều kiện, trình độ của HS, GV có thể điều chỉnh động tác hoặc cách dạy cho phù hợp. Khi cho HS thực hiện bài tập thể lực, GV có thể quy định khối lượng hoặc thực hiện tuỷ sức.
- Trong quá trình cho HS thực hiện bài tập thể lực, GV cần quan sát cẩn thận, nếu HS có các dấu hiệu như: tái mặt, choáng váng, chóng mặt, đau thắt vùng ngực, khó thở, đau ở vùng lưng, vùng gối, cổ chân, tay.... thì cần cho HS đó dừng lại ngay để nghỉ ngơi hoặc được chăm sóc y tế. Với HS đặc biệt có thể miễn bài tập thể lực.
- Các trường hợp không nên cho HS tập luyện hoặc tập thể lực: Có bệnh về xương khớp; mới hồi phục sau khi ốm hoặc bị chấn thương; có bệnh về mạch máu; đau hoặc phù hai chân.
4. Vận dụng
GV hướng dẫn HS làm bài 1 trong SGK.
Đáp án: Leo từng chân xuống thang chữ A là hạ từng chân xuống cùng một bậc thang rồi đến hạ từng tay nắm vào cùng một bậc thang thấp hơn, cứ thực hiện như vậy đến khi chân chạm đất; còn leo đổi chân luân phiên xuống thang chữ A là hạ đồng thời chân và tay cùng bên xuống một bậc rồi hạ chân và tay kia xuống bậc tiếp theo, cứ thực hiện như vậy đến khi chân chạm đất.
Với bài 2: GV giải thích và nêu nghĩa, tác dụng của việc tự tập luyện; hướng dẫn HS cách tập luyện an toàn và nhắc các em chỉ tập động tác khi có người hỗ trợ.
Với bài 3: GV giải thích cho HS đây là một trong những cách vận dụng động tác đã học vào trong các hoạt động hàng ngày.
IV gợi ý đánh giá
Đánh giá việc thực hiện các tư thế rèn luyện kĩ năng leo của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng các bài tập rèn luyện kĩ năng leo: leo từng chân lên, xuống và leo đối chân luân phiên lên, xuống thang chữ A; biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được ít nhất một nửa các bài tập rèn luyện kĩ năng leo; biết được lỗi sai trong tập luyện. | Thực hiện được dưới một nửa các bài tập rèn luyện kĩ năng leo hoặc chưa thực hiện được bài tập nào.
Gợi ý kế hoạch dạy học
Bài | Tên bài | Nội dung | Thời lượng
1 | Động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy | Động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy. Trò chơi phát triển khéo léo. Bài tập phát triển thể lực. | 2 tiết
2 | Động tác bụng, động tác vặn mình, động tác toàn thân với gậy | Động tác bụng, động tác vặn mình, động tác toàn thân với gậy. Trò chơi phát triển khéo léo. - Bài tập phát triển thể lực. | 3 tiết
3 | Động tác nhây, động tác điều hoà với gậy | Động tác nhảy, động tác điều hoà với gậy. Trò chơi phát triển khéo léo. Bài tập phát triển thể lực. | 2 tiết
Kẻ, vẽ sân tập theo nội dung bài học.
GV có thể cho HS thực hiện xoay các khớp, chạy nâng cao đùi tại chỗ,... giúp các em làm nóng cơ thể.
Trò chơi Ai kéo khoẻ hơn
Trò chơi Ai kéo khoẻ hơn
* Mục đích: Làm nóng cơ thế, góp phần tạo hứng thú để tiếp nhận nội dung bài học.
* Chuẩn bị: Kẻ hai vạch giới hạn song song với nhau, cách nhau 30 - 50 cm. Các em đứng thành hai hàng ngang phía ngoài hai vạch giới hạn tạo thành từng cặp (nam với nam, nữ với nữ), đưa tay thuận về trước nắm lấy cổ tay của bạn.
* Cách chơi: – Khi có hiệu lệnh, các em thực hiện kéo nhau trong mỗi cặp, kéo đối thủ của mình sao cho bàn chân của bạn vượt qua hai vạch giới hạn đến sân mình là thắng, ngược lại là thua. Mỗi lần chơi có thể thực hiện từ 1-3 lần, em nào có số lần thắng nhiều hơn là thắng cuộc. Tiếp tục chơi đến khi hết thời gian khởi động của tiết học. Những em thua cuộc sẽ phải chạy lò cò một vòng quanh các bạn.
2.1. Động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy
2.1.1. Động tác vươn thở với gậy
Nhịp 1: Kiễng hai gót chân, hai tay đưa gậy ra trước, hít sâu vào bằng mũi.
Nhịp 2: Về TTCB, thở ra từ từ bằng miệng.
Nhịp 3: Chân trái bước lên trước, chân phải kiễng gót, hai tay đưa gậy ra trước – lên cao, mắt nhìn theo gậy, hít sâu vào bằng mũi.
Nhịp 4: Về TTCB, thở ra từ từ bằng miệng.
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4, nhưng ở nhịp 7 đổi chân.
2.1.2. Động tác tay với gậy
Nhịp 1: Chân trái bước sang ngang rộng bằng vai, hai tay đưa gậy ra trước.
Nhịp 2: Hai tay đưa gậy lên cao, mắt nhìn theo gậy.
Nhịp 3: Về nhịp 1.
Nhịp 4: Về TTCB.
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4, nhưng ở nhịp 5 đối chân.
2.1.3. Động tác chân với gậy
Nhịp 1: Chân trái đá sang ngang, hai tay đưa gậy ra trước – lên cao, mắt nhìn theo gậy.
Nhịp 2: Khuỵu gối chân trái, chân phải thẳng, hai tay hạ xuống cầm gậy phía trước ngang vai.
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4, nhưng ở nhịp 5 đổi chân.
2.2. Làm quen, giới thiệu động tác
+ Động tác thầy/cô hoặc các bạn trong tranh thực hiện là gì? Đó là hoạt động của tay hay chân?...
Lưu ý: Khi giới thiệu động tác mới (động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy), GV cần tăng cường sử dụng các phương tiện trực quan, đa dạng hoá các hoạt động trong giờ học để thu hút và tạo hứng thú cho HS. GV không nên sử dụng đơn điệu phương pháp giảng giải (thuyết trình) trong thời gian dài. Lời nói của GV phải đơn giản, dễ hiểu, ngắn gọn và phù hợp với vốn từ vựng của các em.
2.3. Hình thành động tác mới
GV có thể tiến hành như sau:
- Với mỗi động tác, GV làm mẫu 1 – 2 lần, cả lớp quan sát. Sau đó, GV hỏ chậm và tập cùng cả lớp, chú ý quan sát và sửa sai cho HS (HS tập 2 – 4 lần 8 nhịp).
- GV vừa hướng dẫn vừa cho HS tập với tần số nhịp từ chậm đến nhanh cho tới khi các em tập cơ bản đúng (HS tập 2 – 4 lần 8 nhịp).
GV gọi một vài HS lên tập liên hoàn ba động tác (động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy). Cả lớp quan sát và nhận xét bạn tập (HS tập 1 lần 8 nhịp).
GV cho tập theo tổ, HS thay nhau hô cho các bạn tập, GV quan sát, sửa sai cho từng tổ (HS tập 2 – 4 lần 8 nhịp).
- GV gọi từng tổ lên thực hiện động tác. GV biểu dương những tổ làm đúng và sửa động tác cho những tổ làm chưa đúng. Cả lớp chú ý quan sát để ghi nhớ.
3.1. Tổ chức luyện tập động tác
3.2. Tổ chức trò chơi bổ trợ khéo léo
Trò chơi Nhảy lò cò tiếp sức
Trò chơi Nhảy lò cò tiếp sức
* Mục đích: Rèn luyện sức nhanh, sức mạnh, sự khéo léo, giáo dục tỉnh thần tập thể, tỉnh đoàn kết giữa các thành viên trong tập thể.
* Cách chơi: Khi có hiệu lệnh, em đầu hàng của mỗi đội nhảy lò cò về đích rồi vòng qua cây năm và chạy về vạch xuất phát chạm tay vào em số 2, sau đó di chuyển xuống cuối hàng. - Lần lượt các em tiếp theo thực hiện như em đầu hàng, đến em cuối cùng sau khi thực hiện xong thì giơ tay lên cao và hô “Hết". - Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
GV có thể tham khảo một số bài tập sau:
Bài tập 1
Bài tập 1: Tại chỗ, bật chùng gối tách và chụm chân 20 - 25 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Bài tập 2
Bài tập 2: Chạy tại chỗ gót chạm mông theo nhịp vỗ tay của GV, hai tay chống hông hoặc để tự nhiên 20 giây; lập lại 2 lần, sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Lưu ý: Các trường hợp không nên cho HS tập luyện hoặc tập thể lực: có bệnh về tim mạch, xương khớp; mới hồi phục sau khi ốm hoặc bị chấn thương; có bệnh về mạch máu; đau hoặc phù hai chân. - Ngoài ra, GV cần quan sát khi luyện tập và thực hiện bài tập thể lực. Nếu HS gặp phải các dấu hiệu như: chóng mặt, choáng váng, đau thắt vùng ngực, khó thở, đau ở vùng lưng, vùng gối.... thì cần cho HS dừng lại ngay để nghỉ ngơi hoặc được chăm sóc y tế.
Đáp án: + Bài 1: Hình A: Nhịp 1 động tác tay với gậy Hình B: Nhịp 2 động tác chân với gậy
+ Bài 2: Chọn B.
- Với bài 3, GV chỉ cho HS biết đây là một cách vận dụng trong thực tiễn hoặc kế thêm một số trường hợp có vận dụng động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy:
+ Các em có thể tập động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy vào lúc nghỉ giải lao giữa giờ để rèn luyện sức khoẻ, hình thành thói quen tập luyện, nâng cao kĩ năng vận động, phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần,... giúp học tốt các môn học khác.
+ Hoặc khi học bài, nếu thấy mệt mỏi sau quãng thời gian học tập, các em hãy đứng dậy tập động tác vươn thờ, động tác tay, động tác chân với gậy một vài lần, sau đó học tiếp.
Đánh giá việc thực hiện động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng cả ba động tác: động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy; biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được ít nhất hai trong ba động tác: động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy; biết được lỗi sai trong tập luyện. | Thực hiện được một trong ba động tác: động tác vươn thở, động tác tay, động tác chân với gậy hoặc chưa thực hiện được động tác nào.
Kè, vẽ sân tập theo nội dung bài học.
GV có thể cho HS thực hiện xoay các khớp; đứng tại chỗ cúi gập thân, vặn mình sang trái, sang phải; chạy chậm theo địa hình tự nhiên;... giúp các em làm nóng cơ thể.
1.2. Trò chơi bố trợ khởi động
Trò chơi Đội nào nhanh nhất
Trò chơi Đội nào nhanh nhất
* Mục đích: Làm nóng cơ thế, giáo dục tinh thần tập thể, tính đoàn kết, góp phần tạo hứng thú để tiếp nhận nội dung bài học.
* Chuẩn bị: Mỗi đội chơi xếp thành một hàng ngang, trong mỗi hàng, em nọ cách em kia 0,5-1 m.
* Cách chơi: Khi có hiệu lệnh, em đầu hàng của mỗi đội bước lên trước, quay sau để hướng mặt vào các bạn trong đội mình rồi di chuyển sang ngang, lần lượt vỗ nhẹ vào hai lòng bàn tay của từng bạn trong đội, sau đó chạy vòng qua phía sau của đội mình về vị trí ban đầu, chạm tay vào bạn tiếp theo. Các em tiếp theo thực hiện như em đấu hàng nhưng khi chạy vòng qua phía sau của đội mình thì tiếp tục chạy vòng lên phía trước, lần lượt vỗ nhẹ vào lòng bàn tay của từng bạn còn lại rồi về vị trí ban đầu, đến em cuối cùng sau khi thực hiện xong thì giơ tay lên cao và hô “Hết”. – Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
2.1. Động tác bụng, động tác vặn mình, động tác toàn thân với gậy
2.1.1. Động tác bụng với gậy
Nhịp 1: Chân trái bước sang ngang rộng hơn vai, hai tay đưa gậy ra trước – lên cao, mắt nhìn theo gậy.
Nhịp 2: Cúi người, gập thân, hai chân thẳng, hai tay đưa gậy xuống chạm mũi bàn chân, mắt nhìn theo gậy.
Nhịp 3: Về nhịp 1.
Nhịp 4: Về TTCB.
2.1.2. Động tác vặn mình với gậy
Nhịp 2: Giữ nguyên chân, vặn mình sang trái, hai tay cầm gậy đưa ngang sang trái - ra sau, mắt nhìn theo gậy.
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4, nhưng ở nhịp 5 đối chân, nhịp 6 đối hướng vận mình sang phải.
2.1.3. Động tác toàn thân với gậy
Nhịp 1: Khuỵu gối, thẳng lưng, hai tay đưa gậy ra trước.
Nhịp 2: Duỗi gối, cúi người, gập thân, hai chân thẳng, hai tay đưa gậy xuống chạm mũi bàn chân, mắt nhìn theo gậy.
Nhịp 3: Đứng thẳng, chân trái đưa ra sau, kiễng gót, tỉ mũi bàn chân, trọng tâm dồn vào chân phải, hai tay đưa gây ra trước – lên cao, mắt nhìn theo gậy.
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4, nhưng ở nhịp 7 đối chân.
+ Động tác thấy/cô hoặc các bạn trong tranh thực hiện là gi? Đó là hoạt động của tay, chân hay thân mình?...
Lưu ý: Khi giới thiệu động tác mới (động tác bụng, động tác vặn mình, động tác toàn thân với gậy), GV cần tăng cường sử dụng các phương tiện trực quan, đa dạng hoá các hoạt động trong giờ học để thu hút và tạo hứng thú cho HS. GV không nên sử dụng đơn điệu phương pháp giảng giải (thuyết trình) trong thời gian dài. Lời nói của GV phải đơn giản, dễ hiểu, ngắn gọn và phù hợp với vốn từ vựng của các em.
GV có thể tiến hành như sau:
- Với mỗi động tác, GV làm mẫu, cả lớp quan sát. Sau đó, GV hỏ chậm và tập cùng cả lớp, chú ý quan sát và sửa sai cho HS (HS tập 2 - 4 lần 8 nhịp).
GV vửa hướng dẫn vừa cho HS tập với tần số nhịp từ chậm đến nhanh cho tới khi các em tập cơ bản đúng (HS tập 2 – 4 lần 8 nhịp).
- GV gọi một vài HS lên tập liên hoàn ba động tác (động tác bụng, động tác vận mình, động tác toàn thân với gậy). Cả lớp quan sát và nhận xét bạn tập (HS tập 2 lần 8 nhịp).
GV cho tập theo tổ, từng bạn trong tổ hô cho các bạn tập, GV quan sát và sửa sai cho từng tổ (HS tập 2 – 4 lần 8 nhịp)
GV gọi từng tổ lên thực hiện động tác. GV biểu dương những tố làm đúng và hướng dẫn cách sửa động tác cho những tổ làm chưa đúng. Cả lớp chú ý quan sát để ghi nhớ.
Trò chơi Trao gậy tiếp sức
Trò chơi Trao gậy tiếp sức
* Mục đích: Rèn luyện kĩ năng phản xạ, sức nhanh, khéo léo, giáo dục tỉnh thần tập thể, tính đoàn kết.
* Chuẩn bị: Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau 50 cm; cách vạch xuất phát 10-15 m, đặt một cây nấm. - Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc đứng sau vạch chuẩn bị, thẳng hướng với cây nắm. Em đầu hàng cầm gậy, đứng chân trước chân sau, sau vạch xuất phát.
* Cách chơi: – Khi có hiệu lệnh, em đầu hàng (số 1) của mỗi đội cầm gậy chạy nhanh về đích rõi vòng qua cây nấm chạy về vạch xuất phát trao gậy cho em số 2, sau đó di chuyến xuống cuối hàng. - Lần lượt các em tiếp theo thực hiện như em đấu hàng, đến em cuối cùng thực hiện xong thì giơ gây lên và hô "Hết". - Đội nào hoàn thành trước, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
* Những trường hợp phạm quy: Xuất phát trước khi có hiệu lệnh hoặc xuất phát trước khi bạn về trao gậy cho mình; di chuyển không đúng quy định gây mất an toàn; không vòng qua cây năm ở đích;...
GV có thể tham khảo một số bài tập sau:
Bài tập 1
Bài tập 1: Chạy nâng cao đùi, hai tay đánh tự nhiên trong khoảng 15 – 20 giây, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Bài tập 2
Bài tập 2: Nằm sấp chống hai tay, giữ khoảng 30 giây đến 1 phút, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
- Ngoài ra, GV cần quan sát khi luyện tập và thực hiện bài tập thể lực. Nếu HS gặp phải các dấu hiệu như: chóng mặt, choáng váng, đau thắt vùng ngực, khó thở, đau ở vùng lưng, vùng gối,... thì cần cho HS dừng lại ngay để nghỉ ngơi hoặc được chăm sóc y tế.
Đáp án: + Bài 1: Hình A tác động đến thân mình (cột sống). Hình B tác động đến lưng và bụng. Hình C tác động đến toàn thân (tay, chân và thân mình).
+ Bài 2: Sự khác nhau: Nhịp 2 của động tác bụng với gậy thì hai chân rộng hơn vai còn nhịp 2 của động tác toàn thân với gậy thì hai chân khép.
+ Với động tác bụng, động tác vặn mình, động tác toàn thân với gậy, các em có thể tập trong lúc nghỉ giải lao giữa giờ, ở khu vui chơi giải trị để rèn luyện sức khoẻ, hình thành thói quen tập luyện, nâng cao kĩ năng vận động, phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần,... giúp học tốt các môn học khác.
+ Hoặc khi học bài, nếu thấy mệt mỏi sau quãng thời gian học tập, các em hãy đứng dậy tập các động tác bụng, động tác vận mình, động tác toàn thân với gậy một vài lần, sau đó học tiếp.
Đánh giá việc thực hiện động tác bụng, động tác vận mình, động tác toàn thân với gậy của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng cả ba động tác: động tác bụng, động tác vặn mình, động tác toàn thân với gậy; biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được ít nhất hai trong ba động tác: động tác bụng, động tác vặn mình, động tác toàn thân với gậy; biết được lỗi sai trong tập luyện. | Thực hiện được một trong ba động tác: động tác bụng, động tác vận mình, động tác toàn thân với gậy hoặc chưa thực hiện được động tác nào.
3.2. Tổ chức trò chơi bố trợ khéo léo
Trò chơi Trao gậy tiếp sức
* Chuẩn bị:
- Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau 50 cm; cách vạch xuất phát 10-15 m, đặt một cây nấm.
- Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc đứng sau vạch chuẩn bị, thẳng hướng với cây nắm. Em đầu hàng cầm gậy, đứng chân trước chân sau, sau vạch xuất phát.
* Cách chơi:
- Khi có hiệu lệnh, em đầu hàng (số 1) của mỗi đội cầm gậy chạy nhanh về đích rõi vòng qua cây nấm chạy về vạch xuất phát trao gậy cho em số 2, sau đó di chuyến xuống cuối hàng.
- Lần lượt các em tiếp theo thực hiện như em đấu hàng, đến em cuối cùng thực hiện xong thì giơ gây lên và hô "Hết".
3.3. Tập bài tập phát triển thể lực
Bài tập 1: Chạy nâng cao đùi, hai tay đánh tự nhiên trong khoảng 15 – 20 giây, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Bài tập 2: Nằm sấp chống hai tay, giữ khoảng 30 giây đến 1 phút, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Lưu ý:
- Các trường hợp không nên cho HS tập luyện hoặc tập thể lực: có bệnh về tim mạch, xương khớp; mới hồi phục sau khi ốm hoặc bị chấn thương; có bệnh về mạch máu; đau xương hoặc phủ hai tay.
- Ngoài ra, GV cần quan sát khi luyện tập và thực hiện bài tập thể lực. Nếu HS gặp phải các dấu hiệu như: chóng mặt, choáng váng, đau thắt vùng ngực, khó thở, đau ở vùng lưng, vùng gối,... thì cần cho HS dừng lại ngay để nghỉ ngơi hoặc được chăm sóc y tế.
4. Vận dụng
Đáp án:
+ Bài 1: Hình A tác động đến thân mình (cột sống).
Hình B tác động đến lưng và bụng.
Hình C tác động đến toàn thân (tay, chân và thân mình).
+ Bài 2: Sự khác nhau: Nhịp 2 của động tác bụng với gậy thì hai chân rộng hơn vai còn nhịp 2 của động tác toàn thân với gậy thì hai chân khép.
Gợi ý đánh giá
Đánh giá việc thực hiện động tác bụng, động tác vận mình, động tác toàn thân với gậy của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng cả ba động tác: động tác bụng, động tác vặn mình, động tác toàn thân với gậy; biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được ít nhất hai trong ba động tác: động tác bụng, động tác vặn mình, động tác toàn thân với gậy; biết được lỗi sai trong tập luyện. | Thực hiện được một trong ba động tác: động tác bụng, động tác vận mình, động tác toàn thân với gậy hoặc chưa thực hiện được động tác nào.
Chủ đề 3. tư thế và kĩ năng vận động cơ bản
GỢI Ý KẾ HOẠCH DẠY HỌC
Bài | Tên bài | Nội dung | Thời lượng
1 | Bài tập rèn luyện kĩ năng lăn | - Lăn nửa vòng:
+ Lăn phải nửa vòng:
+ Lăn trái nửa vòng.
- Lăn một vòng:
+ Lăn phải một vòng
+ Lăn trái một vòng.
- Trò chơi rèn luyện kĩ năng phối hợp vận động.
- Bài tập phát triển thể lực. | 6 tiết
2 | Bài tập rên luyện kĩ năng lộn xuôi | - Lộn xuôi.
- Trò chơi rèn luyện kĩ năng phối hợp vận động.
- Bài tập phát triển thể lực. | 6 tiết
3 | Bài tập rèn luyện kĩ năng leo | - Leo từng chân lên, xuống thang chữ A
- Leo đổi chân luân phiên lên, xuống thang chữ A
- Trò chơi rèn luyện kĩ năng phối hợp vận động.
- Bài tập phát triển thể lực. | 6 tiết
4 | Bài tập rèn luyện kĩ năng trèo | - Trèo qua vật cản.
- Trèo qua thang chữ A.
- Bài tập phối hợp kĩ năng leo, trèo.
- Trò chơi rèn luyện kĩ năng phối hợp vận động.
- Bài tập phát triển thể lực. | 6 tiết
Bài 1 bài tập rèn luyện kĩ năng lăn
Mục tiêu
- Thực hiện được bài tập rèn luyện kĩ năng lăn; xử lí được một số tình huống trong tập luyện.
Biết sửa sai động tác thông qua nghe, quan sát và tập luyện, điều chỉnh được hành vi khi chơi trò chơi.
Chuẩn bị
Thảm thể dục hoặc đệm mút mỏng, kẻ vẽ sân tập theo nội dung bài học và trò chơi.
- Còi, tranh minh hoạ các động tác lăn, trò chơi rèn luyện kĩ năng phối hợp vận động, bài tập thể lực, băng đĩa hình, dụng cụ tập luyện....
Hướng dẫn tổ chức dạy học
1. Mở đầu
1.1. Khởi động
GV có thể cho HS thực hiện các động tác sau au giúp các em làm giúp các em làm nóng cơ thể:
- Xoay các khớp, ép dọc, ép ngang.
Chạy một vòng quanh sân tập
1.2. Trò chơi bổ trợ khởi động
Trò chơi Kết tượng nhóm ba, nhóm năm
* Mục đích: Làm nóng cơ thể, tăng cường phản xạ, kĩ năng di chuyến và dừng ngay, kĩ năng hợp tác, tạo không khí vui vẻ để sẵn sàng tiếp nhận nội dung bài học.
* Chuẩn bị: Các em xếp thành vòng tròn, quay mặt vào trong, chỉ huy đứng giữa vòng tròn.
* Cách chơi:
- Chỉ huy hô "Kết tượng nhóm bả" thì các em nhanh chóng kết thành một nhóm 3 người rồi giữ nguyên tư thế như 3 "pho tượng". Chỉ huy hô "Kết tượng nhóm năm" thì các em nhanh chóng kết thành một nhóm 5 người rồi giữ nguyên tư thế như 5 "pho tượng". Các em giữ tư thế "pho tượng" cho đến khi chỉ huy có hiệu lệnh “Thôi! thì tiếp tục di chuyển để chờ hiệu lệnh tiếp theo.
- Em nào không kết được vào nhóm tượng theo yêu cầu thì coi như thua cuộc, phải chạy len lỏi giữa các nhóm đang kết tượng mà không được chạm vào các "pho tượng cho đến khi chỉ huy có hiệu lệnh "Thôi! thì dừng lại và di chuyển cùng các bạn để chờ hiệu lệnh tiếp theo của chỉ huy.
Lưu ý: GV nên đa dạng cách chơi khi tổ chức cho HS trò chơi bố trợ khởi động vào tiết dạy tiếp theo hoặc có thể thay đổi trò chơi khác phù hợp trong các tiết dạy.
2. Kiến thức mới
2.1. Bài tập rèn luyện kĩ năng lăn
2.1.1. Lần nửa vòng
a) Lăn phải nữa vòng
TTCB: Nâm sấp, khép chân, hai tay thắng áp sát tai, bàn tay sấp.
Cách thực hiện: Từ TTCB, nghiêng người sang phải, tay trái co và đầy người sang bên phải thành tư thế nằm ngửa.
b) Lăn trái nửa vòng
- TTCB: Nằm sấp, khép chân, hai tay thẳng áp sát tai, bàn tay sấp.
Cách thực hiện: Từ TTCB, nghiêng người sang trái, tay phải co và đấy người sang bên trái thành tư thế nằm ngửa.
2.1.2. Lăn một vòng
a) Lăn phải một vòng
TTCB: Nằm ngửa, khép chân, hai tay thắng áp sát tai, bàn tay ngửa.
Cách thực hiện: Từ TTCB, dùng lực của thân lăn sang phải một vòng về TTCB.
b) Lăn trái một vòng
- TTCB: Nằm ngửa, khép chân, hai tay thẳng áp sát tai, bàn tay ngửa.
Cách thực hiện: Từ TTCB, dùng lực của thân lăn sang trái một vòng về TTCB.
2.2. Làm quen, giới thiệu động tác
- GV làm mẫu động tác hoặc cho HS quan sát tranh thể hiện động tác mẫu (trong SGK). Với mỗi động tác, GV có thể tham khảo câu hỏi sau:
+ Động tác thấy/cô hoặc bạn trong tranh thực hiện bao gồm những cử động nào?
+ Động tác lăn có tác dụng gì đối với cơ thể? (Rèn luyện cơ quan tiền đình, cơ thể vận động đa dạng, rèn luyện phản xạ bảo vệ khi vấp ngã ...)
+ Động tác lăn có thể sử dụng khi nào? (Khi cơ thể thay đổi phương hưởng chuyển động,...)
GV phân tích, hướng dẫn cách thực hiện động tác (có thể vừa làm mẫu, vừa giảng giải, nhấn mạnh những yêu cầu của động tác).
- GV cho HS xung phong tập động tác theo mẫu. GV động viên, giúp đỡ những HS lên tập thử động tác.
- GV cùng HS nhận xét xem bạn nào thực hiện động tác giống mẫu nhất, đồng thời có hình thức động viên, cổ vũ phù hợp. Sau đó nhấn mạnh cách tập động tác.
2.3. Hình thành động tác mới
Với các động tác rèn luyện kĩ năng lăn nửa vòng và lăn một vòng, GV có thể tiến hành như sau:
* Động tác lăn nửa vòng (lăn phải nửa vòng, lăn trái nửa vòng)
GV làm mẫu, cả lớp quan sát. Sau đó, GV cho cả lớp tập làm quen từng thao tác, chú ý quan sát và sửa sai cho HS.
- GV cho HS cả lớp thực hiện chậm từng thao tác 1 – 2 lần. GV biểu dương những HS làm đúng và sửa động tác cho những HS làm chưa đúng. Cả lớp chú ý quan sát để ghi nhớ, chuẩn bị bước vào tập luyện chính thức.
- GV hô nhịp vừa phải cho HS tập hoàn thiện động tác, chọn thành ba nhóm: tập tương đối đúng, tập được và chưa tập được.
Cho nhóm HS tập tương đối đúng giúp đỡ những em trong nhóm chưa tập được, các em trong nhóm tập được tự tập, GV quan sát, đến hỗ trợ kịp thời cho HS.
* Động tác lăn một vòng (lăn phải một vòng, lẫn trải một vòng)
- GV hướng dẫn HS từng hàng (hoặc từng tổ) lần lượt tập chậm từng thao tác, quan sát thật kĩ cử động của các em.
- GV hướng dẫn HS tập chậm từng thao tác cho tới khi cơ bản lăn đúng.
- GV hướng dẫn, quan sát HS tập liên hoàn các thao tác của động tác lăn một vòng.
Cán sự hô nhịp cho cả lớp tập, GV quan sát.
Lưu ý: Sau mỗi lần thực hiện bài tập, GV cần có nhận xét. Trong quá trình học động tác, GV cần chú ý quan sát, giúp đỡ HS, nhắc nhở HS đảm bảo an toàn, nhất là động tác lăn một vòng. Khuyến khích HS đặt câu hỏi hoặc nêu những thắc mắc của bản thân, giải thích hoặc giúp đỡ các em với thái độ vui vẻ, quan tâm để các em tự tin mỗi khi cần sự giúp đỡ của GV và các bạn. Nên thay đổi người điều khiến để các em tăng sự tự tin. GV cần tạo điều kiện để các em tập luyện đủ lượng vận động.
3. Luyện tập
3.1. Tổ chức luyện tập động tác
- Mỗi HS tự nhớ lại và tập các động tác lăn nửa vòng; nếu có thắc mắc về động tác, các em có thể hỏi bạn hoặc GV để thực hiện.
Hai em một cặp, thay nhau điều khiến cho bạn tập động tác lăn một vòng, sau đó nhận xét, rồi cùng nhau đưa ra cách khắc phục, các em có thể trao đổi, tìm hiểu động tác qua các bạn hoặc GV về cách tập hoặc cách khắc phục những thao tác chưa tập được.
- HS tập hợp thành từng nhóm (có thể cho các em tự kết bạn thành nhóm). Các nhóm trưởng chủ động thay nhau hỗ trợ và điều khiến cho nhóm mình luyện tập lần lượt các động tác rèn luyện kĩ năng lăn.
GV lần lượt cho các em chưa tập được lên trước lớp, hỗ trợ trực tiếp để sửa cho từng em tập lại động tác.
GV có thể tổ chức thi đua rèn luyện kĩ năng lân giữa các tổ/nhóm bằng bài tập trong đó có hai động tác lăn nửa vòng và lăn một vòng. GV tuyên dương nhóm có nhiều bạn thực hiện cơ bản được, động viên cá nhân hoặc nhóm tập chưa đạt yêu cầu, chỉ ra những điểm cần khắc phục. GV có thể sử dụng kết quả trình diễn để làm căn cứ cho đánh giá thường xuyên.
Lưu ý:
GV cho các em làm quen dần với động tác lăn để tránh chóng mặt. Thực hiện chậm từng thao tác lăn nửa vòng cho quen và liên hoàn dẫn các thao tác cho đến khi các em quen trạng thái khi lăn một vòng mới yêu cầu lăn nhanh hơn.
Nhất thiết phải cho các em tập lăn ở thảm hoặc đệm mông và có người hỗ trợ, giúp đỡ. Tuỳ vào trình độ của HS, điều kiện của nhà trường, GV có thể thay đổi cách hướng dẫn HS, thay đổi hình thức tập luyện cho phù hợp. Cần tăng cường đưa ra các tình huống trong thực tiễn liên quan đến các động tác đã học có thể xảy ra để HS thảo luận và đưa ra cách xử lí.
Trò chơi Chân tay khéo khoẻ
* Mục đích: Rèn luyện sức mạnh của lưng, chân và tay; sự khéo léo, tinh thần trách nhiệm với tập thể.
* Chuẩn bị:
Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau 50 cm. Cách vạch xuất phát 5 m, kẻ vạch đích. Giữa vạch xuất phát và vạch đích, vẽ 15 ô vuông (5x3), mỗi ô vuông có cạnh 30 cm. Vẽ hoặc dán các hình bàn tay vào các ô vuông (tham khảo hình vẽ trong SGK).
- Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc đứng sau vạch chuẩn bị, thẳng hướng với ô vuông ở giữa. Em đầu hàng đứng sau vạch xuất phát.
* Cách chơi:
Khi có hiệu lệnh, em đấu hàng của mỗi đội nhanh chóng di chuyến đến hàng ô vuông thứ nhất, bật nhảy tách hai chân và chạm bàn tay phải vào ô có hình bàn tay ở giữa, sau đó thực hiện ở hàng ô vuông thứ hai bằng cách bật một chân vào ở vuông ở giữa, chân kia không chạm sàn, chạm bàn tay phải và bàn tay trái vào hai ô vuông có hình bàn tay ở hai bên.... Tiếp tục bật nhảy để thực hiện đặt bàn chân và tay theo hình vẽ cho đến hết hàng vuông cuối cùng thì chạy vòng qua vạch đích về chạm tay vào bạn tiếp theo của đội mình, sau đó di chuyển xuống cuối hàng.
Lưu ý: Có thể điều chỉnh trò chơi cho phù hợp với nội dung của từng tiết dạy.
3.3. Tập bài tập phát triển thể lực
GV có thể tham khảo một số bài tập sau:
Bài tập 1: Nằm sấp chống tay (khi mới tập thì tuỳ sức).
Bài tập 2: Chạy trên địa hình tự nhiên quanh sân tập (chạy tuỷ sức, miễn chạy với HS đặc biệt). Khi về đến đích, cần đi lại thả lỏng toàn thân và nhất là chân, hít thở sâu trong vòng 1 phút.
Bài tập 3: Nhảy dây qua từng chân trong vòng 1 phút (điều chỉnh số lượng hoặc miễn bài tập với HS đặc biệt).
Lưu ý:
- Tuỳ điều kiện, trình độ của HS, GV có thể điều chỉnh động tác hoặc cách dạy cho phù hợp. Khi cho HS thực hiện bài tập thể lực, GV có thể quy định khối lượng hoặc thực hiện tuỷ sức.
- Trong quá trình cho HS thực hiện bài tập thể lực, GV cần quan sát cần thận, nếu HS có các dấu hiệu như: tái mặt, choáng váng, chóng mặt, đau thắt vùng ngực, khó thở, đau ở vùng lưng, vùng gối, cổ chân,... thì cần cho HS đó dừng lại ngay để nghỉ ngơi hoặc được chăm sóc y tế. Với HS đặc biệt có thể miễn bài tập thể lực.
Các trường hợp không nên cho HS tập luyện hoặc tập thể lực: Có bệnh về xương khớp; mới hồi phục sau khi ốm hoặc bị chấn thương; có bệnh về mạch máu; đau hoặc phù hai chân.
4. Vận dụng
- GV hướng dẫn HS làm bài 1 trong SGK:
Đáp án: Động tác lăn trái nửa vòng là lãn cơ thể sang trái 90 độ (từ tư thế nằm sấp thành tư thế nằm ngửa hoặc ngược lại); lăn trái một vòng là lăn cơ thể sang trái 180 độ (từ tư thế nằm ngửa hoặc nằm sấp lăn sang trải một vòng và kết thúc ở tư thế ban đầu).
Với bài 2: GV giải thích và nêu động lực cho HS tập luyện động tác đã học, tạo thói quen tập luyện hằng ngày nhằm tăng cường thể lực, vận động đa dạng để phát triển cơ thể toàn diện.
- Với bài 3: GV cùng HS giả định một số tình huống có thể xảy ra khi luyện tập hoặc trong sinh hoạt và dự kiến xem ở mỗi tình huống giả định đó có thể vận dụng động tác lăn nào đã học.
Gợi ý đánh giá
Đánh giá việc thực hiện bài tập rèn luyện kĩ năng lăn của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng các bài tập rèn luyện kĩ năng lăn: lăn phải nữa vòng, lăn trái nửa vòng, lăn phải một vòng, lăn trái một vòng; biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được ít nhất một nửa các bài tập rèn luyện kĩ năng lăn; biết được lỗi sai trong tập luyện. | Thực hiện được ít hơn một nửa các bài tập rèn luyện kĩ năng lăn hoặc chưa thực hiện được bài tập nào.
Bài 2 bài tập rèn luyện kĩ năng lộn xuôi
Mục tiêu
Thực hiện được bài tập rèn luyện kĩ năng lộn xuôi; xử lí được một số tỉnh huống trong tập luyện.
Chuẩn bị
Còi, tranh minh hoạ các động tác lộn xuôi, trò chơi rèn luyện kĩ năng phối hợp vận động, bài tập thể lực; băng đĩa hình, dụng cụ tập luyện,...
Hướng dẫn tổ chức dạy học
1. Mở đầu
1.1. Khởi động
- Xoay các khớp, ép dọc, ép ngang.
Chạy một vòng quanh sân tập.
1.2. Trò chơi bổ trợ khởi động
Trò chơi Ai nhanh và đứng
* Mục đích: Làm nóng cơ thể, tăng cường phản xạ, kĩ năng hợp tác, tạo không khí vui vẻ, sẵn sàng tiếp nhận nội dung bài học.
* Chuẩn bị: Các em xếp thành vòng tròn, quay mặt vào trong, em nọ cách em kia một sải tay. Chỉ huy đứng trong vòng tròn.
* Cách chơi:
- Khi có hiệu lệnh, chỉ huy hô một số bất kì, các em nghe và thực hiện như sau: Chỉ huy hô “Số 1 , các em gập thân về trước; chỉ huy hô “Số 2", các em ngả thân ra sau; chỉ huy hô “Số 3 , các em tiến lên một bước; chỉ huy hô “Số 4 , các em lùi một bước; chỉ huy hỏ “Số 5", các em đứng tại chỗ, hai tay giơ lên cao, nghiêng người sang hai bên.
- Em nào thực hiện chưa đúng thì coi như thua cuộc, phải nhảy lò cò một vòng quanh các bạn.
Lưu ý: GV có thể thay số bằng các đoạn nhạc khác nhau hoặc thay động tác khác phù hợp trong các tiết dạy.
2. Kiến thức mới
2.1. Bài tập rèn luyện kĩ năng lộn xuôi
Lộn xuôi
- TTCB: Ngồi kiễng gót, hai tay chống trước, các ngón tay xoè rộng trên thảm.
- Cách thực hiện: Từ TTCB, chuyển trọng tâm về hai tay, đồng thời gập hai khuỷu tay, cúi đầu về trước, thực hiện lộn (đầu tiên là vùng chấm tiếp xúc với thảm, rồi đến vai). Khi vai chạm thảm, nhanh chóng co gối cuộn tròn thân lộn người về trước, hai tay ôm gối, về TTCB.
2.2. Làm quen, giới thiệu động tác
+ Quan sát động tác lộn xuôi thấy/cô vừa giới thiệu, em thấy có những cử động nào?
+ Để đảm bảo an toàn khi tập động tác lộn xuôi, theo em cần lưu ý những gì?
+ Chúng ta vận dụng động tác lộn xuôi vào trong tình huống nào? (Khi cơ thể thay đổi phương hướng chuyển động,....)
+ Động tác lộn xuôi giúp gì cho cơ thể? (Rèn luyện cơ quan tiến đình, cơ thể vận động đa dạng, rèn luyện phản xạ bảo vệ khi vấp ngã....)
- GV làm mẫu nhanh động tác, sau đó vừa thực hiện chậm, vừa phân tích cách tập, nhấn mạnh những lưu ý khi tập để đảm bảo an toàn.
- GV phân tích, hướng dẫn cách thực hiện động tác thông qua tranh, cho HS xung phong lên và hỗ trợ HS thực hiện thử động tác.
2.3. Hình thành động tác mới
GV có thể tiến hành như sau:
- GV tổ chức cho HS mỗi hàng (hoặc từng tổ) tập chậm từng thao tác, quan sát thật kĩ cử động của các em và giúp đỡ kịp thời những em chưa thực hiện được.
- GV cho HS cả lớp thực hiện động tác rất chậm 1 – 2 lần, biểu dương những HS làm đúng và sửa động tác cho những HS làm chưa đúng. Cả lớp chú ý quan sát để ghi nhớ, chuẩn bị bước vào tập luyện chính thức.
- GV điều khiến cho HS tập hoàn thiện động tác, chọn các em thành ba nhóm: tập tương đối đúng, tập được và chưa tập được.
Cho các em HS nhóm tập được tự tập; các em HS nhóm tập tương đối đúng giúp đỡ những em trong nhóm chưa tập được, GV quan sát, đến hỗ trợ kịp thời cho HS.
Lưu ý:
- Sau mỗi lần thực hiện động tác, GV cần có nhận xét hoặc cho cả nhân HS tự nhận xét.
- Trong quá trình học động tác, GV cần khuyến khích HS đặt câu hỏi hoặc nêu những thắc mắc của bản thân bằng cách giải thích, tỏ thái độ vui vẻ, quan tâm để các em tự tin mỗi khi cần sự giúp đỡ của GV và các bạn. Cần thay đổi người điều khiến để các em tập luyện đủ lượng vận động.
3. Luyện tập
3.1. Tổ chức luyện tập động tác
GV cho HS luyện tập theo các hình thức như gợi ý trong SGK. GV có thể tiến hành cho HS luyện tập động tác lộn xuôi như sau:
- Mỗi HS tự nhớ lại cách tập động tác lộn xuôi, sau đó cho HS thảo luận, đưa ra câu hỏi về động tác, GV trả lời hoặc giải thích, cũng có thể gợi ý cho các em cùng giải đáp câu hỏi rồi tự tập 1 – 2 lần. Trong khi tự tập, các em có thể nhờ sự giúp đỡ của bạn hoặc GV.
Hai em một cặp, thay nhau đỡ cho bạn tập động tác lộn xuôi, sau đó nhận xét, rồi cùng nhau đưa ra cách khắc phục, các em có thể trao đổi, tìm hiểu động tác qua các bạn hoặc GV về cách tập hoặc cách khắc phục những thao tác chưa tập được.
- GV đến các nhóm hỗ trợ, cùng HS giải quyết những khó khăn gặp phải khi tập luyện. Nếu nhóm nào có nhiều bạn tập chưa đúng thì GV có thể cùng các em trong nhóm gợi ý để kèm cặp và giúp đỡ.
- GV tổ chức cho các nhóm thi đua, thực hiện động tác lộn xuôi (mỗi nhóm chọn đại diện 1 – 3 em tập đúng hoặc cơ bản đúng). GV tuyên dương nhóm có nhiều bạn thực hiện được, động viên cá nhân hoặc nhóm tập chưa đạt yêu cầu, chỉ ra những điểm cần khắc phục, đồng thời cho HS tập chưa đạt thực hành theo cách khắc phục đã thống nhất. GV có thể sử dụng kết quả trình diễn để làm căn cứ cho đánh giá thường xuyên.
Lưu ý: Nhất thiết phải cho các em tập lộn xuôi ở thảm hoặc đệm mỏng, có người hỗ trợ và giúp đỡ rất cẩn thận. Tuỳ vào trình độ của HS, điều kiện của nhà trường, GV có thể thay đổi cách hướng dẫn HS, thay đổi hình thức tập luyện cho phù hợp.
Trò chơi Tuyển phi công
* Mục đích: Rèn luyện kĩ năng thăng bằng, vận động đa dạng, sự khéo léo, tỉnh thần trách nhiệm với tập thể.
* Chuẩn bị:
- Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau 50 cm. Cách vạch xuất phát 10 m, đặt một cây năm. Giữa vạch xuất phát và cây nấm, vẽ hai vòng tròn hoặc đặt hai vòng tròn nhựa cách nhau 3 m.
- Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc đứng sau vạch chuẩn bị, thẳng hướng với cây nấm. Em đầu hàng đứng sau vạch xuất phát.
* Cách chơi:
Khi có hiệu lệnh, em đầu hàng của mỗi đội di chuyển về vòng tròn thứ nhất, kiễng hai gót chân, hai tay dang ngang, bàn tay sấp, thực hiện xoay cơ thể một vòng từ phải sang trái. Tiếp tục di chuyển đến vòng tròn thứ hai thì thực hiện động tác như vòng tròn thứ nhất nhưng xoay cơ thể từ trái sang phải. Sau đó vòng qua cây nấm, chạy về chạm tay vào bạn tiếp theo của đội mình rồi di chuyển xuống cuối hàng.
- Em nào thực hiện đúng cách chơi là trúng tuyến "phi công". Đội nào trúng tuyến nhiều "phi công" nhất, hoàn thành trước là thắng cuộc.
3.3. Tập bài tập phát triển thể lực
GV có thể tham khảo một số bài tập sau:
Bài tập 1: Đi bằng hai chân và hai tay, tuỷ sức mình để dừng lại.
Bài tập 2: Chạy trên địa hình quanh sân tập (chạy tuỷ sức hoặc miễn chạy với HS đặc biệt). Khi về đến đích, cần đi lại thả lỏng toàn thân và nhất là chân, hít thở sâu trong vòng 1 phút.
Bài tập 3: Nhảy dây chụm chân trong vòng 1 phút (nhảy dây tuỷ sức hoặc miễn với HS đặc biệt).
Lưu ý:
- Trong quá trình cho HS thực hiện bài tập thể lực, GV cần quan sát cẩn thận, nếu HS có các dấu hiệu như: tái mặt, choáng váng, chóng mặt, đau thắt vùng ngực, khó thở, đau ở vùng lưng, vùng gối, cổ chân,... thì cần cho HS đó dừng lại ngay để nghỉ ngơi hoặc được chăm sóc y tế. Với HS đặc biệt có thể miễn bài tập thể lực.
4. Vận dụng
- GV hướng dẫn HS làm bài 1 trong SGK:
Đáp án: Chọn C.
Trò chơi Tuyển phi công
* Mục đích: Rèn luyện kĩ năng thăng bằng, vận động đa dạng, sự khéo léo, tỉnh thần trách nhiệm với tập thể.
* Chuẩn bị:
- Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau 50 cm. Cách vạch xuất phát 10 m, đặt một cây năm. Giữa vạch xuất phát và cây nấm, vẽ hai vòng tròn hoặc đặt hai vòng tròn nhựa cách nhau 3 m.
- Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc đứng sau vạch chuẩn bị, thẳng hướng với cây nấm. Em đầu hàng đứng sau vạch xuất phát.
Trò chơi Tuyển phi công
* Cách chơi:
Khi có hiệu lệnh, em đầu hàng của mỗi đội di chuyển về vòng tròn thứ nhất, kiễng hai gót chân, hai tay dang ngang, bàn tay sấp, thực hiện xoay cơ thể một vòng từ phải sang trái. Tiếp tục di chuyển đến vòng tròn thứ hai thì thực hiện động tác như vòng tròn thứ nhất nhưng xoay cơ thể từ trái sang phải. Sau đó vòng qua cây nấm, chạy về chạm tay vào bạn tiếp theo của đội mình rồi di chuyển xuống cuối hàng.
- Lần lượt các em tiếp theo thực hiện như em đầu hàng, đến em cuối cùng sau khi thực hiện xong thì giơ tay lên cao và hô “Hết”.
- Em nào thực hiện đúng cách chơi là trúng tuyến "phi công". Đội nào trúng tuyến nhiều "phi công" nhất, hoàn thành trước là thắng cuộc.
* Những trường hợp phạm quy: Xuất phát trước khi có hiệu lệnh hoặc xuất phát trước khi bạn về chạm tay vào mình; chưa thực hiện động tác trong vòng tròn hoặc thực hiện động tác không đúng quy định; không vòng qua cây nấm:...
Bài tập 1
Đi bằng hai chân và hai tay, tuỷ sức mình để dừng lại.
Bài tập 2
Chạy trên địa hình quanh sân tập (chạy tuỳ sức hoặc miễn chạy với HS đặc biệt). Khi về đến đích, cần đi lại thả lỏng toàn thân và hít thở sâu trong vòng 1 phút.
Bài tập 3
Nhảy dây chụm chân trong vòng 1 phút (nhảy dây tuỷ sức hoặc miễn với HS đặc biệt).
- Với bài 2: GV giải thích và nêu động lực cho HS sử dụng động tác này giúp giảm chóng mặt, bớt say tàu xe; có phản xạ bảo vệ cơ thể khi chẳng may vấp/té ngã...; tạo thói quen tập luyện hằng ngày nhằm tăng cường thể lực, vận động đa dạng.
- Với bài 3: GV cùng HS giả định một số trường hợp không may có thể xảy ra khi tập luyện hoặc trong sinh hoạt và dự kiến xem ở mỗi trường hợp giả định đó có thể vận dụng động tác lộn xuôi như thế nào.
Gợi ý đánh giá
Đánh giá việc thực hiện bài tập rèn luyện kĩ năng lộn xuôi của HS theo ba mức sau:
Hoàn thành tốt | Hoàn thành | Chưa hoàn thành
Thực hiện cơ bản đúng động tác lộn xuôi, biết được lỗi sai và cơ bản khắc phục được lỗi đó trong tập luyện. | Thực hiện được động tác lộn xuôi (HS có thể thực hiện chưa chuẩn hoặc sau khi lộn xong chưa về được TTCB ...), biết được lỗi sai trong tập luyện. | Chưa thực hiện được động tác lộn xuôi.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Giáo dục thể chất 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 33–72).
