Yêu cầu cần đạt
- Biết và thực hiện theo hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng trong tập luyện nhằm tăng khả năng vận động.
- Thực hiện được các bài tập phối hợp đội hình đội ngũ: Bài tập phối hợp đội hình hàng dọc và quay các hướng Bài tập phối hợp đội hình hàng ngang. Xử lí được một số tình huống trong tập luyện.
- Bước đầu vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học vào các hoạt động tập thể, tổ chức chơi được một số trò chơi vận động phù hợp với yêu cầu.
- Biết sửa sai động tác thông qua nghe, quan sát và tập luyện.
- Hoàn thành lượng vận động của bài tập.
- Có trách nhiệm với tập thể và ý thức giúp đỡ bạn trong tập luyện, tự giác, dũng cảm, thường xuyên tập luyện TDTT.
Phần 2 vận động cơ bản
Chủ đề 1. đội hình đội ngũ
Gợi ý kế hoạch dạy học
Bài | Tên bài | Nội dung | Thời lượng
1 | Bài tập phối hợp đội hình đội ngũ | Bài tập phối hợp đội hình hàng dọc và quay các hướng.
Bài tập phối hợp đội hình hàng ngang.
- Trò chơi rèn luyện đội hình đội ngũ.
Bài tập phát triển thể lực. | 4 tiết
2 | Bài tập phối hợp biến đối đội hình | Bài tập phối hợp biến đổi đội hình hàng dọc – vòng tròn hàng ngang và ngược lại.
- Bài tập phối hợp biến đổi đội hình 1 hàng dọc – 2 hàng dọc - 1 hàng dọc - 1 vòng tròn 2 vòng tròn và ngược lại.
Bài tập phối hợp biến đổi đội hình 1 hàng ngang 3 hàng ngang 1 vòng tròn và ngược lại.
- Trò chơi rèn luyện đội hình đội ngũ.
Bài tập phát triển thể lực. | 6 tiết
3 | Bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng | Bài tập phối hợp đi đều vòng các hướng.
Bài tập phối hợp giậm chân tại chỗ, đi đều, đi đều vòng sau.
Trò chơi rèn luyện đội hình đội ngũ.
Bài tập phát triển thể lực. | 4 tiết
Mục tiêu
Chuẩn bị
Kẻ, vẽ sân tập theo nội dung bài học.
- Còi, cở, tranh ảnh, băng đĩa hình, dụng cụ tập luyện,...
- Trang phục thể thao, giày tập hoặc dép quai hậu; đảm bảo vệ sinh và an toàn trong tập luyện.
Hướng dẫn tổ chức dạy học
1. Mở đầu
1.1. Khởi động
GV có thể cho HS thực hiện xoay các khớp; chạy một vòng quanh sân tập (80 - 100 m); chạy tại chỗ, vỗ tay.... giúp các em làm nóng cơ thể.
1.2. Trò chơi bổ trợ khởi động
GV có thể sử dụng trò chơi trong SGK hoặc trò chơi khác bổ trợ cho phần Khởi động.
Trò chơi Con thỏ
* Mục đích: Làm nóng cơ thể, phát triển sức nhanh, sức mạnh, sự khéo léo,... và tạo hứng thú để tiếp nhận nội dung bài học.
* Chuẩn bị: Các em xếp thành vòng tròn. Chỉ huy đứng trong vòng tròn.
* Cách chơi:
Khi nghe hiệu lệnh của chỉ huy, các em thực hiện như sau:
+ Chỉ huy hô “Con thỏ , các em đưa hai tay lên cao.
+ Chỉ huy hô “Con thỏ ăn cổ", các em đưa tay phải xuống chỉ vào lòng bàn tay trái, các ngón tay phải chụm lại.
+ Chỉ huy hô “Con thỏ uống nước”, các em đưa hai tay lên chụm vào sát miệng, đầu ngửa ra sau một chút.
+ Chỉ huy hô “Con thỏ vào hang , các em đưa hai bàn tay lên áp sát hai tai.
+ Chỉ huy hô “Con thỏ đi ngủ , các em đưa hai tay lên che hai mắt.
Em nào thực hiện chưa đúng coi như thua cuộc, phải chạy quanh sân một vòng.
2. Kiến thức mới
2.1.1. Bài tập phối hợp đội hình hàng dọc và quay các hướng
TTCB: Đứng tự nhiên.
Cách thực hiện: Nghe và thực hiện lần lượt theo các khẩu lệnh: “Thành 1 (2, 3, 4,...) hàng dọc – Tập hợp!"; "Nhìn trước - Thẳng!"; "Thôi!"; "Từ 1 đến hết – Điểm số!"; "Nghi!"; "Nghiêm!"; "Bên trái Quay!"; "Bên phải - Quay!"; "Đằng sau - Quay!".
2.1.2. Bài tập phối hợp đội hình hàng ngang
Cách thực hiện: Nghe và thực hiện lần lượt theo các khẩu lệnh: “Thành 1 (2, 3, 4....) hàng ngang – Tập hợp!"; "Nhìn phải Thẳng!"; "Thôi!"; "Từ 1 đến hết – Điểm số!"; “Bạn A làm chuẩn, cách một sải tay - Dàn hàng!"; "Bạn A làm chuẩn Dồn hàng!".
2.2. Làm quen, giới thiệu bài tập phối hợp mới
- GV cho HS quan sát tranh thực hiện các bài tập phối hợp đội hình đội ngũ (trong SGK), GV có thể tham khảo các câu hỏi sau:
+ Các bạn trong tranh đang thực hiện bài tập phối hợp đội hình hàng dọc và quay các hướng. Khi quay các hướng, thân người ở tư thế nào? (Thân người ở tư thế đứng nghiêm.)
+ Khi thực hiện bài tập phối hợp đội hình hàng ngang, ở động tác dàn hàng và dồn hàng, bạn làm chuẩn di chuyển như thế nào? (Bạn làm chuẩn đứng tại chỗ, không di chuyển.)
GV chỉ cho HS biết tất cả các động tác trong mỗi bài tập phối hợp đều đã được học ở các lớp dưới, các em cần chú ý nghe khẩu lệnh để thực hiện đúng. Nếu cần, GV có thể phân tích, hướng dẫn thêm về cách thực hiện một số động tác (có thể vừa làm mẫu, vừa giảng giải, nhấn mạnh những yêu cầu của động tác).
GV cho các tổ, nhóm xung phong thực hiện tập bài tập phối hợp theo mẫu. GV cùng HS đánh giá xem tổ, nhóm nào thực hiện tốt nhất.
Khi giới thiệu các bài tập phối hợp, GV cần tăng cường sử dụng các phương tiện trực quan, đa dạng hoá các hoạt động trong giờ học để thu hút và tạo hứng thú cho HS. GV không nên sử dụng đơn điệu phương pháp giảng giải (thuyết trình) trong thời gian dài. Lời nói của GV phải đơn giản, dễ hiểu, ngắn gọn và phù hợp với vốn từ vựng của các em.
2.3. Hình thành bài tập phối hợp mới
Với mỗi bài tập phối hợp, GV có thể tiến hành như sau:
- GV nêu lần lượt các động tác trong bài tập phối hợp, tương ứng với khẩu lệnh sẽ hỏ, chẳng hạn:
+ Trước tiên là động tác tập hợp đội hình hàng dọc, chỉ huy hô khẩu lệnh "Thành 1 hàng dọc – Tập hợp!", khi đó các em tập hợp thành 1 hàng dọc.
+ Tiếp theo là động tác dóng hàng dọc, chỉ huy hô khẩu lệnh "Nhìn trước – Thẳng!", các em thực hiện dóng hàng dọc,...
- GV gọi một nhóm gồm 6 - 8 HS lên thực hiện lần lượt từng động tác theo khẩu lệnh của GV, cả lớp quan sát và nhận xét.
GV gọi một hàng (hoặc một tố) lên thực hiện bài tập phối hợp, cả lớp quan sát và nhận xét.
- GV gọi 2 hàng (hoặc 2 tổ) lên thực hiện bài tập phối hợp (lúc này có thể tập hợp thành 1 – 2 hàng dọc hoặc hàng ngang), cả lớp quan sát và nhận xét.
- GV cho cả lớp thực hiện bài tập phối hợp. GV quan sát chung để sau đó hưởng dẫn cho những HS thực hiện chưa đúng.
- GV cho cán sự lớp hô, cả lớp tập bài tập phối hợp. GV quan sát, sửa sai cho HS.
Do mức độ nhận thức của HS phụ thuộc chủ yếu vào những gì các em nhìn thấy, nghe thấy và được thực hành nên trong quá trình hướng dẫn HS, GV cần tăng cường sử dụng tranh ảnh, dành nhiều thời gian cho HS tập luyện.
3. Luyện tập
3.1. Tổ chức luyện tập bài tập phối hợp
- GV cho HS luyện tập theo hình thức như gợi ý trong SGK. Vì đây là các bài tập phối hợp nên GV không nên cho HS luyện tập cá nhân, cần tăng cường luyện tập theo nhóm (nhóm nhỏ hoặc nhóm lớn) hoặc luyện tập cả lớp.
Trong quá trình HS thực hành, GV cần chú ý quan tâm, giúp đỡ những HS thực hiện chưa đúng động tác và có hình thức động viên, khích lệ những HS thực hiện đúng.
- Đối với những HS thực hiện chưa tốt, GV cần hướng dẫn lại cho HS luyện tập với tốc độ chậm, kết hợp diễn giải bằng lời nói và thực hiện thao tác giúp HS hình dung cụ thể về động tác. Chú ý khai thác những kinh nghiệm, hiểu biết về một số kĩ năng mà HS đã được làm quen từ trước.
- Vào cuối mỗi tiết học, GV nên tổ chức cho HS trình diễn, thi đua nhằm đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho các em. Có thể tổ chức trình diễn, thi đua theo nhóm, tổ hoặc kết hợp các nhóm, tổ với nhau. Trình diễn, thi đua phải đi đôi với việc đánh giá, nhận xét. Trước khi tổ chức trình diễn, thi đua, GV cần nêu các yêu cầu cần đạt của động tác để HS dựa vào đó đánh giá. Từ đó rèn luyện cho HS kĩ năng đánh giá và tự đánh giá.
3.2. Tổ chức trò chơi rèn luyện đội hình đội ngũ
Trò chơi Ném vòng
* Mục đích: Rèn luyện sự khéo léo, nhanh nhẹn, khả năng phán đoán, giáo dục tỉnh thần tập thể, tỉnh đoàn kết.
* Chuẩn bị:
- Kẻ vạch chuẩn bị và vạch xuất phát cách nhau 50 cm. Cách vạch xuất phát 2 3 m, đặt một cây nấm.
- Vòng nhựa có đường kinh 20 – 30 cm (đủ cho mỗi em 1 chiếc khi chơi).
Mỗi đội chơi xếp thành một hàng dọc, đứng sau vạch chuẩn bị, thẳng hàng với cây năm. Mỗi em cầm một chiếc vòng, em đầu hàng đứng sau vạch xuất phát.
* Cách chơi:
Khi có hiệu lệnh, em đầu hàng (số 1) của mỗi đội thực hiện ném vòng vào đích (cây năm), rồi di chuyển xuống cuối hàng. Em số 2 thực hiện như em số 1.
Cứ tiếp tục như thế cho đến em cuối cùng của mỗi đội.
Đội nào ném được nhiều vòng vào đích nhất, thực hiện đúng cách chơi là thắng cuộc.
* Những trường hợp phạm quy: Ném vòng trước khi có hiệu lệnh, bước chân lên trên vạch xuất phát để ném, ném vòng xong không di chuyến xuống cuối hàng....
3.3. Tập bài tập phát triển thể lực
GV có thể tham khảo một số bài tập sau:
Bài tập 1
Chạy tại chỗ nâng cao đùi 25 – 30 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại vung tay thả lỏng người và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
Bài tập 2
Chạy bước nhỏ tại chỗ hai tay đánh tự nhiên 25 – 30 lần, lặp lại 2 lần; sau mỗi lần, cần đi lại và hít thở sâu trong vòng 30 giây.
4. Vận dụng
GV hướng dẫn HS làm các bài 1, 2 trong SGK.
Bài 1
Đáp án: Bài 1: a) Chọn A; b) Chọn: C.
Đáp số: a) Chọn A; b) Chọn: C.
Bài 2
Hình B.
Đáp số: Hình B.
- Với bài 3, GV chỉ cho HS biết các bài tập phối hợp có thể được vận dụng vào trong các hoạt động tập thể hoặc trong lúc nghỉ giải lao giữa giờ, chơi trò chơi để rèn luyện sức khoẻ, nâng cao kĩ năng vận động, phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần,....
- Ngoài những nội dung nêu trên, GV cần hướng dẫn cho HS biết cách tìm hiểu về các nhóm chất dinh dưỡng và những lưu ý về chế độ ăn uống đảm bảo dinh dưỡng trong tập luyện.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Giáo dục thể chất 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 23–27).
