Kế hoạch chi tiêu cá nhân và gia đình
Ví dụ thực tế
Anh Bình là sinh viên, anh sống cùng với hai bạn khác trong một căn hộ thuê. Mỗi tháng cả ba người phải trả 2 triệu đồng tiền nhà. Số tiền bố mẹ cho mỗi tháng không quá 3 triệu đồng. Vì vậy, anh Bình phải lập kế hoạch chi tiêu khoa học thì mới đủ chi tiêu. Sau đây là bảng ghi chép các khoản chi tiêu của anh Bình trong một tháng:
Khoản chi tiêu | Số tiền | Tỉ lệ (%)
Thuê nhà | 700 000 đồng |
Điện, nước | 100 000 đồng |
Ăn uống | 1 200 000 đồng |
Đi lại | 200 000 đồng |
Điện thoại, Internet | 150 000 đồng |
Sách vở, giấy bút, ... | 100 000 đồng |
Vật dụng hằng ngày | 250 000 đồng |
Giải trí, mua sắm, sức khoẻ, ... | 200 000 đồng |
Dự phòng, tiết kiệm | 100 000 đồng |
Tổng cộng | 3 000 000 đồng |
Bảng T.1 (Bảng dữ liệu ban đầu)
Nhiệm vụ học sinh thực hiện ở nhà
1.
1. Giáo viên yêu cầu từng học sinh hỏi bố mẹ và ghi chép lại các khoản chi tiêu của gia đình (hoặc của bản thân) trong vòng một tuần thành bảng dữ liệu ban đầu như Bảng T.1 (riêng cột đầu có thể thêm nhiều khoản chi tiêu khác hoặc bớt một vài khoản). Tuỳ từng cá nhân hay gia đình, các bảng này có thể không hoàn toàn giống nhau.
Chú ý.
- Chưa cần điền vào cột "tỉ lệ”.
- Số tiền làm tròn đến hàng chục nghìn.
2.
2. Phân chia và xếp các khoản chi tiêu ở cột đầu thành 3 hạng mục:
a) Gồm các khoản chi cố định thiết yếu. Ví dụ: thuê nhà, đi chợ, điện – nước, ...
b) Gồm các khoản chi cần thiết nhưng có thể linh hoạt. Ví dụ: mua sắm, đi lại, giải trí, dự phòng, ...
c) Gồm các khoản chi phát sinh. Ví dụ: sinh nhật, xem phim, ...
Ghi rõ từng hạng mục có những khoản chi tiêu nào (theo cách nhìn nhận của cá nhân).
3.
3. Hoàn thành bảng phân tích theo mẫu sau (tỉ lệ phần trăm tính theo công thức):
(Số tiền dành cho hạng mục chi tiêu/tổng số tiền) × 100% và làm tròn đến hàng đơn vị).
Hạng mục chi tiêu | Số tiền | Tỉ lệ (%)
1) Chi cố định thiết yếu | |
2) Chi cần thiết nhưng có thể linh hoạt | |
3) Chi phát sinh | |
Tổng cộng | |
Bảng T.2 (Bảng phân tích)
Hình/bảng: Table T.2 for analyzing spending by category (fixed essential, flexible essential, discretionary) with columns for amount and percentage.
Các hoạt động trên lớp dựa vào ví dụ thục tế ban đầu
1.
1. Hãy hoàn thành cột cuối trong Bảng T.1.
2.
2. Hãy chia các khoản chi trong Bảng T.1 vào ba hạng mục rồi lập bảng phân tích theo mẫu như Bảng T.2.
3.
3. Theo em các khoản chi của anh Bình còn có gì chưa hợp lí? Nên điều chỉnh thế nào?
Các hoạt động trên lớp dựa vào kết quà học sinh đã làm ở nhà
Chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm có từ 3 đến 5 học sinh. Trong mỗi nhóm, căn cứ vào bảng dữ liệu ban đầu để chọn lấy một bạn có sự chuẩn bị ở nhà chu đáo nhất. Từng nhóm thực hiện các hoạt động sau:
1.
1. Cả nhóm trao đổi đi đến câu trả lời thống nhất cho câu hỏi: mỗi hạng mục chi tiêu nên chiếm tỉ lệ là bao nhiêu phần trăm thì hợp lí, nếu xét:
- Đối với chi tiêu cá nhân.
- Đối với chi tiêu gia đình.
2.
2. Chỉnh sửa lại bảng phân tích của bạn được chọn đề có bảng phân tích của nhóm: cả nhóm cùng trao đổi xem bạn đó phân chia các khoản chi tiêu vào ba hạng mục đã hợp lí chưa. (Ví dụ: sẽ không hợp lí nếu bạn đó xếp khoản chi mừng sinh nhật ai đó vào hạng mục chi thiết yếu). Nếu chưa, cả nhóm cùng thống nhất sắp xếp và tính toán lại cho bảng phân tích của nhóm.
3.
3. So sánh các số ở cột cuối trong bảng phân tích của nhóm với các con số mà cả nhóm đã thống nhất. Từ đó từng người hãy nêu ý kiến của mình về cách chi tiêu của gia đình (hay cá nhân):
- Nên chi tiêu như thế nào cho hợp lí?
- Làm thế nào để tiết kiệm từng khoản chi?
Hoạt động thể thao nào được yêu thích nhất trong hè?
Mục tiêu
Điều tra và phân tích về lựa chọn hoạt động thể thao hè mà học sinh lựa chọn để tư vấn cho nhà trường (địa phương) trong việc tổ chức các hoạt động thể thao hè trong kì nghỉ hè tới. Thông qua dự án, học sinh luyện tập cách thu thập dữ liệu, tổ chức dữ liệu, xử lí dữ liệu và phân tích dữ liệu.
Ve ve ve hè về
Vui vui vui hè hè ...
Mùa hè sắp đến rồi, em có mong chờ mùa hè đến không?
Hẳn là có rồi, vì đó là khoảng thời gian các em được tự do học tập, vận động và trải nghiệm ngoài nhà trường mà. Em mong chờ điều gì nhất khi mùa hè đến? Một kì nghỉ cùng gia đình, đắm mình với những cuốn truyện ở thư viện, những buổi chiều được đi đá bóng, thả diều, chơi các môn thể thao yêu thích cùng chúng bạn, hay những buổi sinh hoạt ở nhà văn hoà, những hoạt động thi đấu thể thao được tổ chức ở trường, ...?
Yeah!!!
Mùa hè đến rồi!!!!
Bài thực hành trải nghiệm này sẽ giúp các em có cơ hội được chia sẻ cùng các bạn trong lớp những hoạt động thể thao được yêu thích và mong chờ nhất của em trong mùa hè này! Hãy cùng tìm hiểu nào!
Các câu hỏi cần trả lời
- Hoạt động thể thao trong hè nào mà học sinh muốn lựa chọn nhiều nhất?
- Những hoạt động thể thao nào được các bạn học sinh nam, học sinh nữ yêu thích?
- Sự lựa chọn hoạt động thể thao hè của học sinh đầu cấp (khối lớp 6, 7) có khác với lựa chọn của học sinh cuối cấp (lớp 8, 9) không?
Chuẩn bị
- Giấy, bút, thước kẻ;
- Danh sách học sinh các khối trong trường;
- Máy tính, máy in, mạng Internet (nếu có điều kiện).
Các bước thực hiện
Bước 1. thu thập dữ liệu
Chốt số lượng học sinh cần làm khảo sát.
Để khảo sát, em có thể lựa chọn một trong ba phương án:
Phương án 1. Sử dụng phiếu hỏi
Điều kiện thực hiện: có máy tính, máy in.
Thiết kế bảng hỏi trên máy tính như gợi ý Hình T.1 (dùng phần mềm Microsoft Word) và in đủ số lượng cần điều tra, phát phiếu hỏi cho những học sinh cần lấy ý kiến và thu lại để tổng hợp.
Phương án 2. Khảo sát qua mạng Internet
Điều kiện thực hiện: có máy tính kết nối Internet.
Các bước hướng dẫn cụ thể xem phần chú giải.
Phương án 3. Phỏng vấn trực tiếp
Em thực hiện phỏng vấn trực tiếp và liệt kê kết quả theo mẫu như Bảng T.3.
Hoạt động thể thao hè được yêu thích nhất
Lớp | Giới tính | Hoạt động yêu thích
9 | Nam | Bơi
7 | Nữ | Cầu lông
Bảng T.3
Bước 2. lập bảng thống kê
Tổng kết số liệu theo mẫu sau:
Hoạt động | Nam | Nữ
| Khối 6, 7 | Khối 8, 9 | Khối 6, 7 | Khối 8, 9
Bóng đá | /// | // | |
... | ... | ... | ... | ...
Bảng T.4
Trong Bảng T.4, mỗi gạch ứng với một bạn. Lập các bảng thống kê sau:
1.
1. Bảng thống kê số lượng học sinh lựa chọn các hoạt động thể thao hè (Bảng T.5).
Hoạt động | Số lượng
Bóng đá |
... | ...
Bảng T.5
Hình/bảng: Table T.5 for summarizing the total number of students choosing each summer sports activity.
2.
2. Bảng thống kê số lượng học sinh nam và nữ lựa chọn các hoạt động thể thao hè (Bảng T.6).
Hoạt động | Nam | Nữ
Bóng đá | |
... | ... | ...
Bảng T.6
Hình/bảng: Table T.6 for summarizing the number of male and female students choosing each summer sports activity.
3.
3. Bảng thống kê số lượng học sinh đầu cấp (khối 6, 7) và cuối cấp (khối 8, 9) lựa chọn các hoạt động thể thao hè (Bảng T.7).
Hoạt động | Học sinh khối 6, 7 | Học sinh khối 8, 9
Bóng đá | |
... | ... | ...
Bảng T.7
Hình/bảng: Table T.7 for summarizing the number of junior high (grades 6, 7) and senior high (grades 8, 9) students choosing each summer sports activity.
Bước 3. vẽ biểu đô cột, cột kép
Vẽ các biểu đồ cột, cột kép biểu diễn các bảng thống kê. Có hai phương án:
Phương án 1. Vẽ mỗi biểu đồ trên giấy.
Phương án 2. Vẽ bằng phần mềm Microsoft Excel.
Điều kiện thực hiện: có máy tính được cài đặt Microsoft Excel. Các bước hướng dẫn cụ thể xem phần chú giải.
Bước 4. phân tích dữ liệu
Dựa vào các biểu đồ thu được hãy trả lời các câu hỏi đã được đặt ra từ đầu.
Em hãy đưa ra những khuyến nghị cho nhà trường (địa phương) trong việc tổ chức các hoạt động hè cho học sinh trong trường vào kì nghỉ hè tới.
Chú giải – hướng dẫn thực hành với máy tính
1.
1. Hướng dẫn điều tra trên Internet
Các công cụ điều tra trên Internet có thể kể đến như: Google Forms, Office365, Facebook, Zalo, ...
Ở đây em được hướng dẫn sử dụng Google Forms. Để thực hiện điều tra sử dụng Google Forms em thực hiện theo các bước sau:
(1) Nếu chưa có tài khoản thì đầu tiên em cần lập một tài khoản Google.
(2) Vào trang forms.google.com.
(3) Nhập tên tài khoản và mật khẩu.
(4) Trong Main menu chọn Forms. Chọn biểu tượng Blank/Trống để tạo một form mới.
(5) Hoàn thành form theo các gợi ý của Google Forms.
(6) Bấm vào biểu tượng Preview ( ) để xem trước và điều chỉnh form nếu cần thiết.
(7) Chọn Send/Gửi ( ) hoặc sao chép đường dẫn để gửi khảo sát qua thư điện tử. Em cũng có thể chia sẻ form qua Facebook, Zalo, ...
(8) Xem kết quả trong phần Responses.
2.
2. Vẽ biểu đồ cột, cột kép bằng Excel 2010
Để vẽ biểu đồ cột, cột kép trong Excel 2010, em thực hiện theo các bước chính sau:
(1) Mở công cụ Microsoft Excel và nhập dữ liệu, chẳng hạn dữ liệu như Bảng T.8.
Hoạt động | Nam | Nữ
Bóng đá | 50 | 20
Cầu lông | 25 | 28
Thể dục nhịp điệu | 10 | 40
Bảng T.8
Hình/bảng: Table T.8 showing sample data for favorite sports activities by gender for use in Excel.
(2) Chọn vùng dữ liệu cần vẽ biểu đồ.
Trên thanh menu chọn Insert → Column → 2-D Column, sau đó chọn biểu tượng của biểu đồ cột kép ta được biểu đồ, chọn loại biểu đồ cần vẽ (H.T.2) đề được biểu đồ giống Hình T.3.
(3) Hoàn thiện tiêu đề, các chú giải khác bằng cách chọn Layout, cụ thể:
- Chọn Chart Title → Above Chart rồi điền tiêu đề: Số lượng học sinh lựa chọn hoạt động thể thao trong hè.
- Chọn Data Label → Outside End để hiện số liệu.
- Chọn Axis Title → Primary Horizontal Axis Title → Title Below Axis sau đó điền: Hoạt động thể thao.
- Chọn Axis Title → Primary Vertical Axis Title → Rotated Title sau đó điền Số lượng.
(4) Kết quả ta có biểu đồ như Hình T.4.
Số lượng học sinh lựa chọn hoạt động thể thao trong hè
Số lượng
60
50
40
40
25 28
20
20
10
0
Bóng đá Cầu lông Thể dục nhịp điệu
Hoạt động thể thao
Hình T.4
Vẽ hình đơn giản với phần mềm geogebra
Mục tiêu
Vẽ những hình có trục đối xứng, hình có tâm đối xứng bằng phần mềm GeoGebra.
Các em đã được học về những hình có trục đối xứng, hình có tâm đối xứng. Liệu vẽ những hình đó bằng phần mềm GeoGebra như thế nào? Chúng ta cùng thực hành nhé!
Khởi động phần mềm GeoGebra. Trên giao diện của phần mềm GeoGebra, các bảng chọn, công cụ được hiển thị bằng Tiếng Việt như sau:
Hồ sơ Chỉnh sửa Hiển thị Các tùy chọn Các công cụ Cửa sổ Trợ giúp
A
cm
a-2
Hình T.5
Đối xứng
Về hình thoi
Em đã biết vẽ hình thoi bằng cách vẽ đường tròn và đường thẳng song song nhưng nếu sử dụng tính đối xứng thì có nhanh hơn không nhỉ?
Bước 1. Vẽ tam giác đều ABB'.
Bước 2. Vẽ điểm A' đối xứng với A qua BB' như sau:
Chọn nhóm công cụ Đối xứng → Chọn
Đối xứng qua đường thẳng → Chọn điểm A
→ Chọn đoạn thẳng .
Bước 3. Vẽ các đoạn thẳng và .
Kết quả: Ta được hình thoi có trục đối xứng là (H.T.6).
Về hình lục giác đều
Bước 2. Vẽ điểm đối xứng A' của A qua B' như sau:
Chọn nhóm công cụ Đối xứng → Chọn
Đối xứng qua điểm → Chọn điểm cần lấy đối xứng (điểm A) → Chọn tâm đối xứng (điểm B').
Bước 3. Vẽ điểm , đối xứng của B qua .
Bước 4. Vẽ điểm đối xứng của B qua đường thẳng AB'.
Bước 5. Vẽ điểm đối xứng của A qua đường thẳng BB'.
Bước 6. Vẽ các đoạn thẳng , , , , .
Kết quả: Ta được hình lục giác đều (H.T.7).
Chú ý. Có thể vẽ tam giác đều và lục giác đều rất nhanh như sau: Chọn nhóm công cụ
Đa giác → Chọn Đa giác đều → Chọn hai điểm → Nhập số đỉnh.
Cùng suy luận
- Hình lục giác đều (H.T.7) có tâm đối xứng không?
- Hình lục giác đều (H. T.7) có mấy trục đối xứng? Em hãy vẽ tất cả các trục đối xứng đó nhé!
Về hình tự do
Em hãy vẽ một hình có trục đối xứng theo mẫu sau hoặc một mẫu tuỳ ý.
Bước 1. Em hãy vẽ Hình T.8a vào Vùng làm việc của GeoGebra.
Bước 2. Em hãy dùng công cụ biến hình đề bức vẽ là hình có trục đối xứng nhé.
Chú ý. Ẩn các đối tượng không cần thiết của hình vẽ.
Một số tính năng hỗ trợ
1.
1. Hiển thị giao diện tiếng Việt
Mở bảng chọn Các tuỳ chọn → Ngôn Ngữ rồi chọn Tiếng Việt (H.T.9).
Hình/bảng: Figure T.9 shows a screenshot of GeoGebra's options menu with 'Ngôn ngữ' (Language) selected.
2.
2. Ẩn/hiện đối tượng
Nháy nút phải chuột lên đối tượng
→ Chọn Hiển thị đối tượng (H.T.10).
Kết quả: Đối tượng đó được ẩn (không còn hiển thị ở Vùng làm việc nữa).
Hình/bảng: Figure T.10 shows a context menu in GeoGebra with 'Hiển thị đối tượng' (Show object) option. A cartoon character is shown next to the text 'Em có thể nhấn giữ phím Ctrl rồi nháy chuột chọn nhiều đối tượng để thực hiện thao tác ẩn các đối tượng đó cùng lúc.'
3.
3. Xoá đối tượng
Cách 1. Nháy chọn đối tượng rồi nhấn phím Delete.
Cách 2. Nháy nút phải chuột lên đối tượng đó rồi chọn Xóa
4.
4. Đổi tên đối tượng
Nháy chọn đối tượng rồi nhảy nút phải chuột và chọn Đổi tên
5.
5. Ẩn/hiện hệ trục tọa độ và lưới ô vuông ở vùng làm việc
Chọn Vùng làm việc rồi nháy chuột vào các biểu tượng tương ứng để ẩn/hiện lưới hoặc hệ trục toạ độ (H.T.11).
6.
6. Lưu lại kết quả
- Để lưu lại hình đã vẽ thành tập ta chọn Hồ sơ → Lưu lại → Chọn vị trí lưu tệp và đặt tên tệp (H.T.12). Tệp được tạo có phần mở rộng là ggb.
Hình/bảng: Figure T.12a shows GeoGebra's file menu with 'Lưu lại' (Save) selected. Figure T.12b shows the save dialog box.
- Chúng ta cũng có thể xuất hình đã vẽ thành một tệp ảnh như sau:
Chọn Hồ sơ → Xuất bản → Hiển thị đồ thị dạng hình (png, eps, ...) (H.T.13)
Tệp được tạo ngầm định có phần mở rộng là png.
Bài tập
Em hãy vẽ những hình sau bằng phần mềm GeoGebra, sau đó dùng công cụ Đối xứng để được hình có trục đối xứng nhé!
Hình/bảng: Three geometric figures are shown, each with a line of symmetry. The first figure is an irregular polygon, the second is a star-like shape, and the third is a combination of circles and lines.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Toán 6 tập 2 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 99–107).
