Bài 59. Vận tốc của một chuyển động đều

Mai đọc sách "Thế giới động vật" và cho các bạn biết:
Để biết mỗi con vật chuyển động nhanh hay chậm, ta cần tìm vận tốc của chuyển động nhé!
Chuột túi (Kangaroo) có thể vừa chạy vừa nhảy được 70 m trong 5 giây.
Chim én có thể bay được 210 km trong 2 giờ.
Muốn tính vận tốc của chuyển động ta làm như thế nào nhỉ?

Hình/bảng: A girl reading a book about animals to a boy and a robot. Images of a kangaroo, a swallow, and a robot running. Speech bubbles: 'Để biết mỗi con vật chuyển động nhanh hay chậm, ta cần tìm vận tốc của chuyển động nhé!', 'Muốn tính vận tốc của chuyển động ta làm như thế nào nhỉ?'

Ta có thể tính:

Trung bình mỗi giờ chim én bay được:

$210 : 2 = 105 (k m)$

Trung bình mỗi giây chuột túi chạy được:

$70 : 5 = 14 (m)$
Ta nói: Vận tốc trung bình (hay nói gọn là vận tốc) của chim én là một trăm linh năm ki-lô-mét trên giờ. Viết tắt là: $105 k m / h$ ( $k m / g i ờ$ ).
Vận tốc của chuột túi là mười bốn mét trên giây. Viết tắt là: $14 m / s$ ( $m / g i \hat{a} y$ ).

Muốn tính vận tốc ta lấy quãng đường chia cho thời gian.
Gọi vận tốc là v, quãng đường là s, thời gian là t, ta có:

$v = s : t$

1

Trên đường cao tốc, một ô tô đi quãng đường 180 km trong 2 giờ. Tính vận tốc của ô tô đó (theo đơn vị $k m / h$ ).

Hình/bảng: Cars driving on a highway.

2

Trong 1 phút 40 giây, một người đi xe đạp đi được đoạn đường 500 m. Tính vận tốc của người đi xe đạp đó (theo đơn vị $m / s$ ).

luyện tập

1

Số ?

Mẫu

$72 k m / h = ? m / s$
$72 k m / h = (72000 : 3600) m / s = 20 m / s .$

a

$108 k m / h = ? m / s$

b

$18 k m / h = ? m / s$

2

Đà điểu khi cần có thể chạy được 5,25 km trong 5 phút. Tính vận tốc của đà điểu (theo đơn vị m/s).

Hình/bảng: An ostrich running.

3

Lúc 6 giờ 30 phút, bác Nùng đi bộ từ nhà đến bến xe và kịp lên xe buýt đi tiếp đến nơi làm việc lúc 7 giờ 45 phút. Biết quãng đường từ bến xe đến nơi làm việc là 15 km và thời gian bác Nùng đi bộ là 45 phút. Tính vận tốc của xe buýt.

4

Chọn câu trả lời đúng.
Biết trong 2 giờ xe màu đỏ đi được 108 km, trong 7 giây xe màu đen đi được 112 m, trong 5 phút xe màu trắng đi được 4 200 m. Hỏi xe nào có vận tốc lớn nhất?
A. Xe màu đỏ
B. Xe màu đen
C. Xe màu trắng

Xem bản PDF nguyên trang sách: Toán 5 tập 2 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 76–77).