Thuật ngữ: Thể tích

hoạt động

1 Công ty của mẹ Mai đặt mua 100 chậu cây tái chế của lớp 5A để làm quà tặng cho mỗi nhân viên nhân ngày Môi trường Thế giới. Lớp 5A đã chọn mẫu hộp dạng hình lập phương cạnh 2 dm như hình bên để đựng mỗi chậu cây.

Hình/bảng: Small cube-shaped plant pots and a larger rectangular box. The small box for plant pots is a cube with side 2 dm. The large box has dimensions 6 dm x 4 dm x 4 dm.

a) Tính thể tích của mẫu hộp đó.

b) Các bạn lớp 5A dự định xếp các hộp đó vào thùng để thuận tiện cho việc vận chuyển. Quan sát kích thước thùng và ước lượng số hộp có thể xếp vào 1 thùng.

2 Em hãy ước lượng chiều rộng, chiều dài, chiều cao phòng học của em. Nếu trường em có một phòng kho cùng kích thước với phòng học của em thì phòng kho đó có thể xếp được nhiều nhất bao nhiêu thùng đồ dạng hình lập phương có thể tích 1m3

Hình/bảng: Children and robots moving large boxes.

trò chơi

Chuẩn bị: Một số hộp có dạng hình hộp chữ nhật và hình lập phương đặt ở xung quanh lớp học.
Cách chơi:

  • Chơi theo nhóm.
  • Tại mỗi lượt chơi, giáo viên đọc một số đo thể tích. Các nhóm quan sát, ước lượng và lựa chọn một hộp có số đo thể tích bằng hoặc gần bằng số đo thể tích giáo viên vừa đọc. Nhóm tìm được hộp có số đo thể tích bằng hoặc gần nhất với số đo thể tích của giáo viên thì được cộng 1 điểm.
  • Trò chơi kết thúc sau 5 lượt chơi. Nhóm giành được nhiều điểm nhất là nhóm thắng cuộc.

Hình/bảng: A classroom scene with a teacher and students playing a game involving boxes of different volumes, including a $1 dm^{3}$ cube.

luyện tập

1 Chọn câu trả lời đúng. Mai có thể gấp hình khai triển ở trên thành chiếc hộp nào?

Hình/bảng: A net of a cube and four 3D shapes (A, B, C, D). Shape A is a cube, B is a rectangular prism, C is a rectangular prism, D is a cube.

2 Hoàn thành bảng sau.

Hình lập phương | Hộp thứ nhất | Hộp thứ hai
Độ dài cạnh | 8 dm | 0,5 m
Diện tích xung quanh | ? | ?
Diện tích toàn phần | ? | ?

3 Nam làm một chiếc hộp từ hình khai triển dưới đây.

Hình/bảng: A net of a rectangular prism on a grid, with grid squares of 1 cm x 1 cm. The net forms a rectangular prism.

Tính thể tích của chiếc hộp đó.

4 Việt có một chiếc hộp gỗ (có nắp) dạng hình hộp chữ nhật có chiều dài 25 cm, chiều rộng 20 cm và chiều cao 10 cm. Việt đã sơn màu nâu lên các mặt xung quanh và màu vàng lên 2 mặt đáy của chiếc hộp đó. Tính diện tích phần được sơn màu nâu.

Hình/bảng: A boy painting a rectangular wooden box.

luyện tập

1 Chọn câu trả lời đúng. Hình nào dưới đây là hình khai triển của một hình hộp chữ nhật?

Hình/bảng: Four nets (A, B, C, D). A, B, C are nets of rectangular prisms, D is a net of a cube.

2 Tính thể tích của mỗi hình dưới đây.
a) Hình hộp chữ nhật

Hình/bảng: A rectangular prism with dimensions 2 dm, 1 dm, 1.5 dm.

b) Hình lập phương

3 Một bể bơi dạng hình hộp chữ nhật có chiều dài 25 m, chiều rộng 8 m và sâu 1,4 m. Người ta lát ở đáy và xung quanh hồ bơi bằng những viên gạch hoa. Tính diện tích lát gạch.

Hình/bảng: A rectangular swimming pool with dimensions 25 m (length), 8 m (width), 1.4 m (depth). A person is cleaning the pool.

4 Chú Tư xếp các hộp đựng loa lên xe tải có kích thước thùng xe như trong hình vẽ. Biết các hộp đều có dạng hình hộp chữ nhật với chiều dài 0,5 m, chiều rộng 0,4 m và chiều cao 0,3 m. Hỏi chú Tư có thể xếp được 64 hộp như vậy lên thùng xe hay không?

Hình/bảng: A truck with its cargo area open. The cargo area has dimensions 2 m (length), 1.2 m (width), 1.5 m (height). Boxes are being loaded onto the truck.

Luyện tập

1 Chọn câu trả lời đúng. Mai có hình khai triển như hình bên. Hỏi Mai có thể gấp được hình lập phương nào dưới đây?

Hình/bảng: A net of a cube with a star and a cross pattern, and four 3D cube shapes (A, B, C, D) with different patterns.

2 Chú Nhân vừa hoàn thành mô hình quả bóng bằng các miếng gỗ. Chú muốn làm một chiếc hộp hình lập phương bằng nhựa cứng cạnh 2,5 dm để bảo quản quả bóng. Tính diện tích nhựa cứng mà chú cần dùng để làm chiếc hộp đó.

Hình/bảng: A boy holding a ball, next to a transparent cube-shaped box.

3 Bác thợ mộc có một khối gỗ dạng hình hộp chữ nhật với kích thước như hình vẽ dưới đây. Bác cắt đi một phần gỗ có dạng hình lập phương cạnh 2 dm để làm để đỡ chậu cây và phần còn lại dùng làm ghế. Tính thể tích phần khối gỗ dùng làm ghế.

Hình/bảng: A large wooden block with a rectangular cutout (5 dm x 3 dm x 3 dm) and a plant pot on a small cube-shaped stand (2 dm side).

4

Số ?

Hình/bảng: Two rectangular tanks. Hình 1: 8 cm x 8 cm base, water height 8 cm. Hình 2: 8 cm x ? cm base, water height ? cm. The tanks are the same volume, just oriented differently.

Khi đặt hộp đứng như hình 1, phần nước có chiều cao là 8 cm.

Vậy khi xoay hộp đó như hình 2 thì phần nước có chiều cao là ? cm.

2

Chú Nhân vừa hoàn thành mô hình quả bóng bằng các miếng gỗ. Chú muốn làm một chiếc hộp hình lập phương bằng nhựa cứng cạnh 2,5 dm để bảo quản quả bóng. Tính diện tích nhựa cứng mà chú cần dùng để làm chiếc hộp đó.

Hình/bảng: A boy holding a ball next to a transparent cube.

3

Bác thợ mộc có một khối gỗ dạng hình hộp chữ nhật với kích thước như hình vẽ dưới đây. Bác cắt đi một phần gỗ có dạng hình lập phương cạnh 2 dm để làm để đỡ chậu cây và phần còn lại dùng làm ghế. Tính thể tích phần khối gỗ dùng làm ghế.

Hình/bảng: A wooden block with dimensions 5 dm, 3 dm, 3 dm, and a cut-out cube of side 2 dm. A plant pot on a similar wooden stand.

4

Số ?
Khi đặt hộp đứng như hình 1, phần nước có chiều cao là 8 cm.
Vậy khi xoay hộp đó như hình 2 thì phần nước có chiều cao là ? cm.

Hình/bảng: Hình 1: A rectangular container standing upright with water level at 8 cm. Dimensions 8 cm, 8 cm, ? cm. Hình 2: The same container rotated, with water level at ? cm. Dimensions 8 cm, 8 cm, ? cm.

Bài 56 các đơn vị đo thời gian

khám phá

Còn 26 ngày nữa là đến sinh nhật của tớ đấy.
Vậy là gần 1 tháng nữa sẽ đến sinh nhật của Mai.
Ngày, tháng là các đơn vị đo thời gian. Ngoài ra, còn các đơn vị đo thời gian khác nữa đấy các bạn.

Hình/bảng: Two children and a robot celebrating a birthday with a cake.

1 thế ki=? năm

1 năm =? tháng

1 năm =? ngày

1 năm nhuận =? ngày

1 tuần le‾=?ngay

1 ngay=?giϕ

1 giϕ=? phút

1 phút =? giây

Cứ ? năm lại có 1 năm nhuận.

Tháng Một, tháng Ba, tháng Năm, tháng Bảy, tháng Tám, tháng Mười, tháng Mười hai có ngày.

Tháng Tư, tháng Sáu, tháng Chín, tháng Mười một có ? ngày.

Tháng Hai có ? ngày (vào năm nhuận có ? ngày).

Xem bản PDF nguyên trang sách: Toán 5 tập 2 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 58–64).