Bài 39. Tìm hai số khi biết hiệu và tỉ số của…

khám phá

Hình/bảng: Three squirrels and a robot are talking in a forest. One squirrel says 'Mẹ thấy số hạt dẻ của em bằng $\frac{3}{5}$ số hạt dẻ của chị đấy!'. Another squirrel replies 'Vâng, em chỉ nhặt ít hơn con 6 hạt dẻ thôi!'. The third squirrel asks 'Thế hai chị em mình, mỗi người nhặt được bao nhiêu hạt dẻ nhỉ?'. The robot explains 'Chia số hạt dẻ của chị làm 5 phần bằng nhau thì số hạt dẻ của em bằng 3 phần như thế. Biết 6 hạt dẻ ứng với 2 phần, từ đó tìm được số hạt dẻ của mỗi người đấy!'.

Bài giải

Ta có sơ đồ:
Sóc chị: ? hạt dẻ
Sóc em: ? hạt dẻ
Hiệu số phần bằng nhau là:
$5 - 3 = 2$ (phần)
Số hạt dẻ sóc chị nhặt được là:
$6 : 2 \times 5 = 15$ (hạt)
Số hạt dẻ sóc em nhặt được là:
$15 - 6 = 9$ (hạt)
Đáp số: Sóc chị: 15 hạt dẻ;
Sóc em: 9 hạt dẻ.

Hiệu hai số
16
25
42
Tỉ số của hai số
$\frac{3}{5}$
$\frac{4}{9}$
$\frac{7}{4}$
Số bé
24
?
?
Số lớn
40
?
?

2

Trong cuộc thi đấu cờ vua của trường, số bạn nam tham gia nhiều hơn số bạn nữ là 10 bạn, số bạn nữ bằng $\frac{2}{3}$ số bạn nam. Hỏi có bao nhiêu bạn nam, bao nhiêu bạn nữ tham gia cuộc thi đấu cờ vua đó?

Hình/bảng: Two children, a boy and a girl, are playing chess. A robot is watching them.

1

Mỗi lần vệ sinh thu gom rác thải, các bạn ở một trường tiểu học đã phân loại rác làm hai loại, loại A gồm giấy, bìa và loại B gồm chai lọ, vỏ hộp. Sau một đợt, cô giáo phụ trách đã cân số rác thải để đưa đi các cơ sở tái chế, cô cho biết số ki-lô-gam rác thải loại A bằng $\frac{3}{7}$ số ki-lô-gam rác thải loại B và ít hơn loại B là 8 kg. Hỏi mỗi loại có bao nhiêu ki-lô-gam rác thải?

Hình/bảng: Two trash bins labeled 'GIẤY, BÌA A' and 'CHAI LỌ, VỎ HỘP B'. A robot is standing between them.

Khám phá. Two squirrels and a robot talking about collecting nuts.

Ta có sơ đồ:

Diagram showing two lines representing nuts collected by sister squirrel and baby squirrel. Sister squirrel's line is longer, divided into 5 parts. Baby squirrel's line is shorter, divided into 3 parts. The difference between them is 2 parts, labeled as 6 nuts. The total for each is marked with a question mark.

Bài giải

Bài giải
Hiệu số phần bằng nhau là:
$5 - 3 = 2$ (phần)
Số hạt dẻ sóc chị nhặt được là:
$6 : 2 \times 5 = 15$ (hạt)
Số hạt dẻ sóc em nhặt được là:
$15 - 6 = 9$ (hạt)
Đáp số: Sóc chị: 15 hạt dẻ;
Sóc em: 9 hạt dẻ.

hoạt động 1

Số ?

hoạt động 2

Hình/bảng: Two children playing chess.

luyện tập 1

Hình/bảng: Two bins labeled 'GIẤY, BÌA A' and 'CHAI LỌ, VỎ HỘP B' with a robot.

2

Một mảnh đất hình chữ nhật có chiều dài hơn chiều rộng 10 m, chiều dài bằng $\frac{3}{2}$ chiều rộng. Tính chu vi và diện tích mảnh đất đó.

3

Gia đình bác Năm nuôi cá tra ở miền Tây Nam Bộ, sau vụ nuôi cá lần này đã thu hoạch được một lượng lớn cá tra gồm hai loại: loại A và loại B. Tính ra số tấn cá loại A bằng $\frac{5}{2}$ số tấn cá loại B.
a) Hỏi gia đình bác Năm đã thu hoạch được bao nhiêu tấn cá tra mỗi loại, biết số cá tra loại A nhiều hơn số cá tra loại B là 6 tấn.
b) Biết giá 1 kg cá tra loại A là 29 500 đồng. Hỏi bác Năm bán hết số cá tra loại A thì thu được bao nhiêu tiền?

Hình/bảng: A man feeding fish in a large fish pond.

4

Hiện nay, mẹ hơn con 25 tuổi. Biết sau 2 năm nữa, tuổi con bằng $\frac{2}{7}$ tuổi mẹ. Hỏi hiện nay, tuổi mẹ là bao nhiêu, tuổi con là bao nhiêu?

Xem bản PDF nguyên trang sách: Toán 5 tập 2 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 15–17).