khám phá
Nhân số thập phân với 10; 100; 1 000;... hoặc với 0,1; 0,01; 0,001
a)
Tấm bạt hình chữ nhật có chiều dài 27,86 m, chiều rộng 10 m thì có diện tích là bao nhiêu mét vuông? Bạn thực hiện phép nhân, sau đó so sánh kết quả với thừa số 27,86 xem có gì đặc biệt nhé! 27,86 x 10 = ? (m²) 27,86 X 10 278,60 Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 27,86 sang bên phải một chữ số thì ta được 278,6. Vậy: 27,86 × 10 = 278,6 (m²).
Hình/bảng: Hình ảnh hai bạn nhỏ đang trải một tấm bạt hình chữ nhật. Phép tính 27,86 x 10 = ? (m²) được đặt trong khung.
53,28 × 1 000 = ? 53,28 X 1000 53 280,00 Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 53,28 sang bên phải ba chữ số thì ta được 53 280. Vậy: 53,28 × 1 000 = 53 280.
Muốn nhân một số thập phân với 10; 100; 1 000;... ta chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên phải một; hai; ba;... chữ số.
b)
Thanh sắt dài 1 m nặng 15,23 kg. Còn thanh sắt cùng loại này chỉ dài 0,1 m thì nặng bao nhiêu ki-lô-gam nhỉ? Bạn thực hiện phép nhân, sau đó so sánh kết quả với thừa số 15,23 xem có gì đặc biệt nhé! 15,23 x 0,1 = ? (kg) 15,23 X 0,1 1,523 Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 15,23 sang bên trái một chữ số thì ta được 1,523. Vậy: 15,23 x 0,1 = 1,523 (kg).
Hình/bảng: Hình ảnh hai bạn nhỏ đang cân một thanh sắt. Phép tính 15,23 x 0,1 = ? (kg) được đặt trong khung.
79,6 x 0,01 = ? 79,6 X 0,01 0,796 Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 79,6 sang bên trái hai chữ số thì ta được 0,796. Vậy: 79,6 x 0,01 = 0,796.
Muốn nhân một số thập phân với 0,1; 0,01; 0,001;... ta chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên trái một, hai, ba;... chữ số.
1
Tính nhẩm. a) 9,63 x 10 0,94 x 100 2,08 × 1 000 b) 5,1 x 0,1 15,31 x 0,001 8,2 x 0,01
2
Số ? a) 23,45 kg = ? g b) 23,4 tạ = ? yến c) 6,89 l = ? ml
3
Một đàn gấu Bắc Cực có 10 chú gấu con, mỗi chú gấu con ăn hết 4,5 kg cá mỗi ngày. Hỏi 10 chú gấu con trong đàn đó ăn hết tất cả bao nhiêu ki-lô-gam cá mỗi ngày?
Hình/bảng: Hình ảnh một gấu mẹ và hai gấu con.
khám phá
Chia số thập phân cho 10; 100; 1 000;... hoặc cho 0,1; 0,01; 0,001;...
a)
Chia đều 0,3 l giấm vào 10 ống nghiệm thì mỗi ống được bao nhiêu lít giấm? Bạn thực hiện phép chia, sau đó so sánh kết quả với số bị chia xem có gì đặc biệt nhé! 0,3 : 10 = ? (l) 0,3 10 0 30 0,03 0 Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 0,3 sang bên trái một chữ số thì ta được 0,03. Vậy: 0,3 : 10 = 0,03 (l).
Hình/bảng: Hình ảnh một bạn nhỏ đang chia giấm vào các ống nghiệm. Phép tính 0,3 : 10 = ? (l) được đặt trong khung.
534,28: 100 = 5,3428. 534,28 100 34 2 5,3428 4 28 280 800 0 Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 534,28 sang bên trái hai chữ số thì ta được 5,3428. Vậy: 534,28: 100 = 5,3428.
Muốn chia một số thập phân cho 10; 100; 1000;... ta chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên trái một; hai; ba;... chữ số.
b)
Mỗi tờ giấy dày 0,1 mm. Cả chồng giấy dày 36,5 mm thì có bao nhiêu tờ giấy tất cả? Bạn thực hiện phép chia, sau đó so sánh kết quả với số bị chia xem có gì đặc biệt nhé! 36,5 : 0,1 = ? (tờ giấy) 36,5 : 0,1 = 365 : 1 = 365 Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 36,5 sang bên phải một chữ số thì ta được 365. Vậy: 36,5: 0,1 = 365 (tờ giấy).
Hình/bảng: Hình ảnh hai bạn nhỏ đang dùng kính hiển vi để quan sát độ dày của giấy. Phép tính 36,5 : 0,1 = ? (tờ giấy) được đặt trong khung, cùng với hình ảnh một chồng giấy và một tờ giấy riêng lẻ có ghi độ dày.
86,4: 0,001 = ? 86,4 : 0,001 = 86 400 : 1 = 86 400 Nhận xét: Nếu chuyển dấu phẩy của số 86,4 sang bên phải ba chữ số thì ta được 86 400. Vậy: 86,4: 0,001 = 86 400.
Muốn chia một số thập phân cho 0,1; 0,01; 0,001;... ta chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên phải một; hai; ba;... chữ số.
1
Tính nhẩm. a) 20,7: 10 0,8: 100 341:1000 b) 0,3: 0,1 58: 0,001 6,3: 0,01
2
Số ? a) 10,4 mm = ? cm b) 12,6 cm = ? m c) 3,7 m = ? km
1
Số ? 10,8 : 100 ? : 0,01 ? × 0,01 ? × 100 ?
2
Chiếc máy xúc lớn nhất thế giới (năm 2022) xúc 10 lần được 937,8 tấn quặng. (Nguồn: petersoncat.com) Hỏi trung bình mỗi lần chiếc máy xúc đó xúc được bao nhiêu tấn quặng?
Hình/bảng: Hình ảnh một chiếc máy xúc lớn.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Toán 5 tập 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 83–87).