Bài 21. Phép nhân số thập phân – Toán 5 tập 1 Kết nối tri thức

Khám phá

Nhân một số thập phân với một số tự nhiên

a)

Toà nhà kia có 8 tầng, mỗi tầng cao 3,2 m.
Toà nhà đó cao bao nhiêu mét nhỉ?

Hình/bảng: Hình ảnh hai bạn nhỏ đang nhìn một tòa nhà cao tầng. Có một robot.

$3, 2 \times 8 = ? (m)$

Để tìm kết quả của phép nhân này ta có thể chuyển về phép nhân hai số tự nhiên.

Ta có: $3, 2 m = 32 d m$
$\begin{array}{r} 32 \\ \times 8 \\ 256 (dm) \end{array}$
$256 d m = 25, 6 m$
Vậy: $3, 2 \times 8 = 25, 6 (m) .$

Ta đặt tính rồi tính như sau:
$\begin{array}{r} 3, 2 \\ \times 8 \\ 25, 6 \end{array}$

Đặt tính và thực hiện phép nhân như nhân hai số tự nhiên.
Phần thập phân của số 3,2 có một chữ số, ta dùng dấu phẩy tách ở tích ra một chữ số kể từ phải sang trái.

b)

$1, 51 \times 25 = ?$
Ta đặt tính rồi tính như sau:
$\begin{array}{r} 1, 51 \\ \times 25 \\ 755 \\ 302 \\ 37, 75 \end{array}$

Đặt tính và thực hiện phép nhân như nhân hai số tự nhiên.
Phần thập phân của số 1,51 có hai chữ số, ta dùng dấu phẩy tách ở tích ra hai chữ số kể từ phải sang trái.

Muốn nhân một số thập phân với một số tự nhiên ta làm như sau:

Đặt tính và thực hiện phép nhân như nhân hai số tự nhiên.
Đếm trong phần thập phân của số thập phân có bao nhiêu chữ số thì dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái.

hoạt động

1

Đặt tính rồi tính.
$7, 5 \times 3, 4$
$0, 72 \times 50$
$5, 4 \times 39$
$3, 16 \times 41$

2

Tìm lỗi sai trong mỗi phép tính sau rồi sửa lại cho đúng.
a) $\begin{array}{r} 6, 9 \\ \times 52 \\ 138 \\ 345 \\ 3588 \end{array}$
b) $\begin{array}{r} 0, 81 \\ \times 45 \\ 405 \\ 324 \\ 7, 29 \end{array}$

3

Mỗi bạn uống một cốc nước cam, mỗi cốc có 0,25 l nước cam. Hỏi 3 bạn uống bao nhiêu lít nước cam?

Hình/bảng: Hình ảnh ba bạn nhỏ đang uống nước cam.

Nhân một số thập phân với một số thập phân

a)

Phòng này có diện tích bao nhiêu mét vuông vậy Nam?
Đây là phòng của cậu à? Phòng này rộng thế!
Các cậu tính nhé! Phòng này có chiều dài 4,3 m, chiều rộng 3,6 m.

Hình/bảng: Hình ảnh ba bạn nhỏ (Nam và hai bạn khác) đang ở trong một căn phòng. Có một robot.

$4, 3 \times 3, 6 = ? (m^{2})$

Ta có: $4, 3 m = 43 d m$
$3, 6 m = 36 d m$
$\begin{array}{r} 43 \\ \times 36 \\ 258 \\ 129 \\ 1548 {(dm}^{2}) \end{array}$
$1548 d m^{2} = 15, 48 m^{2}$
Vậy: $4, 3 \times 3, 6 = 15, 48 (m^{2}) .$

Ta đặt tính rồi tính như sau:
$\begin{array}{r} 4, 3 \\ \times 3, 6 \\ 258 \\ 129 \\ 15, 48 \end{array}$

Đặt tính và thực hiện phép nhân như nhân hai số tự nhiên.
Đếm được tất cả hai chữ số ở phần thập phân của hai thừa số, ta dùng dấu phẩy tách ở tích ra hai chữ số kể từ phải sang trái.

b)

$6, 8 \times 0, 52 = ?$
Ta đặt tính rồi tính như sau:
$\begin{array}{r} 6, 8 \\ \times 0, 52 \\ 136 \\ 340 \\ 3, 536 \end{array}$

Đặt tính và thực hiện phép nhân như nhân hai số tự nhiên.
Đếm được tất cả ba chữ số ở phần thập phân của hai thừa số, ta dùng dấu phẩy tách ở tích ra ba chữ số kể từ phải sang trái.

Muốn nhân một số thập phân với một số thập phân ta làm như sau:

Đặt tính và thực hiện phép nhân như nhân hai số tự nhiên.
Đếm trong phần thập phân của cả hai thừa số có bao nhiêu chữ số thì dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái.

1

Đặt tính rồi tính.
$7, 5 \times 3, 4$
$21, 9 \times 5, 1$
$8, 41 \times 2, 5$
$3, 08 \times 0, 73$

2

Cho biết $64 \times 57 = 3648$ . Không thực hiện tính, hãy tìm các tích sau:
a) $6, 4 \times 0, 57$
b) $6, 4 \times 5, 7$
c) $0, 64 \times 0, 57$

3

Một ô tô đi trên đường cao tốc, mỗi giờ đi được 84,5 km. Hỏi trong 1,2 giờ ô tô đó đi được bao nhiêu ki-lô-mét?

Hình/bảng: Hình ảnh ô tô đang chạy trên đường cao tốc.

luyện tập

1

a) Đặt tính rồi tính.
$8, 6 \times 0, 7$
$2, 14 \times 15$
$5, 2 \times 0, 43$
b) Cho biết $3, 6 \times 2, 4 = 8, 64$ . Không thực hiện tính, hãy tìm các tích sau:
$3, 6 \times 24$
$36 \times 0, 24$
$0, 36 \times 2, 4$

2

a) $> i < i = ?$
$3, 5 \times 7, 4 ? 7, 4 \times 3, 5$
$(5, 3 \times 1, 5) \times 2 ? 5, 3 \times (1, 5 \times 2)$
b) Tính bằng cách thuận tiện.
$6, 84 \times 0, 2 \times 5$
$2, 5 \times 8, 6 \times 4$

3

Biết rằng xay xát 1 kg thóc thì được 0,64 kg gạo. Hỏi cô Bình xay xát 50 kg thóc loại đó thì được bao nhiêu ki-lô-gam gạo?

Hình/bảng: Hình ảnh cô Bình và một robot đang xay xát thóc.

4

Mẹ của Mai mua 3 kg xoài hết 75 000 đồng. Cô Hà mua 3,5 kg xoài cùng loại đó, cô đưa cho người bán hàng tờ tiền 100 000 đồng. Hỏi người bán hàng phải trả lại cô Hà bao nhiêu tiền?

Xem bản PDF nguyên trang sách: Toán 5 tập 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 71–75).