Bài 20. Phép trừ hai số thập phân

Khám phá

a)

Năm ngoái, thành tích của cậu ấy là 4,16 m. Đố Mai biết, thành tích năm nay của cậu ấy hơn thành tích năm ngoái bao nhiêu mét?
Thành tích nhảy xa năm nay của Nam là 4,43 m.

Hình/bảng: Hình ảnh hai bạn nhỏ (Nam và Mai) và một robot đang ở sân thể dục. Nam đang nhảy xa.

$4, 43 - 4, 16 = ? (m)$

Để tìm kết quả của phép trừ này ta có thể chuyển về phép trừ hai số tự nhiên.

Ta có: $4, 43 m = 443 c m$ ;
$4, 16 m = 416 c m$ .
$\begin{array}{r} 443 \\ - 416 \\ 27 (cm) \end{array}$
$27 c m = 0, 27 m$
Vậy: $4, 43 - 4, 16 = 0, 27 (m) .$

Ta đặt tính rồi tính như sau:
$\begin{array}{r} 4, 43 \\ - 4, 16 \\ 0, 27 \end{array}$

Đặt tính sao cho các chữ số ở cùng hàng thì thẳng cột.
Thực hiện phép trừ như trừ hai số tự nhiên.
Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.

b)

$63, 49 - 1, 8 = ?$
Ta đặt tính rồi tính như sau:
$\begin{array}{r} 63, 49 \\ - 1, 8 \\ 61, 69 \end{array}$

Hình/bảng: Hình ảnh robot chỉ vào phép tính, với chú thích 'Các chữ số ở cùng hàng và các dấu phẩy đặt thẳng cột'.

Muốn trừ hai số thập phân ta làm như sau:

Viết số trừ bên dưới số bị trừ sao cho các chữ số ở cùng hàng đặt thẳng cột với nhau.
Trừ như trừ hai số tự nhiên.
Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.

hoạt động

1

Đặt tính rồi tính.
$5, 8 - 3, 9$
$2, 53 - 1, 62$
$17, 96 - 8, 5$
$4, 21 - 1, 08$

2

Đ, S?
a) $\begin{array}{r} 6, 15 \\ - 2, 7 \\ 4, 8 \end{array}$ ?
b) $\begin{array}{r} 4, 38 \\ - 1, 56 \\ 2, 82 \end{array}$ ?
c) $\begin{array}{r} 85, 9 \\ - 5, 06 \\ 35, 3 \end{array}$ ?

3

Mai làm được 2,15 l nước mơ, Mi làm được 1,7 l nước dâu. Hỏi nước mơ Mai làm nhiều hơn nước dâu Mi làm bao nhiêu lít?

Hình/bảng: Hình ảnh hai lọ nước (nước mơ và nước dâu) và các loại quả (mơ và dâu).

luyện tập

1

Đặt tính rồi tính.
$25, 9 - 13, 84$
$7, 6 - 1, 51$
$21, 4 - 6$
$9 - 3, 5$

2

Số ?
a) $8, 9 + ? = 28, 501$
b) $? + 8, 16 = 17, 5$
c) $? - 6, 17 = 11, 83$

3

Một chiếc cọc được sơn hai màu xanh và đỏ (như hình vẽ). Biết đoạn màu xanh dài hơn đoạn màu đỏ là 1,8 dm. Tìm độ dài chiếc cọc đó.

Hình/bảng: Hình ảnh một chiếc cọc được sơn hai màu xanh và đỏ, với tổng chiều dài 14,2 dm. Có một robot đang đo cọc.

4

Số ?
Rô-bốt A
Rô-bốt B
Rô-bốt C
a) Rô-bốt A cân nặng ? kg.
b) Rô-bốt B cân nặng ? kg.
c) Rô-bốt C cân nặng ? kg.

Hình/bảng: Hình ảnh ba robot (A, B, C) đang cầm các vật nặng. Robot A cầm cá, Robot B cầm một túi 8 kg, Robot C cầm một túi 4,7 kg và một túi 5,5 kg.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Toán 5 tập 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 68–70).