Lỗi về mạch lạc và liên kết trong đoạn văn, văn bản: Dấu hiệu nhận biết và cách chỉnh sửa
1
Nêu nhận xét khái quát về mạch lạc và liên kết trong văn bản Hiền tài là nguyên khí
của quốc gia.
2
Đọc các đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Đoạn 1
Nói cách khác, con người ta vốn là nghệ thuật, vốn giàu lòng đồng cảm. Chỉ vì lớn lên bị
cách nghĩ của người đời dồn ép, nên tấm lòng ấy mới bị cản trở hoặc hao mòn. Chỉ có kẻ
thông minh mới không khuất phục, dù bên ngoài chịu đủ thứ áp bức thì bên trong vẫn giữ
được lòng đồng cảm đáng quý nọ. Những người ấy chính là nghệ sĩ.
(Phong Tử Khải, Yêu và đồng cảm)
a
Tại sao nó được coi là một đoạn văn?
b
Hãy chỉ ra mạch lạc giữa các câu trong đoạn văn trên.
c
Dấu hiệu nào cho thấy liên kết giữa đoạn văn này và đoạn văn kề trước đó của văn
bản Yêu và đồng cảm?
d
Trong đoạn văn, những từ ngữ nào được lặp lại nhiều lần? Cách dùng từ ngữ như vậy
có tác dụng gì?
Đoạn 2
Nhà nước ta rất coi trọng hiền tài.
Người hiền tài có những năng lực vượt
trội so với người bình thường và có thể
làm được nhiều việc lớn. Hiền tài trong
lịch sử thời nào cũng có. Tên của những
hiền tài và sự nghiệp của họ luôn được
nhân dân ghi nhớ.
Lỗi về mạch lạc
trong đoạn văn, văn bản
- Nhận biết lỗi
Các câu trong đoạn văn hoặc các đoạn văn
trong văn bản không cùng nói về một chủ
đề hoặc có câu, đoạn văn được triển khai
lạc khỏi chủ đề chung đã xác định.
- Khắc phục lỗi
Lựa chọn hoặc xác định đúng chủ đề của
đoạn văn hoặc văn bản.
Gạch bỏ hoặc sửa lại các câu, đoạn văn
không hướng vào chủ đề.
Viết thêm câu hoặc đoạn văn phát triển
chủ đề.
a
Vì sao phép lặp từ đã được sử
dụng ở các câu kề nhau mà đoạn văn
vẫn rời rạc?
b
Đoạn văn đã mắc lỗi mạch lạc
như thế nào?
Đoạn 3
Thay vì cầm một cuốn sách để đọc,
nhiều người bây giờ chỉ biết lăm lăm
trong tay một chiếc điện thoại thông minh.
Không ít người có nhận thức rất mơ hồ về
ích lợi của sách trong việc bồi dưỡng tâm
hồn, phát huy trí tưởng tượng và rèn luyện
cách suy nghĩ. Nhưng họ hầu như đã vứt
bỏ thói quen đọc sách. Nó tuy rất tiện lợi
trong việc đáp ứng nhiều nhu cầu của con
người trong cuộc sống hiện đại, nhưng lại
khó giúp ta tìm được sự yên tĩnh, lắng sâu
trong tâm hồn.
Lỗi về liên kết trong đoạn văn, văn bản
- Nhận biết lỗi
Giữa các câu trong đoạn văn hoặc giữa các
đoạn văn trong văn bản không có phương
tiện kết nối cần thiết hoặc có nhưng không
phù hợp, khiến đoạn văn hay văn bản trở
nên rời rạc.
- Khắc phục lỗi
Xác định phương tiện kết nối cần có giữa các
câu hoặc giữa các đoạn văn.
Thay thế hoặc bỏ cụm từ đảm nhiệm
chức năng kết nối đã bị dùng sai.
Nếu chưa có phương tiện kết nối cần thiết thì
phải bổ sung. Có thể viết thêm câu, đoạn văn
phù hợp nhằm khắc phục sự đứt đoạn của
mạch trình bày.
a
Dấu hiệu nổi bật giúp ta nhận ra lỗi
về mạch lạc trong đoạn văn là gì?
b
Chỉ ra các dấu hiệu của lỗi liên kết
trong đoạn văn.
c
Đề xuất cách sửa để đảm bảo
đoạn văn có mạch lạc và liên kết.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Ngữ văn 10 tập 1 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 86–87).
