Nói và nghe (tr.92–93)

• Đọc lại bài viết, đối chiếu với yêu cầu của kiểu bài và dàn ý đã lập để đảm bảo

không bỏ sót ý.

• Thay thế những từ ngữ có thể tạo nên giọng điệu thuyết phục không thích hợp,

chẳng hạn những từ ngữ toát lên sắc thái mệnh lệnh, quyết đoán: không được, cần phải....
Bỏ những ý, những câu dễ tạo ra phản ứng ngược từ phía người được thuyết phục.

• Bổ sung những ý, những câu thể hiện sự cảm thông, chia sẻ cần thiết với đối tượng

được thuyết phục nếu thấy còn thiếu.

• Chỉnh lại những điểm thiếu nhất quán và chưa phù hợp với bối cảnh thuyết phục,

đặc biệt là việc sử dụng các đại từ xưng hô.

• Rà soát để đảm bảo không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu và tổ chức văn bản.

Lựa chọn đề tài

• Đề tài thảo luận cần được thống nhất trong cả lớp trước khi tiết học diễn ra hoặc ngay

đầu tiết học.

• Nếu tiếp tục triển khai một đề tài nào đó của phần Viết trong bài học này, cần có những

điều chỉnh cần thiết về diễn đạt. Ví dụ: xung quanh chuyện điện thoại thông minh, nếu “bài
luận thuyết phục" khuyên ta “cai nghiện" điện thoại thông minh thì bài nói tham gia thảo luận
sẽ hướng tới trả lời câu hỏi: Chúng ta nên sử dụng điện thoại thông minh thế nào cho hợp lí?

• Để cuộc thảo luận đạt chất lượng tốt, có được nhiều ý kiến hay, nên chọn những

đề tài gắn với đời sống của các bạn, đồng thời có ý nghĩa chung với cộng đồng. Ví dụ:
xây dựng văn hoá đọc, tôn trọng sự khác biệt, tham gia hoạt động thiện nguyện....

Để ý kiến tham gia thảo luận thực sự có nội dung, cần chú ý trả lời các câu hỏi theo
trình tự: Vấn đề chúng ta bàn có ý nghĩa như thế nào? Chúng ta đã có ý kiến khác nhau
ra sao? Sự khác biệt đó có nguyên nhân từ đâu? Ý kiến của tôi là gì và tôi đã dựa vào cơ sở
nào để nêu ý kiến đó? Chúng ta nên thống nhất với nhau trên những điểm nào?

Với những cuộc thảo luận thuộc loại này, từ ngữ thường được dùng là: quan điểm (quan
điểm của tôi là,...), góc độ (tôi nhìn nhận vấn đề theo một góc độ khác với bạn,...), khía cạnh
(còn một khía cạnh khác cần phải chú ý là,...), theo tôi, tôi cho rằng....

• Tìm hiểu trước về vấn đề thảo luận để có cơ sở nắm bắt đúng những người nói và

đánh giá được chuẩn xác các ý kiến tham gia thảo luận. Những điều cụ thể cần tìm hiểu
trước: Vấn đề gì sẽ được thảo luận trong tiết học? Vấn đề đó lâu nay đã được bàn đến
như thế nào? Có khía cạnh gì cần được trao đổi lại và khơi sâu thêm?...

• Phác thảo trước trong sổ tay hay vở ghi chép những loại nội dung cần ghi lại khi theo

dõi cuộc thảo luận.

Khi thảo luận về một vấn đề xã hội có những ý kiến khác nhau, các thành viên tham gia
cuộc thảo luận luân phiên trình bày quan điểm của mình, đồng thời lắng nghe ý kiến của
người khác để phản hồi. Mỗi cá nhân vừa ở tư cách người nói, vừa ở tư cách người nghe.
Đích đến cuối cùng là tìm được tiếng nói chung, xác định một cách hiểu thống nhất về vấn đề.
Việc thảo luận được thực hiện theo các bước sau:

• Mở đầu: Người điều hành nêu vấn đề xã hội cần thảo luận, đề nghị thư kí ghi chép

các ý kiến.

• Triển khai: Lần lượt từng người phát biểu ý kiến về vấn đề. Người phát biểu tiếp

sau có thể tán thành hoặc phản đối ý kiến của người nói trước đó và trình bày ý kiến
của mình.

• Nếu phản đối, cần có sự phân tích, đưa ra lí lẽ và bằng chứng rõ ràng, cụ thể. Người bị

phản đối có thể giải thích thêm hoặc tranh luận lại để bảo vệ quan điểm của mình. Khi tồn tại