Thuật ngữ: Bảo tồn · Bão · Biến đổi khí hậu · Cao nguyên · Chợ nổi · Cồn cát · Cố đô · Cố thủ · Danh nhân · Dân cư · Di tích · Đảo · Đầm phá · Đồi · Đồng bằng · Hạn hán · Không gian văn hoá · Lăng tẩm · Lù · Lũ quét · Lụt · Lượng mưa · Lưu vực · Mật độ dân số · Ngói âm dương · Núi · Phục dựng · Quần đảo · Sương muối · Thành hoàng · Thiên tai · Thoái vị · Tiên vương · Trùng tu · Truyền thống · Tu bổ · Văn hiến · Văn minh · Vịnh · Vùng phụ cận
hoạt động nhằm bảo vệ, gìn giữ các giá trị lịch sử, thành tựu văn hoá vật chất và tinh thần để truyền lại cho thế hệ sau.
gió mạnh từ cấp 8 trở lên kèm theo mưa to, có sức phá hoại lớn.
sự thay đổi của khí hậu trong một khoảng thời gian dài do tác động của điều kiện tự nhiên và hoạt động của con người, biểu hiện bởi sự nóng lên toàn cầu, mực nước biển dâng và gia tăng các hiện tượng khí tượng thuỷ văn cực đoan.
vùng đất tương đối bằng phẳng hoặc gợn sóng, thường cao trên 500 m so với mực nước biển, có sườn dốc, nhiều khi dựng đứng thành vách so với vùng đất xung quanh.
loại hình chợ phổ biến vùng sông nước, trong đó người bán và người mua đều dùng ghe, thuyền,.. làm phương tiện vận chuyển.
những sóng cát khổng lồ có dạng không đối xứng giữa hai sườn, do gió tích tụ thành nhiều.
kinh đô cũ.
có giữ bằng được (thường là địa điểm đang bị tấn công).
người có tài, đức nổi tiếng trong lịch sử, được lịch sử ghi công và nhân dân ca ngợi, truyền tụng.
tập hợp những con người cùng cư trú trên một lãnh thổ nhất định.
là dấu vết của quá khứ còn lưu lại trong lòng đất hoặc trên mặt đất có ý nghĩa về mặt văn hoá và lịch sử.
bộ phận đất nổi có diện tích nhỏ hơn lục địa, xung quanh có biển hoặc đại dương bao bọc.
vùng nước lặng và tương đối nông, thông ra biển và ngăn cách với biển bằng các bờ cát, đụn cát, đảo chắn hay các rạn san hô.
dạng địa hình nhô cao. Độ cao của đối so với các vùng đất xung quanh thường không quá 200 m. Đồi có đỉnh tròn, sườn thoải.
dạng địa hình thấp có bề mặt khá bằng phẳng hoặc hơi gợn sóng, có thể rộng hàng triệu . Độ cao thường dưới 200 m so với mực nước biển.
tình trạng thiếu hụt lượng nước so với giá trị trung bình trong một thời gian dài, làm cho độ ẩm của đất và không khí giảm đi nhiều, ảnh hưởng xấu đến sự sinh trưởng và phát triển bình thường của cây trồng, gây tình trạng khô hạn.
những khu vực, môi trường có các hoạt động văn hoá hoặc gắn với văn hoá.
nơi chôn cất và thờ các vua đã mất.
hiện tượng nước sông dâng lên trong khoảng thời gian nhất định, sau đó xuống.
loại lũ xảy ra khi một khối lượng nước khổng lồ di chuyển nhanh từ địa hình cao xuống thấp.
hiện tượng nước trên các con sông tràn khỏi bờ, làm ngập một vùng đất đai rộng lớn trong thời kì nước lớn hoặc nước lũ.
là lượng nước trong khí quyển rơi xuống mặt đất ở một địa điểm trong khoảng thời gian nhất định (ngày, tháng, năm,...).
vùng đất chịu ảnh hưởng của một con sông hoặc một hệ thống sông ngòi chảy qua.
số người dân trung bình sống trên một đơn vị diện tích lãnh thổ (đơn vị: người/).
loại ngói sử dụng phổ biến trong các công trình cổ, gồm các ngói âm và ngói dương xếp đan xen với nhau.
dạng địa hình nhô cao rõ rệt so với mặt bằng xung quanh. Độ cao của núi so với mực nước biển là từ 500 m trở lên. Núi thường có đình nhọn, sườn dốc.
khôi phục và dàn dựng lại cho giống như thật.
nhóm gồm nhiều đảo lớn, nhỏ nằm gần nhau.
sương đọng trên các ngọn cỏ, lá cây dưới dạng những hạt nhỏ li ti có màu trắng như muối, có tác hại lớn đối với sản xuất nông nghiệp.
là người có công giúp dân, giúp nước trong các cuộc kháng chiến đánh đuổi giặc ngoại xâm, hoặc có công lập làng, truyền dạy nghề cho dân làng, hoặc hiển linh phù hộ cho làng, xã,...
sự thay đổi đột ngột, dữ dội của tự nhiên (bão, lũ quét, động đất,...) có tác động xấu đến điều kiện tự nhiên và môi trường trên Trái Đất, gây thiệt hại cho đời sống con người.
từ bỏ chức tước cho người khác.
cách gọi tôn kính vua đời trước thuộc cùng một triều đại.
sửa chữa lại một công trình kiến trúc bị xuống cấp, hư hại (đình, chùa,...).
thói quen đã hình thành từ lâu đời, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
là hoạt động nhằm tu sửa, gia cố, tôn tạo di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh.
truyền thống văn hoá lâu đời và tốt đẹp.
trình độ phát triển đạt đến một mức nhất định của xã hội loài người, có nền văn hoá vật chất và tinh thần với những đặc trưng riêng.
một bộ phận của biển, đại dương ăn khá sâu vào lục địa nhưng vẫn có sự lưu thông, trao đổi với phần nước bên ngoài.
là vùng giáp, gần xung quanh của tỉnh/thành phố.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Lịch sử và Địa lí 4 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 122–123).
