Yêu cầu cần đạt

  • Xác định được vị trí địa lí của Phố cổ Hội An trên bản đồ hoặc lược đó.
  • Mô tả được một số công trình kiến trúc tiêu biểu của Phố cổ Hội An, có sử dụng tư liệu (tranh ảnh, câu chuyện lịch sử).
  • Đề xuất được một số biện pháp để bảo tồn và phát huy giá trị của Phố cổ Hội An.

Sau bài học này, em sẽ:

KHỞI ĐỘNG

Quan sát hình dưới đây và mô tả một số nét về Phố cổ Hội An.

Hình 1. An aerial photo showing Hoi An Ancient Town in Quang Nam province, with its distinctive yellow houses and river.

Khám phá

?

1. Quan sát lược đồ hình 2, hãy xác định vị trí địa lí của Phố cổ Hội An.
2. Đọc thông tin và quan sát các hình 3, 4, em hãy kể tên và mô tả một số công trình kiến trúc tiêu biểu ở Hội An.

Hình 2. Lược đồ hành chính thành phố Hội An (tỉnh Quảng Nam) với các phường, xã, sông Thu Bồn và Biển Đông. Có chú giải về Phố cổ Hội An, địa giới phường, xã, huyện, thị xã, TP trực thuộc tỉnh.

Phố cổ Hội An là một đô thị nằm ở hạ lưu sông Thu Bồn, thuộc thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Nơi đây lưu giữ được gần như nguyên vẹn những công trình kiến trúc cổ như: nhà cổ, hội quán người Hoa, Chùa Cầu....

• Nhà cổ

Các nhà cổ ở Hội An được xây dựng từ thế kỉ XVII đến thế kỉ XIX, phổ biến là nhà một tầng hoặc hai tầng, có chiều ngang hẹp và chiều sâu tương đối lớn. Không gian kiến trúc nhà gồm: nơi buôn bán, nơi sinh hoạt và nơi thờ tự.

Hình 3. Hình ảnh Nhà cổ Tấn Kỹ, một ngôi nhà cổ với kiến trúc truyền thống, mái ngói và cửa gỗ.

• Hội quán người Hoa

Hội quán là nơi sinh hoạt cộng đồng và cũng là nơi thờ các vị thần của người Hoa. Các hội quán ở Hội An được xây dựng trên nền đất rộng, cao ráo, quay mặt về hướng nam và mang đậm phong cách kiến trúc Trung Hoa; tiêu biểu là các hội quán: Phúc Kiến, Quảng Đông, Hải Nam,...

Hình 4. Hình ảnh Hội quán Phúc Kiến, một công trình kiến trúc cổ với mái ngói cong và các chi tiết trang trí đặc trưng.

• Chùa Cầu

Chùa Cầu tương truyền do thương nhân Nhật Bản ở Hội An xây dựng vào khoảng cuối thế kỉ XVI – đầu thế kỉ XVII. Chùa Cầu được làm bằng gỗ, hình vòng cung, mái lợp ngói âm dương, hai bên đều có hành lang cho du khách dừng chân ngắm cảnh....

Em có biết?

Chùa Cầu được công nhận là Di tích lịch sử - văn hoá quốc gia năm 1990. Hình Chùa Cầu được in trên tờ tiền mệnh giá 20 000 đồng của Việt Nam hiện nay.

Câu chuyện Lịch sử

TRUYỀN THUYẾT VỀ CHÙA CẦU
Chùa Cầu gắn liền với con thuỷ quái trong truyền thuyết của Nhật Bản, có đầu nằm ở Ấn Độ, lưng vắt qua khe nước ở Hội An và đuôi ở tận Nhật Bản. Mỗi khi nó cựa mình thì động đất, lũ lụt,... lại xảy ra.
Để hạn chế sức mạnh của thuỷ quái, người Nhật Bản ở Hội An đã xây dựng ngôi chùa trên cầu như một thanh kiếm chắn ngang lưng thuỷ quái, ngăn không cho nó cựa mình. Từ đó, cuộc sống của người dân ba quốc gia được yên bình.
(Theo Tài liệu của Trung tâm Quản lí Bảo tồn Di sản Văn hoá Hội An)

Hình 5. Hình ảnh Chùa Cầu ở Hội An, một cây cầu mái che bắc qua sông, với kiến trúc cổ kính.

2. Bảo tồn và phát huy giá trị Phố cổ Hội An

Đọc thông tin, quan sát các hình 6, 7, em hãy:
1. Cho biết vì sao Hội An là điểm đến của nhiều du khách trong nước và quốc tế?
2. Nêu một số biện pháp góp phần bảo tồn và phát huy giá trị Phố cổ Hội An.

Hội An với nhiều sản phẩm du lịch độc đáo như "Đêm phố cổ", "Lễ hội đèn lồng"..... kết hợp các hoạt động văn hoá truyền thống khác nên đã thu hút đông đảo lượng du khách trong nước và quốc tế đến tham quan.

Hình 6. Hình ảnh du lịch trên sông Hoài ở Hội An vào buổi tối, với nhiều thuyền nhỏ có đèn lồng lung linh.

Để bảo tồn và phát huy giá trị của Phố cổ Hội An, nhiều hoạt động được tiến hành thường xuyên như: tổ chức các lễ hội văn hoá mang đậm nét đặc sắc của địa phương; du lịch kết hợp bảo vệ môi trường; bảo tồn, tu bổ, phục dựng các di tích ...

Hình 7. Hình ảnh trùng tu nhà cổ ở Hội An, với các công nhân đang sửa chữa mái nhà.

LUYỆN TẬP

1. Lập và hoàn thành bảng mô tả về một số công trình kiến trúc ở Hội An (theo gợi ý dưới đây).
Tên công trình kiến trúc
Mô tả
Nhà ở

  • Không gian chia làm ba phần

?
?

Hình/bảng: Bảng có hai cột 'Tên công trình kiến trúc' và 'Mô tả', với một hàng ví dụ 'Nhà ở' và 'Không gian chia làm ba phần', cùng các hàng trống có dấu hỏi.

VẬN DỤNG

2. Theo em, cần làm gì để góp phần bảo tồn và phát huy giá trị Phố cổ Hội An.
Cùng các bạn xây dựng Dự án bảo tồn và phát huy giá trị của Phố cổ Hội An theo gợi ý: Mục tiêu dự án, Hiện trạng di tích, Đề xuất ý tưởng bảo tồn.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Lịch sử và Địa lí 4 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 81–84).