Yêu cầu cần đạt

  • Xác định được các di sản thế giới ở vùng Duyên hải miền Trung trên bản đồ/lược đó.
  • Trình bày được một số điểm nổi bật về văn hoá vùng Duyên hải miền Trung, có sử dụng tư liệu (tranh ảnh, câu chuyện,...)

Sau bài học này, em sẽ:

KHỞI ĐỘNG

Hình dưới đây là một di sản văn hoá tiêu biểu ở vùng Duyên hải miền Trung. Hãy kể tên một số di sản văn hoá ở vùng đất này mà em biết.

Hình 1. A photo showing My Son Sanctuary in Quang Nam province, an ancient temple complex.

Khám phá

Vùng đất hội tụ nhiều di sản thế giới

?

Đọc thông tin và quan sát các hình từ 2 đến 4, em hãy:
Kể tên và xác định vị trí các di sản thế giới ở vùng Duyên hải miền Trung.

  • Nêu những nét nổi bật của di sản văn hoá thế giới ở vùng Duyên hải miền Trung: số lượng, địa bàn phân bổ, loại hình di sản,....

Vùng Duyên hải miền Trung có nhiều di sản thế giới được UNESCO ghi danh như: Phố cổ Hội An, Nhã nhạc cung đình Huế, Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng....

Hình 2. A photo showing Hang Son Doong cave in Quang Binh province, with a person standing inside to show scale.
Hình 3. A photo showing a performance of Hue Royal Court Music (Nhã nhạc cung đình Huế) on a stage.
Hình 4. A map showing the distribution of world heritage sites in the Central Coast region of Vietnam as of 2020. It includes natural heritage sites (Phong Nha - Ke Bang National Park), tangible cultural heritage sites (Ho Citadel, Hue Monuments, My Son Sanctuary, Hoi An Ancient Town), intangible cultural heritage sites (Ca Tru, Giam Nghe Tinh Vi, Mother Goddess worship, Hue Royal Court Music, Bai Choi, Don Ca Tai Tu), and documentary heritage sites (Nguyen Dynasty woodblocks, Nguyen Dynasty imperial records).

Vùng đất của lễ hội

Q

Đọc thông tin và quan sát các hình từ 5 đến 7, em hãy:
Kể tên một số lễ hội tiêu biểu ở vùng Duyên hải miền Trung và nêu những nét nổi bật về lễ hội của vùng đất này.

  • Nêu cảm nghĩ của em về Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa.

Vùng Duyên hải miền Trung nổi tiếng với nhiều lễ hội đặc sắc, nhằm tôn vinh truyền thống và những giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc.

Hình 5. A photo showing the Whale Worship Festival (Lễ rước cá Ông) in Quy Nhon, Binh Dinh province, with many boats and people on the beach.

• Lễ rước cá Ông

Lễ rước cá Ông bắt nguồn từ tục thờ cá voi, loài cá to lớn nhưng hiền lành và thường cứu giúp ngư dân mỗi khi họ gặp nạn trên biển. Lễ hội này nhằm thể hiện lòng biết ơn với cá Ông và cũng là dịp để cầu cho trời yên biển lặng, ngư dân may mắn, được mùa tôm cá,...

• Lễ hội Ka-tê (Kate)

Lễ hội Ka-tê của đồng bào Chăm được tổ chức vào khoảng tháng 9 – 10 hằng năm (tháng 7 lịch Chăm) để tưởng nhớ các vị thần và cầu cho cuộc sống hạnh phúc, ấm no.

Lễ hội diễn ra tại khu đền tháp Chăm. Sau phần lễ trang trọng là phần hội với nhiều trò chơi dân gian như: đội nước vượt chướng ngại vật, đi cà kheo....

Em có biết?

Năm 2022, lễ hội Ka-tê của người Chăm ở Bình Thuận được đưa vào Danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Hình 6. A photo showing the Kate Festival at Po Klong Garai Cham Tower in Ninh Thuan province, with people gathered around the tower.

• Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa

Cùng với quá trình khai phá vùng đất phía Nam, các chúa Nguyễn đã đặt ra Hải đội Hoàng Sa làm nhiệm vụ đi thuyền đến các đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa để thu lượm sản vật, từng bước thực thi chủ quyền biển đảo,... Những người đi thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện rất khó khăn, khắc nghiệt và chỉ bằng những phương tiện, vật dụng rất thô sơ.

Lễ Khao lề thế lính là một tập tục cổ truyền có từ thời Hải đội Hoàng Sa nhằm tri ân những người đi làm nhiệm vụ và cầu cho họ được bình an trở về....

Ngày nay, lễ Khao lề thế lính vẫn được duy trì, gồm nhiều hoạt động như: tế lễ cổ truyền, lễ đua thuyền tứ linh,... nhằm tri ân Hải đội Hoàng Sa năm xưa, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về trách nhiệm giữ gìn biển đảo quê hương.

Em có biết?

Năm 2013, Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa đã được đưa vào Danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

LỄ KHAO LỄ THẺ LINH HOÀNG SA. A photo showing a ritual during the Khao Le The Linh Hoang Sa festival, with offerings and traditional decorations.
Hình 7. A photo showing a ritual during the Khao Le The Linh Hoang Sa festival in Ly Son, Quang Ngai province.

LUYỆN TẬP

Vẽ sơ đồ tư duy về một số nét nổi bật của văn hoá vùng Duyên hải miền Trung.

Vùng đất của nhiều di sản thế giới
?
?
?
Nét nổi bật văn hoá
Vùng đất của nhiều lễ hội
?
?
?

Hình/bảng: A diagram with three main branches: 'Vùng đất của nhiều di sản thế giới', 'Nét nổi bật văn hoá', and 'Vùng đất của nhiều lễ hội'. Each branch has three blank spaces marked with '?' for students to fill in.

VẬN DỤNG

Làm bộ sưu tập bằng tranh ảnh về một di sản thế giới hoặc một lễ hội ở vùng Duyên hải miền Trung. Chia sẻ với bạn hoặc người thân bộ sưu tập của em.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Lịch sử và Địa lí 4 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 73–76).