Yêu cầu cần đạt
- Thực hiện được các giai đoạn nhảy xa kiểu ngồi.
- Biết một số điều luật trong thi đấu điền kinh đề học tập và rèn luyện.
- Tích cực tìm kiếm và chia sẻ thông tin về nội dung chủ đề với các bạn.
Mở đầu
Mục tiêu, yêu cầu cần đạt
Khởi động
Khởi động chung: Chạy tại chỗ, xoay các khớp.
Khởi động chuyên môn: Đứng tại chỗ đá lăng chân trước, sau; chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau cự li 7 – 10 m; chạy tăng tốc độ cự li 10 – 15 m; chạy đà 1 - 3 bước, giậm nhảy bước bộ liên tục cự li 10 – 15 m.
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Kết bạn
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi đứng thành hai vòng tròn có số người bằng nhau. Bạn chỉ huy đứng giữa vòng tròn (Hình 1).
Thực hiện: Khi bạn chỉ huy hô "nhóm ba bạn" (hoặc năm, bày bạn,...), các bạn đứng ở hai vòng tròn nhanh chóng đứng thành các nhóm ba bạn cầm tay nhau hướng mặt vào trong. Mỗi nhóm phải có ít nhất một bạn của vòng tròn bên trong hoặc bên ngoài. Kết thúc, bạn nào không "kết bạn" được là thua cuộc.
Kiến thức mới
Phối hợp các giai đoạn nhày xa kiểu ngồi
Trong quá trình luyện tập phối hợp các giai đoạn nhảy xa kiểu ngồi cần lưu ý:
Ôn định số bước đà, tăng tốc độ chạy đà, tốc độ giậm nhảy.
Duy trì nhịp điệu chạy đà, phối hợp nhịp nhàng các giai đoạn nhảy xa kiểu ngồi (Hình 2 trang 18).
Một số điều luật trong thi đấu điền kinh
Trong thi đấu môn Nhảy xa:
Kết quả mỗi lần nhảy được đo từ mép trước của ván giậm nhảy đến điểm chạm gần nhất của cơ thể vận động viên trên hồ cát, theo đường thẳng vuông góc với ván giậm nhảy.
Vận động viên sẽ phạm lỗi nếu:
+ Trong khi giậm nhảy, chạm đất phía trước ván giậm nhảy bằng bắt ki bộ phận nào của cơ thể.
+ Giậm nhảy đồng thời bằng hai chân.
3
Luyện tập
Luyện tập cá nhân
Đo đà và xác định số bước đà phù hợp với khả năng bản thân.
Chạy thử đà, điều chỉnh tốc độ và cự li chạy đà: Chạy đà, đặt chân giậm vào ván giậm nhảy và chạy thẳng ra trước (không giậm nhảy), kiểm tra số bước đà, điểm đặt chân giậm.
Nhảy xa với đà ngắn (5-7 bước đối với nữ, 7-9 bước đối với nam). Thực hiện 2-3 lần.
Nhảy xa với đà trung bình (7-9 bước đối với nữ, 9-11 bước đối với nam). Thực hiện 2 – 3 lần.
Luyện tập nhóm
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Nhảy xa với đà xác định (11-13 bước đối với nữ, 13 – 15 bước đối với nam) và tăng dần tốc độ chạy đà. Thực hiện 2 – 3 lần.
+ Thi đấu tập nhảy xa.
Quan sát, đánh giá kết quả luyện tập của các bạn trong nhóm.
Trò chơi phát triển sức mạnh
Lò cò vượt rào
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số người bằng nhau, mỗi đội đứng thành một hàng dọc sau vạch xuất phát.
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội lò cò bật nhảy qua rào, sau khi vượt qua rào cuối, chạy quay về và đứng vào cuối hàng. Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã vượt qua vạch xuất phát. Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.
4
Vận dụng
Em hãy vận dụng các bài tập kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi để rèn luyện thể lực và sức mạnh đôi chân.
Trong thi đấu nhảy xa, vận động viên phạm lỗi trong những trường hợp nào?
Khởi động chung: Chạy chậm theo điều kiện tự nhiên, xoay các khớp.
Khởi động chuyên môn: Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau cự li 7-10 m, chạy tăng tốc độ cự li 10-15 m.
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Chạy vòng qua nấm
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số người bằng nhau (khoảng cách giữa người trước với người sau là 2 m). Mỗi đội đứng thành một hàng dọc sau vạch xuất phát (Hình 1).
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các bạn trong mỗi đội đồng thời xuất phát theo hàng dọc và lần lượt chạy vòng qua các nấm để trở về. Đội có bạn ở vị trí cuối hàng trở về vạch xuất phát trước là đội thắng cuộc.
Phối hợp trong giai đoạn chạy giữa quãng
Chạy cự li trung bình diễn ra trên các cự li từ 500 m đến 2000 m với tốc độ tương đối cao, vì vậy khi phối hợp trong giai đoạn chạy giữa quãng cần chú ý:
Duy trì động tác chạy thoải mái, phối hợp có nhịp điệu giữa tần số bước chạy và độ sâu của nhịp thở.
Khi chạy trên đường thẳng vào đường vòng cần tăng dần độ nghiêng của thân trên sang bên trái, tay phải vung mạnh hơn, bàn chân phải hơi xoay vào trong.
Khi chạy từ đường vòng ra đường thẳng, ở đoạn cuối đường vòng cần dần dần giảm độ nghiêng vào trong của cơ thể để chuẩn bị chạy ra đường thẳng.
Các hoạt động: Đột ngột thay đổi tốc độ, gò bó trong khi chạy đều ảnh hưởng đến thành tích chạy.
Hiện tượng “cực điểm trong chạy cự li trung bình và cách khắc phục
Trong chạy cự li trung bình, sau xuất phát một thời gian, người tập cảm thấy khó thở, chóng mặt, tim đập nhanh, đau bụng, mồ hôi ra nhiều và rất mệt mỏi, muốn bỏ tập. Đó là trạng thái mệt mỏi tạm thời, thường xuất hiện ở những người ít luyện tập, khởi đông không đầy đủ, được gọi là "cực điểm". Nguyên nhân của hiện tượng "cực điểm" là do nhu cầu cao về oxygen của cơ thể khi vận động không được đáp ứng kịp thời. Để vượt qua “cực điểm" người tập cần bình tĩnh, giảm tốc độ chạy và tích cực thở sâu. Nếu tiếp tục vận động, hiện tượng "cực điểm" sẽ mau chóng mất đi, cơ thể bước vào trạng thái dễ chịu hơn và khả năng hô hấp trở lại bình thường. Trạng thái dễ chịu đó được gọi là “hô hấp lần hai" hay hiện tượng "thoát cực điểm".
Chạy chậm trên đường thẳng, đường vòng, luyện tập kĩ thuật bước chạy và đánh tay, luân phiên hít vào, thở ra theo nhịp đơn hoặc nhịp kép (2-3 bước hít vào, 2 – 3 bước tiếp theo thở ra). Thực hiện cự li 100-120 m.
Chạy tăng tốc độ từ đường vòng ra đường thẳng và từ đường thẳng vào đường vòng cự li 80-100 m.
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Chạy tăng tốc độ từ đường thẳng vào đường vòng và từ đường vòng ra đường thẳng cự li 80 - 100 m, chạy theo quán tính. Thực hiện 1 – 2 lần.
+ Chạy nhanh từ đường vòng ra đường thẳng và từ đường thẳng vào đường vòng cự li 80 – 100 m xen kẽ với quãng nghỉ 3 – 4 phút. Thực hiện 2 lần.
+ Chạy nhanh từ đường vòng ra đường thẳng và từ đường thẳng vào đường vòng cự li 80 – 100 m luân phiên với chạy chậm cự li 150 - 200 m. Thực hiện 1 – 2 lần.
Trò chơi phát triển sức bền
Chuyển bóng tiếp sức
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội, mỗi đội đứng thành một hàng dọc sau vạch xuất phát. Bạn đứng đầu hàng của mỗi đội cầm một quả bóng (Hình 2).
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội chạy ra phía trước đặt bóng vào vị trí số 1 và chuyển bóng ở vị trí số 1 đến vị trí số 2, vị trí số 2 đến vị trí số 3,... cầm bóng ở vị trí số 5 trở về trao cho bạn tiếp theo và đứng về cuối hàng. Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.
Em hãy vận dụng bài tập chạy trong giai đoạn giữa quãng để rèn luyện sức bền theo địa hình tự nhiên.
Em phải làm gì để hạn chế hiện tượng cực điểm trong luyện tập chạy cự li trung bình?
b) Luyện tập nhóm
c) Trò chơi phát triển sức bền
4. Vận dụng
Em hãy vận dụng bài tập chạy trong giai đoạn giữa quãng để rèn luyện sức bền theo địa hình tự nhiên. Em phải làm gì để hạn chế hiện tượng cực điểm trong luyện tập chạy cự li trung bình?
Khởi động chung: Chạy chậm theo vòng tròn, xoay các khớp.
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Đổi chỗ
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các bạn trong mỗi đội đồng thời ngồi trên hai gót chân, hai tay chống hông và di chuyển theo hàng dọc đến vạch xuất phát của đội bạn. Đội có bạn cuối hàng vượt qua vạch xuất phát của đội bạn trước là đội thắng cuộc (Hình 1).
Phối hợp trong giai đoạn xuất phát và tăng tốc độ sau xuất phát
a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt
- Thực hiện được giai đoạn xuất phát và tăng tốc độ sau xuất phát.
- Chủ động lựa chọn các bài tập phù hợp với bản thân để rèn luyện thân thể.
b) Khởi động
a) Phối hợp trong xuất phát và tăng tốc độ sau xuất phát
- Xuất phát trong chạy cự li trung bình, người chạy tăng tốc độ để chiếm vị trí thuận lợi. Khi rời vị trí xuất phát, duy trì độ ngả ra trước của thân trên để tăng tốc độ.
- Quá trình tăng tốc độ sau xuất phát, độ ngả ra trước của thân trên giảm dần; không cố gắng đạt tốc độ cao sau xuất phát như trong chạy cự li ngắn.
b) Một số điều luật trong thi đấu điền kinh
- Vận động viên phạm luật và bị truất quyền thi đấu chạy cự li trung bình khi:
- Có hành động xô đẩy hoặc cản trở vận động viên khác.
- Tự ý rời khỏi đường đua.
- Chạy lên đường gờ hoặc vạch ranh giới bên trong của đường chạy.
a) Luyện tập cá nhân
- Tự hô khẩu lệnh và thực hiện kĩ thuật xuất phát cao. Thực hiện 3 – 5 lần.
- Xuất phát cao trên đường thẳng và đầu đường vòng cự li 30 - 50 m. Thực hiện 2-3 lần.
b) Luyện tập nhóm
- Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Xuất phát cao trên đường thẳng, đầu đường vòng phối hợp chạy tăng tốc độ cự li 60 - 80 m. Thực hiện 1 – 2 lần.
+ Chạy nhanh từ đường vòng ra đường thẳng và từ đường thẳng vào đường vòng cự li 100 – 120 m xen kẽ với quãng nghỉ 3 – 4 phút. Thực hiện 2 lần.
+ Chạy nhanh từ đường vòng ra đường thẳng và từ đường thẳng vào đường vòng cự li 100 – 120 m luân phiên với chạy chậm cự li 100 - 150 m. Thực hiện 1 – 2 lần.
c) Trò chơi phát triển sức bền
Chạy luồn cọc và bật nhảy tiếp sức
- Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các bạn trong mỗi đội lần lượt chạy luồn cọc và bật nhảy tách, chụm chân theo ô, sau đó chạy trở về vạch xuất phát theo đường thẳng, chạm tay bạn tiếp theo và trở về cuối hàng. Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã vượt qua vạch xuất phát. Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc (Hình 2).
4. Vận dụng
Em hãy vận dụng bài tập chạy lặp lại và chạy luân phiên nhanh, chậm để rèn luyện sức bền ở địa điểm có khí hậu trong lành, cách xa đường giao thông. - Trong luyện tập chạy cự li trung bình, người tập phải thực hiện những yêu cầu gì để đảm bảo an toàn?
Phối hợp các giai đoạn trong chạy cự li trung bình
a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt
- Phối hợp được các giai đoạn chạy cự li trung bình.
- Tích cực, chủ động và kiên trì trong luyện tập.
b) Khởi động
- Trò chơi hỗ trợ khởi động: Làm theo hiệu lệnh
- Chuẩn bị: Lớp đứng thành một vòng tròn. Bạn chỉ huy đứng giữa vòng tròn, dùng còi để điều khiển trò chơi.
- Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, cả lớp di chuyển theo đội hình vòng tròn, vừa đi vừa vỗ tay theo nhịp và làm theo hiệu lệnh của bạn chỉ huy. Khi bạn chỉ huy thổi một tiếng còi, cả lớp tiếp tục đi; hai tiếng còi, cả lớp dừng lại; ba tiếng còi, cả lớp quay sau và tiếp tục di chuyển. Bạn thực hiện không đúng hiệu lệnh là bạn thua cuộc (Hình 1).
a) Phối hợp chạy giữa quãng và chạy về đích
- Ở giai đoạn chạy về đích, tốc độ chạy có xu hướng giảm dần do mệt mỏi. Để duy trì hoặc tăng tốc độ khi về đích cần:
- Tăng tốc độ thông qua tăng tần số bước chạy, đánh tay mạnh và tăng độ ngả thân trên.
- Duy trì nhịp thở và độ sâu của mỗi nhịp thở theo các bước chạy.
b) Phối hợp các giai đoạn của kĩ thuật chạy cự li trung bình
- Yêu cầu và lưu ý trong chạy cự li trung bình:
- Biết sử dụng sức hợp lí, phù hợp với khả năng của bản thân trên toàn cự li; rèn luyện khả năng duy trì tốc độ thực hiện bài tập.
- Chủ động thực hiện các điều luật trong thi đấu chạy cự li trung bình; bình tĩnh nỗ lực vượt qua trạng thái cực điểm (nếu có) bằng cách giảm tốc độ và tăng cường hít thở sâu. Thường xuyên theo dõi trạng thái sức khoẻ của bản thân trước, trong và sau mỗi buổi tập.
a) Luyện tập cá nhân
- Phối hợp xuất phát cao (trên đường thẳng, đầu đường vòng) với chạy tăng tốc độ sau xuất phát cự li 20 – 30 m. Thực hiện 1 – 2 lần.
- Chạy tăng tốc độ cự li 30 – 50 m kết hợp đánh đích. Thực hiện 1 – 2 lần.
b) Luyện tập nhóm
- Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Chạy tăng tốc độ cự li 100 – 120 m kết hợp đánh đích. Thực hiện 1 – 2 lần.
+ Chạy nhanh cự li 120 – 150 m xen kẽ với quãng nghỉ 3 – 4 phút. Thực hiện 2 lần.
+ Chạy toàn cự li 250 – 350 m đối với nữ, 400 – 500 m đối với nam, tốc độ tăng dần thông qua các buổi tập tiếp theo. Thực hiện 1 lần.
+ Thi đấu tập cự li: 300 m đối với nữ, 500 m đối với nam.
c) Trò chơi phát triển sức bền
Hái nấm
- Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, từng bạn của mỗi đội di chuyền ra trước, lần lượt chạm tay vào nấm bên phải, bên trái từ hàng số 1 đến hàng số 10, sau đó về đứng vào cuối hàng. Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn phia trước đã vượt qua cặp nấm số 10. Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.
4. Vận dụng
Em hãy xây dựng thời gian biểu tự luyện tập chạy cự li trung bình trong tuần hoặc tháng để rèn luyện sức bền. Vi sao phải tích cực thả lỏng cơ thể sau mỗi lần thực hiện bài tập vận động và sau khi kết thúc buổi tập?
Phân ba
Thể thao tự chọn
Cầu lông
Kĩ thuật phát cầu thuận tay
Thực hiện được kĩ thuật phát cầu thuận tay.
Biết một số điều luật trong thi đấu cầu lông.
Tích cực, tự giác trong học tập và vận dụng để rèn luyện thân thể.
Khởi động chuyên môn:
+ Cầm vợt xoay cổ tay theo hình số 8 nằm ngang, tâng cầu.
+ Đứng chân trước chân sau, luân phiên đánh cầu thấp tay bên phải và bên trái (không cầu).
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Giành cầu
+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi chia thành nhiều nhóm (nam, nữ). Mỗi bạn cầm vào một vị trí trên sợi dây sao cho sợi dây khi căng ra thành hình vuông
(dây dài 8 – 10 m được buộc chặt hai đầu vào nhau). Sau lưng mỗi bạn 2 – 3 m đặt một quả cầu.
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, bốn bạn kéo dây về phía mình để di chuyển đến chỗ đặt quả cầu và không để đối phương lấy được cầu. Để giữ an toàn cho các bạn, quá trình chơi không được giật dây, bỏ dây. Trong từng lượt chơi của mỗi nhóm, ai lấy được quả cầu trước là người thắng cuộc (Hình 1).
Hình vẽ và nội dung của bài được trình bày theo hoạt động của người thuận tay phải (thuận tay trái thực hiện ngược lại).
Kĩ thuật phát cầu thuận tay
Các loại đường cầu bay trong không gian sau khi phát cầu (Hình 2).
Đường cầu cao xa (A): Đường cầu có vòng cung lên cao và điểm rơi ở cuối sân đối diện.
Đường cầu thấp gần (B): Đường cầu bay sát lưới và rơi vào vị trí gần đường giới hạn phát cầu gần.
TTCB: Đứng chân trái trước, chân phải sau, trọng lượng cơ thể dồn lên chân phải. Bàn chân trái thẳng hướng phát cảu, bàn chân phải chếch sang ngang, thân trên chếch với hướng phát cầu khoảng . Tay trái cầm cầu ở phía trước, đối diện với vai phải, tay phải cầm vợt ở phía sau, đầu vợt hướng lên cao, ra trước.
Thực hiện: Tay trái thả cầu, tay phải đưa nhanh vợt vòng từ trên xuống dưới, ra trước, tiếp xúc cầu ngang thắt lưng bên phải. Kết thúc, thân trên hướng ra trước, trọng lượng cơ thể dồn lên chân trước, chân sau tiếp đất bằng nửa trước bàn chân (Hình 3).
Một số điều luật trong thi đấu cầu lông
Hệ thống tỉnh điểm:
Một trận đấu sẽ thi đấu theo thể thức ba hiệp thẳng hai.
Bên nào ghi được 21 điểm trước sẽ thắng hiệp đó.
Bên thắng một pha cầu sẽ ghi một điểm vào điểm số của mình.
Nếu tỉ số là 20 đều, bên nào ghi trước 2 điểm cách biệt sẽ thắng hiệp đó.
Nếu tỉ số là 29 đều, bên nào ghi điểm thứ 30 sẽ thắng hiệp đấu đó.
Bên thắng hiệp đấu sẽ phát cầu trước ở hiệp kế tiếp.
Luyện tập
Tập không cầu: Mô phỏng tư thế chuẩn bị và động tác thả cầu, phát cầu thuận tay.
Tập với cầu: Phát cầu thuận tay từ gần đến xa. Thực hiện 3 – 5 lần.
Luyện tập cặp đôi
Luân phiên giúp bạn luyện tập:
+ Phát cầu thuận tay (đường cầu cao xa) chéo sân cho bạn đón, giữ cầu và phát trở lại. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.
Phát cầu thuận tay (đường cầu cao xa) và đỡ phát cầu bằng kĩ thuật đánh cầu thấp tay với đường cầu rơi gần lưới. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.
Tự đánh giá và đánh giá kết quả luyện tập của bạn.
Luyện tập nhóm
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Lần lượt từng bạn của mỗi nhóm đứng vào ô phát cầu và phát cầu thuận tay (đường cầu cao xa) chéo vào cuối sân đối diện. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.
+ Hai nhóm luân phiên luyện tập phát cầu thuận tay (đường cầu cao xa) và đỡ phát cầu bằng kĩ thuật đánh cầu thấp tay. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần (Hình 4).
Trò chơi vận động
Thi phát cầu trúng đích
Mục đích: Rèn luyện năng lực phối hợp vận động.
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số lượng người bằng nhau, mỗi đội đứng thành một hàng dọc sau khu vực phát cầu.
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội phát cầu thuận tay chéo sân vào ô cuối sân đối diện, mỗi lượt, mỗi bạn chỉ phát cầu một lần. Kết thúc, đội có số lần phát cầu vào ô nhiều hơn là đội thắng cuộc (Hình 5).
Vận dụng
Em hãy luyện tập phát cầu thuận tay vào các vị tri đánh dấu trên sân.
Em hãy sử dụng kĩ thuật phát cầu thuận tay trong thi đấu tập.
Khi luyện tập kĩ thuật phát cầu thuận tay em cần lưu ý những điềm gì?
Kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải
Thực hiện được bài tập bổ trợ và kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải.
Xử lí được một số tình huống khi phối hợp với đồng đội.
Tích cực vận động thân thể và thường xuyên luyện tập TDTT.
Khởi động chuyên môn:
+ Đứng tại chỗ đưa vợt sang phải, sang trái, lên trên kết hợp lắc cổ tay.
+ Di chuyển đơn bước tiến trải, tiến phải, kết hợp đánh cầu thấp tay bên phải, bên trái (không cầu).
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Trò chơi Phối hợp đồng đội
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội, mỗi đội gồm các nhóm ba người, số nhóm của các đội bằng nhau đứng sau vạch xuất phát.
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng nhóm ba bạn cùng cầm vòng bằng hai tay di chuyển đến đích vòng qua nấm trở về vạch xuất phát và trao vòng cho nhóm tiếp theo, sau đó đứng vào cuối hàng. Tay rời vòng phải chỉnh lại và thực hiện tiếp tục tại vị trí đó. Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.
Bài tập bổ trợ
Kéo dây cao su bằng một tay trên cao
+ TTCB: Đứng chân trái trước, chân phải sau chân trái tiếp đất bằng cả bàn chân,
chân phải kiễng gót, trọng lượng cơ thể dồn lên chân trái. Tay phải cầm đầu dây cao su ở trên cao, sau đầu (Hình 2).
+ Thực hiện: Tay phải duỗi thẳng, liên tục kéo căng dây cao su theo hướng từ sau ra trước, lên cao.
Kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải
TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai, gối hơi khuỵu, thân người ngả ra trước, tay cầm vợt ở phía trước.
Thực hiện:
TTCB: Chân trái (chân khác bên với tay cầm vợt) đặt ở phía trước, trọng lượng cơ thể dồn lên chân trái. Chân phải đặt ở phía sau, chạm đất bằng nửa trước bàn chân, thân trên hơi ngả ra trước, tay phải cầm vợt ở phía trước, đầu vợt cao hơn trán.
Thực hiện: Chuyển trọng lượng cơ thể lên chân phải, đồng thời tay phải đưa vợt từ trước lên cao, ra sau. Sau đó xoay thân trên hướng ra trước để chuyển trọng lượng cơ thể lên chân trước, chân phải chạm đất bằng nửa bàn chân. Tay phải đưa vợt từ sau lên cao để đánh cầu. Khi vợt tiếp xúc cầu, tay duỗi thẳng ở trên cao, chếch bên phải. Kết thúc, dừng vợt ở phía trước và trờ về TTCB (Hình 3).
Bài tập phối hợp
Phối hợp phát cầu và đỡ phát cầu bằng kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải:
Chuẩn bị: Hai bạn đứng ở TTCB phát cầu và đỡ phát cầu trên đường chéo của sân.
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn vào sân, thực hiện phát cầu chéo về cuối sân (đường cầu cao xa) để bạn đỡ phát cầu bằng kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải.
Tập không cầu: Đứng tại chỗ mô phỏng kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải từ chậm tới nhanh. Thực hiện 3 – 5 lần.
Tập với cầu: Đứng tại chỗ đánh cầu cao tay bên phải với quả cầu treo. Thực hiện 5 – 7 lần (Hình 5).
Luân phiên giúp bạn luyện tập:
+ Phát cầu (đường cầu cao xa) đề bạn luyện tập đánh cầu cao tay bên phải. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.
+ Di chuyển ngang ở cuối sân, phối hợp đánh cầu qua lại bằng kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải. Mỗi bạn thực hiện 2-3 lần.
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Lần lượt từng bạn thực hiện kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải từ đường cầu do bạn tung đến. Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.
+ Lần lượt từng bạn của mỗi nhóm phát cầu về cuối sân để bạn đỡ cầu bằng kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải (luân phiên đổi nội dung luyện tập giữa hai nhóm). Mỗi bạn lặp lại 2 – 3 lần (Hình 4 trang 55).
Thi tâng cầu và đánh cầu cao tay bên phải
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội vào sân tâng cầu lên cao 2 (hoặc 3, 4,...) lần và đánh cầu cao tay bên phải vào ô cuối sân đối diện, tâng cầu rơi thì thực hiện lại. Mỗi lượt chơi, mỗi bạn chỉ đánh cầu một lần, đội có số bạn đánh cầu vào ô nhiều hơn là đội thắng cuộc.
Em hãy cùng người thân luyện tập đánh cầu qua lại bằng kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải.
Em hãy sử dụng các kĩ thuật đã học đề thi đấu tập.
Em hãy nêu sự khác nhau giữa kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải và kĩ thuật đánh cầu thấp tay bên phải.
Di chuyển ngang đánh cầu cao tay bên phải
Thực hiện được bài tập bổ trợ và di chuyển ngang đánh cầu cao tay bên phải.
Biết lựa chọn và sử dụng trò chơi vận động để phát triển tố chất thể lực.
Tích cực hợp tác và sẵn sàng giúp đỡ bạn trong luyện tập.
Khởi động chung: Chạy chậm theo địa hình tự nhiên, xoay các khớp.
Khởi động chuyên môn:
+ Cầm vợt xoay, lắc cổ tay; xoay người kết hợp đưa vợt sang phải, sang trái.
+ Đứng tại chỗ đánh cầu cao tay bên phải liên tục (không cầu).
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Cùng vòng về đích
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số lượng người bằng nhau. Mỗi bạn đứng trong chiếc vòng đặt tại các điểm đánh dấu trên sân thành một hàng dọc.
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từ bạn đứng cuối hàng của mỗi đội bước ra cầm vòng chạy lên phía trước bạn đứng đầu hàng, đặt vòng xuống vị trí đánh dấu trên sân và đứng vào trong vòng. Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã đứng vào trong vòng. Đội có bạn đến điểm cuối trên sân đầu tiên là đội thắng cuộc (Hình 1).
Tại chỗ bật nhảy luân phiên tách, chụm chân:
+ TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai, hai tay co tự nhiên ở khớp khuỷu, mắt nhìn thẳng phía trước.
+ Thực hiện: Bật nhảy lên cao tách hai chân sang ngang, thành tư thế đứng hai chân rộng hơn vai, nửa trước bàn chân tiếp đất, hai gối khuỵu. Sau đó bật nhảy lên cao chụm chân, tiếp đất ở tư thế hai bàn chân đặt gần nhau với khoảng cách 5-10 cm (Hình 2).
Luân phiên lặp lại động tác thành tại chỗ bật nhảy tách, chụm chân.
Tại chỗ bật nhảy luân phiên đồi chân trước, sau:
+ TTCB: Đứng hai chân hẹp hơn vai, thân trên thẳng, hai tay co tự nhiên.
+ Thực hiện: Bật nhảy lên cao đưa một chân ra trước, một chân ra sau thành tư thế đứng chân trước chân sau, nửa trước bàn chân tiếp đất, hai gối khuỵu, hai tay ở tư thế tay trước tay sau ngược với hướng của chân cùng bên (Hình 3).
Luân phiên lặp lại động tác thành tại chỗ bật nhảy đổi chân trước, sau.
Di chuyền ngang đánh cầu cao tay bên phải
Thực hiện:
+ Di chuyển ngang sang phải đánh cầu cao tay bên phải: Chân trái bước về sát chân phải, khi chân trái chạm đất, chân phải bước nhanh sang phải một bước. Tay phải cầm vợt đưa từ trước sang phải lên cao, hướng vợt ra sau và đưa vợt thực hiện đánh cầu cao tay bên phải. Kết thúc, trở về TTCB (Hinh 4).
+ Di chuyển ngang sang trái đánh cầu cao tay bên phải: Thực hiện như di chuyển ngang sang phải đánh cầu cao tay bên phải nhưng đổi bên (Hinh 5).
Tập không cầu: Di chuyền ngang sang phải, ngang sang trái thực hiện động tác đánh cầu cao tay bên phải. Thực hiện 3 – 5 lần.
Tập có cầu: Di chuyển ngang sang phải đánh cầu cao tay bên phải (cầu treo), sau đó di chuyển ngang sang trái thực hiện động tác đánh cầu cao tay bên phải (không cầu). Thực hiện 3 – 5 lần.
Luân phiên giúp bạn luyện tập: Phát cầu (đường cầu cao xa) sang hai góc cuối sân cho bạn luyện tập di chuyển ngang đánh cầu cao tay bên phải từ cuối sân. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.
Tự đánh giá và đánh giá về kết quả luyện tập của bạn.
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Lần lượt từng bạn của nhóm thực hiện di chuyển ngang sang phải, sang trái đành cầu cao tay bên phải do hai bạn tung đến (một bạn tung bên phải, một bạn tung bên trái). Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.
+ Lần lượt từng bạn của mỗi nhóm thực hiện di chuyển ngang sang phải, sang trái đánh cầu cao tay bên phải do một bạn phát cầu đến. Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần (Hình 6).
Thi đánh cầu qua lại
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều cặp đôi, mỗi cặp đôi đứng đối diện qua lưới.
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các cặp đôi đồng thời đánh cầu qua lại bằng kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải, lượt chơi kết thúc khi để cầu chạm đất. Kết thúc, cặp đôi có số lần đánh cầu qua lại nhiều nhất bằng kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải là cặp đôi thắng cuộc (Hình 7).
Em hãy sử dụng các bài tập bổ trợ để rèn luyện kĩ năng di chuyển.
Em hãy sử dụng các bài tập di chuyển ngang phối hợp đánh cầu cao tay bên phải để luyện tập và thi đấu tập.
Em hãy cho biết, di chuyển ngang có thể phối hợp với những kĩ thuật đánh cầu nào?
Bóng đá
Kĩ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân
Mờ đầu
Thực hiện được bài tập bổ trợ và kĩ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân.
Xử lì được một số tình huống khi phối hợp với đồng đội.
Luôn giữ gìn vệ sinh và an toàn trong luyện tập.
Khởi động chuyên môn: Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau, chạy tăng tốc độ, tại chỗ và di chuyển phối hợp chuyền bóng bằng lòng bàn chân.
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Bạn nào nhanh hơn
+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều nhóm có số người bằng nhau, mỗi nhóm đừng thành một vòng tròn; trên vòng tròn giữa sân, ở vị trí đối diện với mỗi bạn đặt một quả bóng đá (Hình 1).
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các bạn trong mỗi nhóm đồng loạt bật nhảy bằng hai chân đến vị trí đặt bóng, dùng hai bàn chân và cổ chân kẹp bóng (không sử dụng tay) bật nhảy trở về vị trí xuất phát, bạn để bóng rời chân là thua cuộc. Trong mỗi lượt chơi của nhóm, bạn hoàn thành đầu tiên là bạn thắng cuộc.
Tâng bóng bằng đùi
TTCB: Đứng hai chân hẹp hơn vai, hai tay cầm bóng trước ngực.
Thực hiện: Thả bóng cách thân người cm. Khi bóng rơi xuống, nâng đùi vuông góc với thân người và tiếp xúc bóng bằng mặt trên của phần giữa đùi. Kết hợp lực nâng của đùi và lực nầy của bóng để có đường bóng nẩy lên cao khoảng 40-50 cm. Liên tục lập lại động tác bằng một chân hoặc luân phiên hai chân thành động tác tâng bóng bằng đùi (Hình 2).
Kĩ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân
Vị trí mu trong bàn chân và vị trí tiếp xúc bóng:
Mu trong bàn chân: Phần từ ngón cái tới phía trước mắt cá trong của mu bàn chân (Hình 3a). Vị trí tiếp xúc bóng: Phia sau, chếch bên dưới bóng (Hình 3b).
Tại chỗ đá bóng bằng mu trong bàn chân:
+ TTCB: Đứng chân trước chân sau, trọng lượng cơ thể dồn lên chân sau. Chân trước (chân trụ), bàn chân đặt ngang mép sau của bóng, cách bóng 20 – 30 cm, khớp gối duỗi thẳng. Chân sau (chân đả bóng) cách chân trước một bước, khớp gối khuỵu. Thân trên chếch với hướng đá bóng .
+ Thực hiện: Chuyền trọng lượng cơ thể từ chân đá bóng lên chân trụ, đồng thời khuyu khớp gối chân trụ và đưa nhanh chân đá bóng từ sau ra trước, dùng mu trong bàn chân đá bóng. Sau khi bóng rời chân, chân đá bóng tiếp đất ở phía trước chân trụ, thân trên hơi xoay về phía chân trụ để giữ thăng bằng (Hình 4).
Phối hợp chạy đà và đá bóng bằng mu trong bàn chân:
Hướng và độ dài đường chạy đá: Đường chạy đà có hình vòng cung, chếch với hướng đá bóng (về phía cùng bên với chân trụ). Số bước chạy đà thường là số lẻ, độ dài và tốc độ chạy đà phụ thuộc vào khoảng cách đá bóng (Hình 6).
2 Kiến thức mới
a) Bài tập bổ trợ
Tâng bóng bằng đùi
b) Kĩ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân
+ TTCB: Đứng chân trước chân sau (chân đá bóng đặt trước, chân trụ đặt sau), cách bóng một, ba hoặc năm bước, thân người chếch với hướng đá bóng .
+ Thực hiện: Chạy đà với tốc độ tăng dần, ở bước cuối, chân trụ bước dài ra trước đề hạ thấp trọng tâm cơ thể. Bàn chân trụ tiếp đất theo thứ tự từ gót đến cả bàn chân và đặt thẳng với hướng đá bóng. Khi chân trụ tiếp đất thực hiện đá bóng bằng mu trong bàn chân.
c) Bài tập phối hợp đồng đội
Phối hợp chuyền bóng, dừng bóng và đá bóng:
Chuẩn bị:
+ Bạn luyện tập dừng bóng, đá bóng vào cầu môn đứng ở vị trí A.
+ Bạn hỗ trợ luyện tập đứng ở vị trí C.
Thực hiện:
+ Từ vị trí A di chuyền nhanh đến vị trí B, dừng bóng do bạn ở vị trí C chuyền đến và đá bóng vào cầu môn bằng mu trong bàn chân.
+ Bạn ở vị trí C quan sát tốc độ di chuyển của bạn ở vị trí A và đá bóng lăn đến vị trí B bằng lòng bàn chân đúng vào thời điểm bạn ở vị tri A di chuyển đến (Hình 8).
3 Luyện tập
3 Luyện tập
a) Luyện tập cá nhân
Tâng bóng bằng đùi từ chân thuận đến chân không thuận và luân phiên tâng bóng bằng hai chân. Thực hiện 2 – 3 phút.
Đứng tại chỗ tập đá bóng vào tường từ khoảng cách 3-5 m, 5 – 7 m. Thực hiện 3 – 5 lần.
Phối hợp chạy đà một, ba, năm bước đà đá bóng vào tường từ khoảng cách 5-7 m. Thực hiện 3 – 5 lần.
b) Luyện tập cặp đôi
Luân phiên giữ bóng bằng chân giúp bạn luyện tập đặt chân trụ, vung chân lăng và tiếp xúc bóng. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần (Hình 9).
Tại chỗ và phối hợp chạy đà đá bóng cho bạn từ khoảng cách 7 - 10 m bằng chân thuận và chân không thuận. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.
c) Luyện tập nhóm
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Chạy đà đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn từ khoảng cách 7 – 10 m. Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.
+ Nhóm 2 – 3 bạn phối hợp chuyền bóng, dừng bóng và đá bóng vào cầu môn. Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần (Hinh 8 trang 66).
d) Trò chơi vận động
Thì đá bóng trúng đích
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội dẫn bóng đến vạch giới hạn bằng lòng bàn chân và đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn, sau đó quay về cuối hàng. Đội có số lần đá bóng vào cầu môn nhiều hơn là đội thắng cuộc.
4 Vận dụng
4 Vận dụng
Em hãy sử dụng bài tập tâng bóng bằng đùi để tập thể dục buổi sáng và vui chơi.
Em hãy luyện tập đá bóng bằng mu trong bàn chân trúng vật chuẩn từ khoảng cách 5-7 m.
Em hãy phân biệt sự khác nhau về điểm tiếp xúc giữa bóng và bàn chân trong đá bóng bằng mu trong và đá bóng bằng lòng bàn chân.
1 Mở đầu
1 Mở đầu
a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt
Thực hiện được bài tập bổ trợ và kĩ thuật dừng bóng lăn bằng mu giữa bàn chân.
Biết một số điều luật trong thi đấu bóng đá.
Chủ động vận dụng các kĩ thuật đã học để luyện tập và thi đấu tập.
b) Khởi động
Khởi động chuyên môn: Chạy đá lăng cẳng chân ra trước, sang hai bên, vào trong; tâng bóng bằng đùi, dẫn bóng bằng lòng bàn chân; đá bóng bằng mu trong bàn chân.
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Thi tâng bóng bằng đùi
+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm đứng thành một vòng tròn, mỗi bạn có một quả bóng đá.
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các bạn trong nhóm đồng loạt tâng bóng bằng đùi (một chân hoặc luân phiên hai chân), bạn để rơi bóng phải dừng lại. Trong mỗi lượt chơi của nhóm, bạn có số lần tâng bóng nhiều nhất là bạn thắng cuộc (Hình 1).
a) Bài tập bổ trợ
Lăn bóng bằng bàn chân
TTCB: Đừng chân trước, chân sau, trọng lượng cơ thể dồn lên chân sau. Chân sau tiếp đất bằng cả bàn chân, khớp gối duỗi thẳng. Chân trước, bàn chân đặt trên bóng.
Thực hiện: Lăn bóng dưới bàn chân từ gót đến các ngón chân và ngược lại, liên tục lặp lại động tác và luân phiên đồi chân (Hình 2).
b) Kĩ thuật dừng bóng lăn bằng mu giữa bàn chân
Vị trí mu giữa bàn chân và tư thế bàn chân khi dẫn bóng: Mu giữa bàn chân là phần trên của bàn chân kể từ các ngón chân tới khớp cổ chân (Hình 3).
TTCB: Đứng chân trước chân sau hướng về phía bóng đến, khoảng cách giữa hai chân bằng một bước chân. Chân trụ (chân không thuận) đặt trước, chân dừng bóng (chân thuận) đặt sau, trọng lượng cơ thể dồn đều trên hai chân (Hình 4a).
Thực hiện: Khi bóng đến, chuyển trọng lượng cơ thể lên chân trụ, đưa chân dừng bóng ra trước để đón bóng, bàn chân hướng xuống đất (Hình 4b), dùng mu giữa bản chân tiếp xúc bóng và đưa nhanh ra sau để giảm tốc độ của bóng (Hình 4c). Kết thúc hạ chân và dừng bóng (Hình 4d).
c) Một số điều luật trong thi đấu bóng đá
Kích thước sân bóng đá:
Theo quy định của FIFA, sân bóng đá 11 người phải đảm bảo tiêu chuẩn: Có dạng hình chữ nhật, chiều dài tối đa 120 m, tối thiều 90 m; chiều rộng tối đa 90 m, tối thiểu 45 m (Hinh 5).
Sân thi đấu quốc tế: Chiều dài tối đa 110 m, tối thiểu 100 m; chiều rộng tối đa 75 m, tối thiểu 64 m.
Kích thước khung thành sân bóng đá 11 người: Cao 2,44 m, rộng 7,32 m (Hình 6).
a) Luyện tập cá nhân
Đứng tại chỗ luân phiên lăn bóng bằng bàn chân thuận, chân không thuận từ chậm đến nhanh. Thực hiện 3-5 lần.
Đá bóng lăn vào tường từ khoảng cách 2 – 3 m, khi bóng nầy ra dùng mu giữa bàn chân dừng bỏng. Thực hiện 3 – 5 lần (Hình 7).
b) Luyện tập cặp đôi
Hai bạn luân phiên đá bóng lăn bằng lòng bàn chân và dừng bóng bằng mu giữa bàn chân từ khoảng cách 3 – 4 m. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.
c) Luyện tập nhóm
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Nhóm ba, bốn bạn đứng theo hình tam giác hoặc hình vuông, lần lượt đá bóng lăn và dừng bóng bằng mu giữa bàn chân thuận và không thuận từ khoảng cách 3 – 5 m. Lần lượt mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.
+ Phối hợp dừng bóng, đá bóng: Chạy luồn cọc với cự li 6 – 8 m, dừng bóng do bạn đá đến bằng mu giữa bàn chân và đá bóng vào cầu môn bằng mu trong bàn chân từ khoảng cách 5-7 m. Lần lượt mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần (Hình 8).
d) Trò chơi vận động
Đội trưởng
Mục đích: Rèn luyện phản xạ và năng lực phối hợp vận động.
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành hai đội có số người bằng nhau, đội trưởng của mỗi đội đứng trong vòng tròn của đội bạn.
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, đội có bóng tìm cách dùng tay chuyền bóng cho đội trưởng, bóng đến tay đội trưởng được 1 điểm. Đội không có bóng cố gắng giành bóng và ngăn cản đội bạn chuyền bóng cho đội trưởng. Sau 3 – 5 phút đội được nhiều điểm hơn là đội thắng cuộc (Hình 9).
Em hãy phối hợp cùng bạn luyện tập chạy tiến, lùi đá bóng bằng lòng bàn chân và dừng bóng bằng mu giữa bàn chân.
Em hãy nêu sự khác biệt giữa kĩ thuật dừng bóng lăn bằng mu giữa bàn chân với dừng bóng bằng lòng bàn chân.
a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt
Thực hiện được bài tập bổ trợ và kĩ thuật dẫn bóng bằng mu trong bàn chân.
Biết lựa chọn và sử dụng các trò chơi vận động phù hợp với yêu cầu, nội dung bài học để rèn luyện thể lực.
Nỗ lực tự rèn luyện và tìm kiếm thông tin về nội dung học tập.
b) Khởi động
Khởi động chuyên môn: Chạy tăng, giảm tốc độ, dẫn bóng bằng lòng bàn chân trên đường thẳng, đường vòng.
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Nhảy lò cò đồng đội
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng đội cầm tay nhau nhảy lò cò theo hàng ngang đến đích, sau đó đứng thành hàng ngang hướng về vạch xuất phát. Thời gian đến đích của mỗi đội được xác định khi toàn bộ thành viên của đội đã vượt qua vạch đích. Đội có thời gian thực hiện trò chơi nhanh nhất là đội thắng cuộc (Hình 1).
a) Bài tập bồ trợ
Tại chỗ quay sang phải, sang trái:
+ TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai, gối khuỵu, thân trên ngả ra trước, hai tay co tự nhiên bên hông.
+ Thực hiện:
Tại chỗ quay sang phải: Dùng chân phải làm trụ, chuyển chân trái vòng từ trái sang phải ra phía trước chân phải, đồng thời chuyển thân và bàn chân phải sang phải (Hình 2).
Tại chỗ quay sang trái: Thực hiện như quay sang phải nhưng đồi chân, đổi hướng (Hình 3).
Chạy đột ngột giảm tốc độ:
+ TTCB: Như tư thế sẵn sàng xuất phát cao trong chạy cự li ngắn.
+ Thực hiện: Xuất phát và chạy nhanh ra trước. Từ chạy nhanh, chân sau bước dai ra trước, tiếp đất bằng gót chân đồng thời xoay bàn chân vào trong, dùng gót chân và cạnh trong bàn chân ti mạnh lên mặt đất để giảm tốc độ. Chân sau khuỵu gối, trọng lượng cơ thể dồn vào chân sau, hai tay dang rộng để giữ thăng bằng (Hình 4).
b) Kĩ thuật dẫn bóng bằng mu trong bàn chân
TTCB: Đứng chân trước chân sau, chân không thuận (chân trụ) đặt trước, vị trí và tư thế đặt chân trụ thực hiện như kĩ thuật đa bóng bằng mu trong bàn chân. Chân thuận (chân dẫn bóng) đặt sau, hai tay co tự nhiên, mắt nhìn bóng.
Thực hiện: Trọng lượng cơ thể dồn lên chân trước đồng thời đưa chân thuận ra trước, dùng mu trong bàn chân đá nhẹ vào phía sau, bên dưới bóng để bóng lăn về trước 0,5 – 1 m. Luân phiên lặp lại động tác kết hợp di chuyển ra trước thành dẫn bóng bằng mu trong bàn chân (Hình 5).
a) Luyện tập cá nhân
Chạy đột ngột giảm tốc độ từ chậm đến nhanh. Thực hiện 3 – 5 lần.
Luân phiên dẫn bóng bằng mu trong bàn chân thuận và không thuận cự li 15-20 m. Thực hiện 2 – 3 lần.
b) Luyện tập nhóm
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Dẫn bóng trên đường thẳng, đường vòng từ chậm đến nhanh. Mỗi bạn thực hiện 2-3 lần.
+ Dẫn bóng bằng mu trong bàn chân trên đường hình số 8 từ chậm đến nhanh và luân phiên đồi chân khi vòng sang phải, sang trái (Hình 6). Mỗi bạn thực hiện 2-3 lần.
+ Dẫn bóng nhanh trên đường thẳng, đường vòng với cự li 10 – 15 m. Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.
c) Trò chơi vận động
Dẫn bóng tiếp sức
Mục đích: Rèn luyện năng lực khéo léo.
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm bốn bạn đứng cách nhau 5 m trên đường dẫn bóng (Hinh 7).
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, bạn đứng ở vị trí số 1 của mỗi nhóm nhanh chóng dẫn bóng bằng mu trong bàn chân đến vị trí số 2 để bạn số 2 tiếp tục dẫn bóng đến vị trí số 3. Các bạn tiếp theo lần lượt lặp lại và đưa bóng đến đích. Nhóm nào có bạn ở vị trí số 4 đến đích đầu tiên là nhóm thắng cuộc.
Em hãy luyện tập dẫn bóng bằng mu trong bàn chân theo đường dích dắc, luồn cọc.
Em hãy so sánh giữa dẫn bóng bằng lòng bàn chân và mu trong bàn chân, kĩ thuật nào có thể đạt tốc độ cao hơn, vì sao?
a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt
Thực hiện được bài tập bổ trợ và kĩ thuật dẫn bóng trên đường vòng.
Biết một số điều luật trong thi đấu bóng rổ.
Sẵn sàng chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm học tập với bạn.
b) Khởi động
Khởi động chuyên môn: Chuyền bóng xung quanh thân người, tung và bắt bóng trên cao, dẫn bóng tại chỗ, dẫn bóng trên đường thẳng.
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Vượt tuyến phòng thủ
+ Chuẩn bị: Lớp đứng thành nhiều hàng ngang sau đường biên ngang của sân. Hai bạn đứng trên đường giữa sân làm nhiệm vụ ngăn cản các bạn "vượt tuyến phòng thủ".
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các bạn từng hàng ngang dẫn bóng và tìm cách vượt qua đường giữa sân. Khi vượt qua đường giữa sân tránh không để hai bạn ở vạch giữa sân vỗ vào người (Hình 1). Bạn bị vỗ vào người là bạn thua cuộc và phải thay thế vị trí cho bạn ở giữa sân. Mỗi lượt chơi, mỗi bạn ở vạch giữa sân chỉ tìm cách vỗ vào người một bạn "vượt tuyến phòng thủ".
a) Bài tập bổ trợ
Quay trước sang phải, sang trái:
+ TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai, gối khuỵu, thân trên hơi ngả ra trước, trọng lượng cơ thể dồn đều trên hai chân.
+ Thực hiện (Hình 2):
Quay trước sang phải: Dùng nửa trước bàn chân phải làm trụ, chân trái bước ra trước vòng sang phải, thân trên đồng thời chuyển hướng sang phải.
Quay trước sang trái: Thực hiện như quay trước sang phải nhưng đổi bên, đổi hướng.
Quay sau sang phải, sang trái:
+ TTCB: Như TTCB quay trước sang phải, sang trái.
+ Thực hiện (Hình 3):
Quay sau sang phải: Dùng nửa trước bàn chân trái làm trụ, chân phải bước ra sau vòng sang phải, thân trên đồng thời chuyển hướng sang phải.
Quay sau sang trái: Thực hiện như quay sau sang phải nhưng đồi bên, đổi hướng.
b) Dẫn bóng trên đường vòng
TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai (hoặc chân trước chân sau), hai tay cầm bóng ở trước ngực.
Thực hiện:
+ Dẫn bóng trên đường vòng sang phải: Bàn tay tiếp xúc vào phía trên, chếch sau và hơi sang trái của bóng để đưa bóng hướng ra trước, sang phải, xuống dưới. Chân bước theo bóng và liên tục lặp lại động tác khi bóng nẩy lên ở phía trước ngang tầm với hông (Hình 4).
+ Dẫn bóng trên đường vòng sang trái: Bàn tay tiếp xúc vào phía trên, chếch sau và hơi sang phải của bóng để đưa bóng hướng ra trước, sang trái, xuống dưới.
c) Một số điều luật trong thi đấu bóng rổ
Những trường hợp dẫn bóng phạm luật:
+ Khi đang dẫn bóng, hất bóng lên cao liên tục.
+ Dùng hai tay cùng một lúc dẫn bóng.
+ Bàn tay ngửa khi tiếp xúc bóng từ mặt sân nẩy lên.
Những trường hợp phạm luật chạy bước:
+ Bóng chưa rời tay trước khi nhấc chân trụ để dẫn bóng.
+ Sau khi đã kết thúc dẫn bóng hoặc kiểm soát bóng (bóng vẫn trên tay), chạm mặt sân liên tục trên cùng một chân hoặc hai chân.
+ Cầm bóng nhảy lên, rơi xuống bóng vẫn trong tay.
a) Luyện tập cá nhân
Dẫn bóng tại chỗ phối hợp quay trước sang phải, sang trái và quay sau sang phải, sang trái từ chậm đến nhanh. Thực hiện 3 – 5 lần.
Dẫn bóng từ chậm đến nhanh trên đường vòng sang phải, sang trái. Thực hiện 2-3 lần.
b) Luyện tập nhóm
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Dẫn bóng luồn cọc từ chậm đến nhanh với cự li 13 – 15 m. Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần (Hình 5).
+ Dẫn bóng trên đường hình số 8 từ chậm đến nhanh, luân phiên đổi tay dẫn bóng. Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.
c) Trò chơi vận động
Di chuyển theo “đèn tín hiệu”
Mục đích: Rèn luyện sức nhanh và khéo léo.
Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm đứng thành một hàng ngang sau đường biên ngang của sân bóng rổ.
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng nhóm thực hiện theo hiệu lệnh của chỉ huy:
+ “Đèn xanh": Dẫn bóng nhanh trên đường thẳng hướng đến đường biên đối diện.
+ “Đèn vàng": Dẫn bóng tại chỗ.
+ "Đèn đỏ": Bắt bóng.
Trong lượt chơi của mỗi nhóm, bạn đến đích đầu tiên và thực hiện đúng tín hiệu là bạn thắng cuộc. Các bạn thực hiện sai tín hiệu phải thực hiện lại (Hình 6).
Em hãy cùng bạn luyện tập dẫn bóng vòng sang bên phải, bên trái bạn đứng đối diện trên đường di chuyển (dẫn bóng bằng tay phải khi vòng sang phải và ngược lại), (Hình 7).
Em hãy nêu sự khác nhau về vị trí bàn tay khi tiếp xúc bóng giữa dẫn bóng trên đường thẳng và đường vòng.
Một số điều luật trong thi đấu bóng rổ
Những trường hợp dẫn bóng phạm luật:
Những trường hợp phạm luật chạy bước:
Trò chơi vận động
Kĩ thuật chuyền và bắt bóng hai tay trước ngực bật đất
Thực hiện được bài tập bổ trợ và kĩ thuật chuyền, bắt bóng hai tay trước ngực bật đất
Chủ động hợp tác với các bạn trong luyện tập theo nhóm.
Khởi động chuyên môn: Tại chỗ quay các hướng, lăn bỏng giữa hai chân, đập và bắt bóng nẩy lên bằng hai tay, dẫn bỏng trên đường thẳng.
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Bật nhảy tách, chụm chân theo ô
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội ôm hai quả bóng rổ ở hai bên thân người và bật nhảy tách, chụm chân theo ô, sau đó bật nhảy qua ô cuối đứng thành hàng dọc hướng về vạch xuất phát. Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã vượt qua ô cuối, bạn để bóng rơi phải nhặt bóng và xuất phát lại. Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc (Hinh 1).
Tại chỗ bật nhảy bắt bóng bằng hai tay trên cao:
TTCB
+ TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai, hai tay cầm bóng trước bụng.
+ Thực hiện: Tung bóng lên cao 1,5-2 m bằng hai tay, gối khuỵu lấy đà, bật nhảy lên cao bằng hai chân và bắt bóng trên cao bằng hai tay. Tiếp đất bằng nửa trước hai bàn chân, khuỵu gối để giảm chấn động (Hình 2).
Di chuyển ra trước kết hợp bật nhảy bắt bóng bằng hai tay trên cao:
+ TTCB: Đứng chân trước chân sau, hai tay cầm bóng trước bụng.
+ Thực hiện: Tung bóng lên cao 2 – 3 m và ra trước 1 – 1,5 m, di chuyển đến điểm bóng rơi, bật nhảy lên cao bằng hai chân và bắt bóng bằng hai tay trên cao. Tiếp đất bằng nửa trước hai bàn chân, khuỵu gối để giảm chấn động (Hình 3).
Tại chỗ chuyền bóng hai tay trước ngực bật đất
TTCB: Đứng chân trước chân sau, chân sau khuyu gối, trong lương cơ thể dồn lên chân sau, chân trước duỗi thẳng. Hai tay cầm bóng trước bụng.
Thực hiện: Hai tay đưa bóng lên ngang ngực theo đường vòng cung (Hình 4a). Đạp mạnh chân sau, vươn người chuyển trọng lượng cơ thể lên chân trước (Hình 4b). Duỗi nhanh hai tay, đồng thời dùng lực cổ tay và các ngón tay đẩy bóng ra trước, xuống dưới, điểm bóng chạm mặt sàn cách chân trước 1,5 – 2m (Hinh 4c). Khi bóng rời tay, hai tay duỗi thẳng, hai lòng bàn tay hướng ra ngoài (Hình 4d).
Tại chỗ bắt bóng hai tay trước ngực bật đất
TTCB: Đứng chân trước chân sau hoặc hai chân rộng bằng vai, thân người hướng về phía bóng đến. Hai tay đưa ra trước hơi chếch xuống dưới để đón bóng, các ngón tay mở tự nhiên.
Thực hiện: Khi bóng đến, thực hiện bắt bóng đồng thời thu nhanh hai tay về trước ngực để giảm tốc độ chuyển động của bóng (Hình 4e).
Bài tập phối hợp đồng đội
Phối hợp bật nhảy bắt bóng trên cao và chuyền bóng bật đất
Chuẩn bị: Hai bạn ở vị trí A và B đứng đối diện nhau.
Thực hiện:
+ Bạn ở vị trí A: Chuyền bóng hai tay trước ngực bật đất cho bạn ở vị trí B, sau đó bật nhảy lên cao và bắt bóng do bạn ở vị trí B tung đến.
+ Bạn ở vị trí B: Bắt bóng hai tay trước ngực bật đất do bạn ở vị trí A chuyền đến, sau đó tung bóng ra trước, lên cao bằng hai tay để bạn ở vị trí A bật nhảy bắt bóng (Hinh 5).
Từ tại chỗ đến di chuyển, tự tung bóng lên cao và bật nhảy bắt bóng bằng hai tay. Thực hiện 3 – 5 lần.
Tại chỗ chuyển bóng vào tường và bắt bóng nẩy ra từ khoảng cách 2-3 m. Thực hiện 3 – 5 lần (Hình 6).
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Nhóm ba bạn đứng thành hình tam giác phối hợp chuyền, bắt bóng hai tay trước ngực với khoảng cách 2,5 – 3 m. Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.
+ Phối hợp các bạn trong nhóm lần lượt bật nhảy bắt bóng do bạn tung đến, khi tiếp đất chuyền trả bóng cho bạn bằng hai tay trước ngực và trở về cuối hàng. Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.
Giành bóng
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các bạn chuyển bóng bật đất cho nhau, bạn trong vòng tròn tìm cách chạm tay vào bóng. Bạn bị giành bóng sẽ thay thế vị trí của bạn đứng trong vòng tròn.
Em hãy cùng bạn luyện tập dẫn bóng tại chỗ và phối hợp chuyển và bắt bóng hai tay trước ngực bật đất.
Em hãy phối hợp với bạn chuyền, bắt bóng bật đất và tại chỗ ném rồỗ một tay trên vai.
Em hãy cho biết trong thi đấu bóng rỗ, chuyền bóng bật đất có tác dụng gì?
Kĩ thuật hai bước ném rổ một tay trên vai
Thực hiện được bài tập bổ trợ và kĩ thuật hai bước ném rổ một tay trên vai.
Nỗ lực tự học và thường xuyên rèn luyện thân thể.
Khởi động chuyên môn: Chạy biến tốc, chuyền bóng vòng quanh chân trước, chuyền và bắt bóng bật đất, bật nhảy bắt bóng bằng hai tay trên cao.
Trò chơi hỗ trợ khởi động: Làm theo đội trưởng
+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm đứng thành vòng tròn hướng mặt vào trong. Bạn đội trường đứng giữa vòng tròn.
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, đội trưởng thực hiện một động tác hoặc kĩ thuật nào đó, các bạn trong nhóm phải nhanh chóng thực hiện theo. Bạn thực hiện không đúng phải nhảy lò cò một vòng xung quanh vị trí đứng của nhóm (Hình 1).
Chạy nghiêng trên đường thẳng, đường vòng
TTCB: Đứng chân trước chân sau, thân người hướng thẳng ra trước, hai tay co tự nhiên.
Thực hiện:
+ Chạy nghiêng trên đường thẳng: Bước chạy được thực hiện như chạy thẳng ra trước, mặt và ngực hướng sang phải hoặc sang trái (Hình 2).
+ Chạy nghiêng trên đường vòng: Bước chạy được thực hiện như chạy trên đường vòng, mặt và ngực hướng vào tâm đường vòng hoặc hướng ra phía ngoài tâm đường vòng.
Hai bước ném rồ một tay trên vai
Hình vẽ và nội dung kĩ thuật được trình bày theo hoạt động của người thuận tay phải (thuận tay trái thực hiện ngược lại).
TTCB:
+ Tư thế 1: Chân trái đứng trước, chân phải sau hoặc hai chân rộng bằng vai, tay phải dẫn bóng (bước cuối của giai đoạn dẫn bóng).
+ Tư thế 2: Như tư thế 1, tay không có bóng (chuẩn bị nhận bóng từ người khác chuyền đến).
+ Bước 1: Đạp mạnh hai chân đưa cơ thể ra trước, lên cao, chân phải đưa nhanh ra trước một bước dài, đồng thời hai tay bắt và giữ bóng ở ngang thắt lưng bên phải, tiếp đất bằng nửa trước bàn chân, gối khuỵu (tự dẫn bóng hoặc nhận bóng từ người khác chuyển đến).
+ Bước 2: Chân trái bước tiếp ra trước một bước ngắn, thực hiện động tác giậm nhảy nhanh, mạnh, kết hợp đá lăng chân phải từ sau ra trước, lên cao đồng thời hai tay đưa bóng lên trên vai. Khi cơ thể ở điểm cao nhất, duỗi chân phải đồng thời tay phải vươn thẳng lên cao, gập nhanh cổ tay và miết các ngón tay ném bóng vào rổ. Kết thúc tiếp đất bằng nửa trước của một hoặc hai bàn chân, gối khuỵu để giảm chấn động (Hình 3).
Bài tập phối hợp đồng đội
Chạy nghiêng phối hợp bắt bóng và thực hiện hai bước ném rồ một tay trên vai
Chuẩn bị:
+ Bạn luyện tập (vị trí A): Đứng đối diện hoặc chếch 30° - 45° với bảng rổ từ khoảng cách 6-8 m, mắt quan sát bạn hỗ trợ luyện tập.
+ Bạn hỗ trợ luyện tập (vị trí B): Đừng phía trước, chếch với hướng di chuyển của bạn luyện tập, hai tay cầm bóng, mắt quan sát tốc độ và hướng di chuyển của bạn.
Thực hiện:
+ Bạn luyện tập: Chạy nghiêng theo đường thẳng hoặc đường vòng (hướng đến rồ), phối hợp bắt bóng hai tay trước ngực do bạn chuyển đến và thực hiện kĩ thuật hai bước ném rổ một tay trên vai (Hinh 4).
+ Bạn hỗ trợ luyện tập: Chuyền hoặc tung bóng cho bạn khi khoảng cách giữa bạn và bảng rồ 3 – 4 m.
Tập không bóng:
+ Chạy nghiêng trên đường thẳng, đường vòng với cự li 8 – 10 m. Thực hiện 2 – 3 lần.
+ Đi chậm, xác định bước 1, bước 2 và thực hiện mô phỏng toàn bộ kĩ thuật hai bước ném rổ một tay trên vai. Thực hiện 3-5 lần.
Tập có bóng: Thực hiện bước 2 (đặt chân giậm nhảy nhanh mạnh, phối hợp đá lăng đưa cơ thể lên cao và vươn tay ném rổ); phối hợp bước 1 và 2; thực hiện dẫn bỏng kết hợp hai bước ném rồ một tay trên vai. Thực hiện 3 – 5 lần (Hình 5).
Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:
+ Chạy nghiêng trên đường thẳng, đường vòng phối hợp chuyền, bắt bóng hai tay trước ngực với người hỗ trợ từ khoảng cách 3-4 m. Thực hiện 3 – 5 lần (Hình 6).
+ Thực hiện bài tập phối hợp (Hình 4 trang 88).
Thi ném rổ
Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội dẫn bóng và thực hiện kĩ thuật hai bước ném rổ một tay trên vai, sau đó cầm bóng trở về vị trí cuối hàng. Đội có số lần ném bóng vào rỗ nhiều nhất là đội thắng cuộc (Hình 7).
Em hãy sử dụng các kĩ thuật ném rồ đã học để thi đấu tập và vui chơi cùng các bạn.
Em hãy luyện tập dẫn bóng nhanh trên đường thẳng, dẫn bỏng luồn cọc phối hợp thực hiện kĩ thuật hai bước ném rổ một một tay trên vai.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Giáo dục thể chất 7 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 27–89).
