Yêu cầu cần đạt

  • Nêu được một số quy tắc cơ bản về an toàn điện và tuân thủ các quy tắc an toàn điện trong tình huống thường gặp.
  • Nêu và thực hiện được việc làm thiết thực để tiết kiệm năng lượng điện ở trường và ở nhà.
  • Đề xuất và trình bày được những việc cần làm để sử dụng an toàn, tiết kiệm năng lượng điện một cách đơn giản, dễ nhớ (như dùng hình ảnh, sơ đồ,...) để vận động gia đình và cộng đồng cùng thực hiện.

Khi dùng năng lượng điện để thắp sáng, chạy máy,... người ta thường lấy điện từ đâu? Nêu một số tình huống không an toàn khi sử dụng điện mà em biết.

1. An toàn khi sử dụng điện

1.

1. Thảo luận và chia sẻ với bạn.

Ngoài thắp sáng, chạy máy thì điện còn được sử dụng vào những việc gì?

Quan sát hình 1, cho biết điện được truyền từ nhà máy điện đến điện của mỗi gia đình, cơ quan, trường học,... như thế nào.

Hình 1. Diagram showing electricity transmission from 'Nhà máy điện' (Power plant) through 'Trạm biến thế (tăng áp)' (Step-up transformer station), 'Đường dây cao thế' (High-voltage lines), 'Trạm biến thế (hạ áp)' (Step-down transformer station) to 'Nơi sử dụng điện' (Electricity consumption points).

2.

2. Quan sát hình 2 và cho biết việc nên làm, không nên làm để đảm bảo an toàn cho con người.

Hình 2. a b c d. Images showing safe and unsafe electrical practices: a) flying kite near power lines (unsafe), b) hanging clothes on power lines (unsafe), c) electrician working on power lines (safe, with gear), d) child playing near transformer (unsafe).

3.

3. Quan sát hình 3, 4 và cho biết trường hợp nào sử dụng điện an toàn, trường hợp nào không an toàn. Vì sao?

Hình 3. a b c d. Images showing safe and unsafe electrical practices: a) inserting plug correctly (safe), b) multiple devices plugged into one outlet (unsafe), c) pulling plug by cord (unsafe), d) plugging in device (safe).

Khi dùng năng lượng điện để thắp sáng, chạy máy,... người ta thường lấy điện từ đâu? Nêu một số tình huống không an toàn khi sử dụng điện mà em biết.

An toàn khi sử dụng điện

1.

Thảo luận và chia sẻ với bạn.
Ngoài thắp sáng, chạy máy thì điện còn được sử dụng vào những việc gì?
Quan sát hình 1, cho biết điện được truyền từ nhà máy điện đến điện của mỗi gia đình, cơ quan, trường học,... như thế nào.

2.

Quan sát hình 2 và cho biết việc nên làm, không nên làm để đảm bảo an toàn cho con người.

3.

Quan sát hình 3, 4 và cho biết trường hợp nào sử dụng điện an toàn, trường hợp nào không an toàn. Vi sao?

Hình 4. Hai hình ảnh minh họa các tình huống sử dụng điện: a) Nhiều thiết bị điện đang hoạt động trong bếp. b) Người đàn ông ngắt cầu dao điện.

4.

Kể thêm một số trường hợp sử dụng điện an toàn và không an toàn.

Để an toàn khi sử dụng điện, chúng ta cần tuân thủ những quy tắc gì?

Đề xuất việc cần làm để sử dụng điện an toàn cho gia đình và những người xung quanh.

Em có biết?

Để cảnh bảo mọi người về an toàn điện ở nơi công cộng, người ta đã sử dụng các biển báo (hình 5).

Hình 5. Bốn biển báo an toàn điện: a) CẤM MỞ ĐIỆN. b) NGUY HIỂM NGUY CƠ ĐIỆN GIẬT CẤM LẠI GẦN. c) CẤM TRÈO! ĐIỆN ÁP CAO NGUY HIỂM CHẾT NGƯỜI. d) CẤM VÀO! ĐIỆN ÁP CAO NGUY HIỂM CHẾT NGƯỜI.

Tiết kiệm năng lượng điện

Các nguồn năng lượng như than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên dùng để sản xuất điện. Chúng cần rất nhiều năm để hình thành và đang dần cạn kiệt.

Năng lượng nước chảy từ trên cao xuống, năng lượng mặt trời, năng lượng gió có thể sử dụng để sản xuất điện nhưng các nguồn năng lượng này không dễ khai thác hoặc không sẵn có ở mọi thời điểm.

Do đó, chúng ta cần sử dụng điện một cách hợp lí và tiết kiệm.

1.

Quan sát hình 6, nêu những việc cần làm để tiết kiệm năng lượng điện.

2.

Nêu các trường hợp sử dụng điện lãng phí ở gia đình và trường của em. Đề xuất cách tiết kiệm năng lượng điện cho gia đình và nhà trường.

Hình 6. Bốn hình ảnh minh họa các cách tiết kiệm điện: Cài đặt nhiệt độ hợp lí cho máy điều hoà (26°C), Tắt thiết bị điện khi không sử dụng, Sử dụng đèn tiết kiệm điện, Hạn chế số lần mở tủ lạnh và thời gian mở tủ. Có các chú thích: Tiết kiệm điện, Bảo vệ môi trường, Bền vững cho tương lai.

1.

Vì sao nên bật bình nóng lạnh trước khi tắm khoảng 15 phút và tắt trước khi tắm?

2.

Vì sao không nên là (ủi) quần áo trong phòng có bật máy điều hoà nhiệt độ?

3.

Xây dựng bảng “Quy tắc sử dụng điện an toàn, tiết kiệm” đơn giản, dễ nhớ và vận động mọi người cùng thực hiện.

Em đã học

Để an toàn khi sử dụng điện cần: tuân thủ theo các biển báo an toàn điện; không chơi hoặc đến gần đường dây dẫn điện, trạm biến áp; tuyệt đối không chạm tay vào chỗ hở của đường dây điện, lỗ ở cắm điện,...
Một số việc làm thiết thực để tiết kiệm năng lượng điện ở trường và ở nhà: tắt các thiết bị điện khi không sử dụng; dùng loại đèn tiết kiệm điện; chỉ sử dụng quạt điện và máy điều hoà khi cần thiết; không mở tủ lạnh quá lâu và nhiều lần,...

Em có thể

Thực hiện được việc sử dụng an toàn và tiết kiệm điện ở nhà và ở trường.

Em đã học về những nguồn năng lượng nào? Các nguồn năng lượng đó đã được sử dụng trong cuộc sống như thế nào?

1.

Hoàn thiện sơ đồ hình 1. Chia sẻ với bạn về việc sử dụng một số nguồn năng lượng trong cuộc sống hằng ngày.

2.

Vì sao các hoạt động được mô tả trong hình 2 có thể gây nguy hiểm cho con người? Nêu biện pháp phòng tránh.

3.

Em có thể sử dụng những nguồn năng lượng nào để làm một chậu nước nóng lên? Sử dụng nguồn năng lượng nào an toàn hơn? Sử dụng nguồn năng lượng nào tiết kiệm hơn?

Hãy nói một số điều em thích sau khi học chủ đề Thực vật và động vật.

1.

Dựa vào hình 1, hãy trình bày tóm tắt một số nội dung đã học trong chủ đề Thực vật và động vật.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Khoa học 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 30–38).