Yêu cầu cần đạt
- Nhận ra được vi khuẩn có kích thước nhỏ, không thể nhìn thấy bằng mắt thường; chúng sống ở khắp nơi trong đất, nước, sinh vật khác,... qua quan sát tranh ảnh, video.
VI khuẩn
Vì sao em cần rửa tay bằng nước sạch, xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh?
Kích thước của vi khuẩn
Vi khuẩn là sinh vật có kích thước rất nhỏ, không nhìn thấy được bằng mắt thường.
1.
Quan sát một số mẫu như gợi ý ở hình 1.
Dự đoán mẫu nào chứa vi khuẩn. Chia sẻ những điều em biết về vi khuẩn có trong những mẫu đó.
Hình/bảng: Hình 1a: Lá cây. Hình 1b: Đất trồng. Hình 1c: Nước máy. Hình 1d: Công tắc điện.
Làm thế nào để quan sát được vi khuẩn?
Các nhà khoa học nghiên cứu vi khuẩn dưới kính hiển vi có độ phóng đại hàng nghìn lần (hình 2) và đã chụp lại một số hình ảnh.
2.
Quan sát hình 3 về một số vi khuẩn thu được ở các mẫu trong hình 1 và nhận xét hình dạng, kích thước của vi khuẩn.
Hình/bảng: Hình 3: Các hình ảnh vi khuẩn được phóng đại từ các mẫu lá cây, đất trồng, nước máy, công tắc điện.
Đọc thông tin và giải thích ý nghĩa của việc rửa tay.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người dân cần thường xuyên giữ đôi bàn tay sạch sẽ để phòng chống lây nhiễm các bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm. Trong đó, các nhà khoa học đã xác định được cứ trên da của người bình thường có thể chứa tới 40 000 vi khuẩn. Đặc biệt, số lượng này còn nhiều hơn trên da bàn tay, nơi thường xuyên tiếp xúc và chạm vào mọi vật dụng hằng ngày như bàn, ghế, cặp sách, điện thoại,...
Nơi sống của vi khuẩn
1.
Quan sát từ hình 4 đến hình 12 và nêu những nơi vi khuẩn có thể sống.
Hình/bảng: Hình 4: Vi khuẩn trên vòi nước. Hình 5: Vi khuẩn trên ghế sofa. Hình 6: Vi khuẩn trên rễ cây.
2.
Theo em, vi khuẩn sống được ở những nơi nào?
3.
Quan sát xung quanh và kể những nơi vi khuẩn có thể sống.
Khi để thực phẩm trong tủ lạnh (hình 13), người ta thường bọc bằng màng bọc thực phẩm hoặc để trong hộp kín. Theo em, việc làm đó có ích lợi gì?
Hình/bảng: Hình 13: Các hộp đựng thực phẩm trong tủ lạnh.
Em đã học
Vi khuẩn có kích thước rất nhỏ. Để quan sát, nghiên cứu về vi khuẩn cần sử dụng kính hiển vi có độ phóng đại lớn.
Vi khuẩn sống ở khắp mọi nơi: trong đất, nước, không khí, thực phẩm; trên bề mặt các đồ vật; trên cơ thể sinh vật khác,...
Em có thể
Thực hiện và vận động mọi người cùng:
Rửa tay bằng nước sạch, xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh; uống nước đã đun sôi; tắm rửa bằng nguồn nước đảm bảo vệ sinh.
Để riêng từng loại thực phẩm trong hộp kín hoặc túi kín khi bảo quản trong tủ lạnh.
2
Quan sát hình 3 về một số vi khuẩn thu được ở các mẫu trong hình 1 và nhận xét hình dạng, kích thước của vi khuẩn.
Đọc thông tin và giải thích nghĩa của việc rửa tay.
2. Nơi sống của vi khuẩn
1
Quan sát từ hình 4 đến hình 12 và nêu những nơi vi khuẩn có thể sống.
Khi để thực phẩm trong tủ lạnh (hình 13), người ta thường bọc bằng màng bọc thực phẩm hoặc để trong hộp kín. Theo em, việc làm đó có ích lợi gì?
Vi khuẩn có kích thước rất nhỏ. Để quan sát, nghiên cứu về vi khuẩn cần sử dụng kính hiển vi có độ phóng đại lớn.
Vi khuẩn sống ở khắp mọi nơi: trong đất, nước, không khí, thực phẩm; trên bề mặt các đồ vật; trên cơ thể sinh vật khác,...
Thực hiện và vận động mọi người cùng:
Rửa tay bằng nước sạch, xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh; uống nước đã đun sôi; tắm rửa bằng nguồn nước đảm bảo vệ sinh.
Để riêng từng loại thực phẩm trong hộp kín hoặc túi kín khi bảo quản trong tủ lạnh.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Khoa học 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 61–63).