Yêu cầu cần đạt
- Đặt được câu hỏi về sự sinh sản của động vật.
- Nêu được tên một số động vật đẻ trứng, đẻ con và các hình thức sinh sản của chúng qua quan sát tranh ảnh và (hoặc) video.
Kể tên các động vật có trong hình 1. Hãy nêu một số thông tin em biết về sự sinh sản của các động vật đó.
Hình/bảng: Hình 1: Trâu mẹ và trâu con, vịt, chó con.
Động vật đẻ trứng và động vật đẻ con
Quan sát hình 2, nêu tên động vật đẻ trứng và động vật đẻ con.
Hình/bảng: Hình 2a: Ốc sên đẻ trứng. Hình 2b: Bướm. Hình 2c: Mèo con bú mẹ. Hình 2d: Lợn con bú mẹ. Hình 2e: Chim bồ câu.
Kể thêm tên các động vật đẻ trứng, động vật đẻ con mà em biết theo gợi ý:
Hình/bảng: Bảng có hai cột: Động vật đẻ trứng và Động vật đẻ con.
Động vật đẻ trứng
?
Động vật đẻ con
?
Đa số động vật khi trưởng thành, cơ quan sinh dục của con đực tạo ra tinh trùng, cơ quan sinh dục của con cái tạo ra trứng. Thụ tinh xảy ra khi tinh trùng và trứng kết hợp tạo thành hợp tử. Hợp tử phát triển thành phôi, phôi phát triển qua các giai đoạn thành con non.
Sự thụ tinh có thể xảy ra bên ngoài cơ thể con cái như cá, ếch, tôm, cua,... hoặc bên trong cơ thể con cái như chó, mèo, gà, ngựa,...
1.
Quan sát hình 3, đặt câu hỏi tìm hiểu về:
Vai trò của cá đực, cá cái trong việc hình thành cá con.
Quá trình hình thành cá con.
Hình/bảng: Hình 3a: Cá cái đẻ trứng, cá đực tưới tinh trùng. Hình 3b: Hợp tử. Hình 3c: Phôi. Hình 3d: Cá con mới nở.
2.
Quan sát, đọc thông tin ở hình 4, đặt câu hỏi và chia sẻ cùng bạn để tìm hiểu về:
Vai trò của bò đực, bò cái trong việc hình thành bò con.
Quá trình hình thành bò con.
Hình/bảng: Hình 4: Sơ đồ sinh sản của bò, từ tinh trùng và trứng tạo hợp tử, phát triển thành phôi, thai và bò con.
Tìm hiểu trong thực tế, sách, báo, Internet,... về sự sinh sản của một động vật theo gợi ý:
Đẻ trứng hay đẻ con?
Quá trình hình thành con non.
Em đã học
Ở động vật đẻ trứng, tinh trùng kết hợp với trứng qua thụ tinh tạo thành hợp tử, hợp tử phát triển thành phôi trong trứng rồi nở ra con non hoặc ấu trùng.
Ở động vật đẻ con, tinh trùng kết hợp với trứng qua thụ tinh tạo thành hợp tử, hợp tử phát triển thành phôi. Phôi phát triển thành thai trong cơ quan sinh dục của con cái. Sau một thời gian con non được sinh ra.
Em có thể
Xác định được trong thực tế động vật đẻ trứng, động vật đẻ con.
Tìm hiểu về sự phát triển của một con vật theo gợi ý:
Tên con vật.
Các giai đoạn trong vòng đời của con vật đó.
Cá voi tuy sống dưới nước nhưng không giống như các cá khác, chúng hô hấp bằng phổi, đẻ con và nuôi con bằng sữa mẹ. Trong đó, cá voi xanh được biết đến là động vật lớn nhất hành tinh, con trưởng thành có chiều dài lên đến hơn 30 mét, khối lượng khoảng 50 tấn đến 150 tấn.
Em đã học
Ở động vật đẻ trứng, con non nở ra từ trứng phát triển thành con trưởng thành hoặc ấu trùng nở ra từ trứng phát triển thành nhộng, nhộng phát triển thành con trưởng thành.
Ở động vật đẻ con, con non mới được sinh ra thường được nuôi bằng sữa mẹ cho đến khi có thể tự kiếm ăn và phát triển thành con trưởng thành.
Em có thể
Vẽ và trình bày được vòng đời của một số động vật.
2.
Quan sát hình 2 và cho biết:
Cây con trong hình 2a, 2b mọc lên từ bộ phận nào của cây mẹ?
Các giai đoạn phát triển của cây con trong mỗi hình.
Hình/bảng: Hình 2a: Cây cà tím đang phát triển từ hạt. Hình 2b: Cây mía đang phát triển từ thân.
3.
Tìm hiểu các giai đoạn phát triển của ếch.
Sắp xếp các giai đoạn theo trình tự phát triển vòng đời của ếch trong hình 3.
Trình bày vòng đời và sự phát triển của ếch.
Hình/bảng: Hình 3: Các giai đoạn trong vòng đời của ếch: (1) Trứng, (2) Nòng nọc, (3) Nòng nọc có chân, (4) Ếch con.
4.
Tìm hiểu xung quanh nhà:
Cho biết em nhìn thấy ấu trùng muỗi và muỗi ở đâu.
Nhận xét về hình dạng của ấu trùng so với muỗi.
Dựa vào vòng đời của muỗi, hãy đề xuất một số biện pháp để hạn chế sự phát triển của muỗi. Giải thích.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Khoa học 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 46–59).