Yêu cầu cần đạt

  • Thực hiện được các giai đoạn của kĩ thuật nhảy cao kiểu bước qua.
  • Biết một số điều luật trong nhảy cao để luyện tập và thi đấu.
  • Chủ động tìm kiếm, tra cứu thông tin về môn học.

1 Mở đầu

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

b) Khởi động

Khởi động chung: Chạy tại chỗ, xoay các khớp, tại chỗ đá lăng chân trước, sau.

Khởi động chuyên môn: Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau, chạy tăng tốc độ, chạy 3 – 5 bước đà phối hợp giậm nhảy đá lăng, rơi xuống bằng chân giậm cự li 10 – 15 m.

Trò chơi hỗ trợ khởi động: Lò cò đồng đội

Hình 1.. Trò chơi Lò cò đồng đội, với kích thước 6-8 m.

+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội, mỗi đội có 8 hoặc 12 bạn với số lượng nam, nữ bằng nhau. Mỗi đội đứng thành một hàng dọc sau vạch xuất phát. Nhóm bốn bạn đầu tiên, tay phải (hoặc trái) cầm sào tre 3 – 5 m.

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng nhóm bốn bạn của mỗi đội nắm chặt sào và đồng loạt lò cò theo hàng dọc đến vạch giới hạn; khi bạn cuối hàng của mỗi nhóm vượt qua vạch giới hạn, các bạn trong nhóm đổi tay cầm sào và quay sau để lò cò trở về vạch xuất phát; khi bạn cuối hàng của nhóm vượt qua vạch xuất phát, trao sào cho nhóm tiếp theo và đứng về cuối hàng (Hình 1). Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.

2 Kiến thức mới

Quá trình luyện tập phối hợp các giai đoạn của kĩ thuật nhảy cao kiểu bước qua cần đáp ứng các yêu cầu sau:

Độ dài cự li chạy đà và độ dài các bước đà đảm bảo tính ổn định, phù hợp với khả năng của bản thân.

Chạy đà đảm bảo tính liên tục, nhịp điệu với tốc độ tăng dần. Chú ý cấu trúc nhịp điệu của ba bước đà cuối.

Điểm giậm nhảy chính xác, hợp lí; giậm nhảy đá lăng nhanh, mạnh.

Khi qua xà, để nâng cao được chân giậm và hông, cần tích cực, chủ động gập thân ra trước, hai tay hạ xuống dưới.

Mở đầu

Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

Khởi động

Hình 1.. Sân chơi có vạch xuất phát và vạch giới hạn, khoảng cách 6-8m. Có 2 hàng người đang chơi lò cò.

Kiến thức mới

Một số điều luật thi đấu nhảy cao

Cuộc thi nhảy cao

Vận động viên phải giậm nhảy bằng một chân.

Vận động viên sẽ bị phạm quy nếu:

+ Làm rơi xà trong khi nhảy.

+ Trước khi vượt qua xà ngang, tiếp xúc với nền sân ở phía sau mặt phẳng đứng của xà ngang (kể cả phần bên ngoài của hai cột) bằng bất cứ bộ phận nào của cơ thể.

Khu vực rơi xuống

Trong các cuộc thi quốc tế, khu vực rơi xuống có kích thước không nhỏ hơn 6 m chiều dài, 4 m chiều rộng và 0,7 m chiều cao. Đối với các cuộc thi khác, khu vực rơi xuống có kích thước không nhỏ hơn 5 m chiều dài, 3 m chiều rộng và 0,7 m chiều cao.

Luyện tập

Luyện tập cá nhân

Đo đà, xác định số bước đà phù hợp với khả năng bản thân.

Chạy thử đả, điều chỉnh tốc độ và cự li chạy đà: Chạy đà, giậm nhảy, sau đó kiểm tra số bước đà và điểm đặt chân giậm.

Chạy 3 – 5 bước đà nhảy qua xà thấp (30−40 cm đối với nữ; 40−50 cm đối với nam), thực hiện 2 – 3 lần.

Chạy 5 – 7 bước đà, thực hiện toàn bộ kĩ thuật với mức xà tăng dần.

Luyện tập nhóm

Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:

Nhảy qua xà thấp với số bước đà xác định (7−9 bước đối với nữ, 9 – 11 bước đối với nam), thực hiện 2 – 3 lần.

Thực hiện toàn bộ kĩ thuật với mức xà tăng dần.

Thi đấu tập.

Hướng dẫn đánh giá kết quả luyện tập

Tự đánh giá và quan sát, đánh giá kết quả luyện tập của các bạn qua các nội dung sau:

Mức độ phối hợp được các giai đoạn của kĩ thuật nhảy cao kiểu bước qua.

Sự ổn định của số bước chạy đà.

Tính liên tục, nhịp điệu của các bước đà.

Mức độ nhanh, mạnh trong giậm nhảy đá lăng.

Tư thế trên không và rơi xuống cát.

Trò chơi phát triển sức mạnh

Bật nhảy tiếp sức

Hình 2.. Sân chơi có vòng tròn lớn (9-10m bán kính) và vòng tròn nhỏ (1.5-2m bán kính) ở giữa. Các đội xếp hàng dọc bên ngoài vòng tròn lớn, bật nhảy vào vòng tròn nhỏ.

Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số người bằng nhau, mỗi đội đứng thành một hàng dọc bên ngoài vòng tròn lớn có bán kính 9–10 m, mặt hướng về vòng tròn nhỏ có bán kính 1,5 – 2 m.

Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội bật nhảy bằng hai chân hướng tới tâm vòng tròn, khi chạm vòng tròn nhỏ, quay sau bật nhảy trở về vị trí xuất phát và vỗ vào tay bạn tiếp theo, sau đó đứng về cuối hàng (Hình 2). Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.

4.

Vận dụng Em hãy vận dụng kĩ thuật nhảy cao kiều bước qua để rèn luyện thân thể và tham gia các hoạt động TDTT của nhà trường. Em cần luyện tập như thế nào để giai đoạn chạy đà đạt hiệu quả cao? Luyện tập kĩ thuật nhảy cao kiểu bước qua có tác dụng gì?

Bài 1. Bài thể dục nhịp điệu (động tác chạy tại chỗ, tay ngực, vươn người, bật tách chụm chân)

Bài 2. Bài thể dục nhịp điệu (động tác lườn, bật nhảy co gối, di chuyển chéo, bật nhảy – tay cao)

Phối hợp các giai đoạn trong chạy cự li trung bình

Phối hợp được các giai đoạn trong chạy cự li trung bình.

Hoàn thành lượng vận động của các bài tập trong quá trình luyện tập.

Chủ động, tích cực rèn luyện sức bền để nâng cao sức khoẻ.

Khởi động chung: Chạy theo địa hình tự nhiên, xoay các khớp.

Khởi động chuyên môn: Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau, chuyển sang chạy tăng tốc độ cự li 10 – 15 m; xuất phát kết hợp chạy tăng tốc độ sau xuất phát từ đường vòng ra đường thẳng, từ đường thẳng vào đường vòng cự li 15 – 20 m.

Trò chơi hỗ trợ khởi động: Chuyển bóng hai người

Hình 1.. Sân chơi có vạch xuất phát, khoảng cách 10-12m. Các đội xếp hàng dọc, từng cặp cầm bóng chạy.

+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số người bằng nhau (số chẵn), mỗi đội gồm hai nhóm đứng thành hai hàng dọc sau vạch xuất phát. Hai bạn đầu hàng của mỗi nhóm, một tay cầm tay nhau, một tay cầm bóng.

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng cặp của mỗi đội cầm bóng chạy vòng qua nấm và trở về trao bóng cho cặp tiếp theo tại vạch xuất phát và đứng vào cuối hàng (Hình 1). Cặp làm rơi bóng hoặc rời tay nhau phải nhặt bóng và thực hiện lại trò chơi tại vị trí phạm lỗi. Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.

Phối hợp chạy giữa quãng và chạy về đích

Bước vào giai đoạn chạy về đích, do mức độ mệt mỏi tăng lên đáng kể nên thân trên có xu hướng ngả ra sau, độ dài và tần số bước chạy giảm.

Duy trì tư thế thân trên là một trong những điều kiện quan trọng để nỗ lực duy trì hoặc tăng tốc độ khi về đích.

Sau khi vượt qua vạch đích, chuyển sang chạy chậm và đi bộ để đưa cơ thể dần trở về trạng thái bình thường.

Các bài tập thường được lựa chọn, sử dụng trong luyện tập phối hợp các giai đoạn chạy giữa quãng và chạy về đích:

+ Chạy tăng tốc độ kết hợp đánh đích cự li 80 – 120 m; 100-150 m, thực hiện 2-3 lần xen kẽ quãng nghỉ 3 – 4 phút.

+ Chạy lặp lại cự li 100 – 150 m, thực hiện 2 – 3 lần xen kẽ quãng nghỉ 3 – 4 phút.

+ Chạy biến đổi tốc độ: Chạy nhanh cự li 100-150 m xen kẽ chạy chậm cự li 100 - 200 m, thực hiện 2 – 3 lần xen kẽ quãng nghỉ 3 – 4 phút.

+ Trò chơi vận động phát triển năng lực phối hợp vận động.

Phối hợp các giai đoạn của kĩ thuật chạy cự li trung bình

Yêu cầu và lưu ý khi luyện tập phối hợp các giai đoạn chạy cự li trung bình:

Cảm nhận được tốc độ và khả năng của bản thân trên toàn cự li; làm chủ được tốc độ trong quá trình luyện tập.

Từng bước hình thành khả năng phân phối sức cho từng giai đoạn chạy cự li trung bình.

Luôn duy trì nhịp thở và độ sâu của nhịp thở phù hợp với nhịp điệu của bước chạy.

Các bài tập thường được lựa chọn, sử dụng trong phối hợp các giai đoạn chạy cự li trung bình:

+ Chạy tuỳ sức 5 phút.

+ Chạy lặp lại cự li 120 – 150 m, chạy biến đổi tốc độ (120 – 150 m nhanh, xen kẽ 120 – 150 m chậm), thực hiện 2 – 3 lần xen kẽ quãng nghỉ 4 – 5 phút.

+ Chạy toàn bộ các cự li với yêu cầu tăng dần tốc độ sau các giai đoạn luyện tập.

+ Thi đấu tập.

Xuất phát cao trên đường thẳng, đầu đường vòng phối hợp chạy tăng tốc độ cự li 30 - 50 m, mỗi bài tập thực hiện 2 – 3 lần.

Chạy tăng tốc độ cự li 50 – 70 m kết hợp đánh đích, thực hiện 1 – 2 lần.

Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:

Chạy tăng tốc độ cự li 80 – 120 m, 100 – 150 m kết hợp đánh đích, thực hiện 2-3 lần xen kẽ quãng nghỉ 3 – 5 phút.

Chạy nhanh (với tốc độ trung bình và trên trung bình) cự li 150 - 200 m xen kẽ chạy chậm cự li 150 – 200 m, thực hiện 2 – 3 lần xen kẽ quãng nghỉ 4 – 6 phút.

Chạy nhanh (với tốc độ trung bình và trên trung bình) cự li 150 - 200 m, thực hiện 2 lần xen kẽ quãng nghỉ 4 – 6 phút.

Chạy cự li 400 - 600 m đối với nữ; 500 – 800 m đối với nam, tốc độ và cự li tăng dần thông qua các buổi tập, thực hiện 1 lần.

Thi đấu tập cự li 600 m đối với nữ, 800 m đối với nam.

Mức độ phối hợp được các giai đoạn trong chạy cự li trung bình.

Mức độ hoàn thành cự li chạy.

Mức độ thực hiện yêu cầu về tốc độ.

Tư thế thân người và nhịp điệu bước chạy.

Trò chơi phát triển sức bền

Đàn kiến tha mồi

Hình 2.. Sân chơi có vạch xuất phát và vạch đích, khoảng cách 12-15m. Tại đích có hai sọt bóng. Các đội xếp hàng dọc, lần lượt chạy đến đích, lấy bóng và quay về.

Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội nhảy lò cò nhanh đến vị trí đặt bóng, cầm một quả bóng chạy nhanh về vạch xuất phát, đặt bóng vào sọt và đứng vào cuối hàng. Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã trở về qua vạch xuất phát. Đội hoàn thành việc chuyển bóng nhanh nhất là đội thắng cuộc (Hình 2).

4)

Vận dụng Sử dụng kĩ thuật chạy cự li trung bình để luyện tập chạy trên địa hình tự nhiên. Thường xuyên luyện tập và theo dõi kết quả rèn luyện sức bền (tốc độ, cự li chạy) của bản thân theo tháng hoặc quý, năm. Để rèn luyện sức bền em cần sử dụng các loại bài tập nào?

Phần ba

The thao tự chọn

Chủ đề 1

Cầu lông

Di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải

1.

1. Mở đầu

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

Thực hiện được kĩ thuật di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải và bài tập phối hợp.

Biết một số điều luật thi đấu cầu lông.

Tích cực hợp tác và sẵn sàng giúp đỡ bạn trong luyện tập.

b) Khởi động

Khởi động chung: Chạy chậm theo vòng tròn, xoay các khớp.

Khởi động chuyên môn:

+ Cầm vợt xoay cổ tay hình số 8 nằm ngang; đưa vợt sang phải, sang trái, lên cao kết hợp lắc cổ tay.

+ Đứng tại chỗ đánh cầu cao tay bên phải liên tục (không cầu).

Trò chơi hỗ trợ khởi động: Đội nào nhanh hơn

+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội, mỗi đội gồm các nhóm ba người đứng khoác tay vào nhau thành hàng ngang sau vạch xuất phát.

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng nhóm chạy vòng qua nấm trở về vạch xuất phát. Nhóm tiếp theo chỉ xuất phát khi nhóm thực hiện trước đã vượt qua vạch xuất phát (Hình 1). Kết thúc, đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.

Hình 1.. Hình 1. Trò chơi Đội nào nhanh hơn. Shows two teams in lines, running around cones. Dimensions: 8-10m.

2

2 Kiến thức mới

Hình vẽ và nội dung của bài được trình bày theo hoạt động của người thuận tay phải (thuận tay trái thực hiện ngược lại).

a) Di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải

TTCB: Đứng chân trước chân sau, chân trái ở phía trước, trọng lượng cơ thể dồn lên chân trái. Chân phải ở phía sau, tiếp đất bằng nửa trước bàn chân. Tay phải cầm vợt ở phía trước, đầu vợt cao hơn trán.

Thực hiện: Chuyển trọng lượng cơ thể lên chân phải, đồng thời tay phải đưa vợt từ trước lên cao, ra sau (Hình 2a). Sau đó, chân trái bước lùi ra sau một bước sát chân phải, tiếp đất bằng nửa trước bàn chân, trọng lượng cơ thể dồn lên chân phải (Hình 2b). Chân trái hạ gót tiếp đất bằng cả bàn chân, chân phải nhanh chóng bước lùi một bước và thực hiện động tác đánh cầu cao tay bên phải (Hình 2c). Kết thúc, tay phải và vợt vươn theo cầu (Hình 2d), sau đó trở về TTCB.

Hình 2.. Hình 2. Di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải. Shows 4 steps (a, b, c, d) of a person performing backward movement and high clear shot. TTCB: Standing with left foot forward, weight on left foot, right foot back, landing on forefoot. Right hand holds racket forward, racket head higher than forehead. a) Shift weight to right foot, right hand moves racket from front up and back. b) Left foot steps back near right foot, lands on forefoot, weight on right foot. c) Left heel lands on ground, right foot quickly steps back one step and performs high clear shot. d) Finish, right hand and racket follow the shuttlecock, then return to TTCB.

b) Bài tập phối hợp

Phối hợp phát cầu và di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải

Chuẩn bị: Nhóm luyện tập đứng thành hàng dọc sau đường biên dọc của sân. Bạn hỗ trợ đỡ phát cầu đứng trong sân đối diện.

Thực hiện:

+ Lần lượt từng bạn vào vị trí phát cầu (vị trí A), phát cầu trái tay kiểu thấp gần cho bạn hỗ trợ đỡ phát cầu và đánh cầu (vị trí B), sau đó nhanh chóng di chuyển lùi về cuối sân (vị trí C) đánh cầu cao tay bên phải (Hình 3).

+ Bạn hỗ trợ luyện tập: Đỡ phát cầu bằng kĩ thuật đánh cầu thấp tay với đường cầu cao xa về cuối sân.

Hình 3.. Hình 3. Phối hợp phát cầu và di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải. Shows a badminton court with players at positions A (serve), B (receive), and C (return from backcourt).

c) Một số điều luật thi đấu cầu lông

Bốc thăm

Trước khi trận đấu bắt đầu:

Trọng tài cho vận động viên bốc thăm quyền lựa chọn bên sân hoặc phát cầu trước.

Vận động viên bốc được thăm quyền lựa chọn sẽ chọn bên sân hoặc phát cầu trước, quyền còn lại thuộc vận động viên đội bạn.

Đổi sân

Vận động viên sẽ đổi sân:

Khi kết thúc hiệp đầu tiên.

Khi kết thúc hiệp thứ hai.

Nếu có thi đấu hiệp thứ ba, đổi sân khi một bên ghi được 11 điểm trước.

Vị trí đứng phát cầu

Trong mỗi hiệp đấu, quả phát cầu đầu tiên được phát từ khu vực bên phải sân của đội mình chéo sang khu vực phát cầu bên phải sân đối phương, được giới hạn bởi các đường quy định.

Điểm số chẵn (0,2,4,...) phát cầu ô bên phải.

Điểm số lẻ (1,3,5,...) phát cầu ô bên trái.

Bên phát cầu đứng trong ô phát cầu bên phải hoặc bên trái tương ứng với số điểm của mình là chẵn hay lẻ.

3.

3. Luyện tập

a) Luyện tập cá nhân

Tập không cầu: Thực hiện kĩ thuật di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải 3 – 5 lần.

Tập với cầu: Thực hiện kĩ thuật di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải với quả cầu treo 3 - 5 lần.

b) Luyện tập cặp đôi

Luân phiên giúp bạn luyện tập: Tung cầu cho bạn luyện tập di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải, mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.

c) Luyện tập nhóm

Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:

Lần lượt từng bạn của nhóm thực hiện di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải do bạn tung đến, mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

Luyện tập bài tập phối hợp phát cầu và di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải, mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần (Hình 3).

d) Hướng dẫn đánh giá kết quả luyện tập

Mức độ thực hiện được các bước di chuyển lùi và phối hợp đánh cầu cao tay bên phải.

Khả năng phối hợp đồng bộ giữa các bước di chuyển của chân và hoạt động của tay cầu vợt.

Khả năng phối hợp lực toàn thân khi đánh cầu.

Điểm tiếp xúc giữa mặt vợt với cầu, hướng mặt vợt khi đánh cầu.

e) Trò chơi vận động

Đánh cầu tiếp sức

Mục đích: Rèn luyện kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải với đường cầu cao xa và khả năng định hướng chính xác.

Hình 4.. Hình 4. Trò chơi Đánh cầu tiếp sức. Shows two teams in lines on a badminton court, taking turns to hit shuttlecocks over the net.

Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành hai đội, mỗi đội đứng thành một hàng dọc sau đường biên ngang của đội mình.

Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội nhanh chóng vào sân tiếp sức đánh cầu qua lại bằng kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải với đường cầu cao xa. Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã đánh cầu cao xa. Mỗi bạn vào sân chỉ đánh cầu một lần, sau đó di chuyển về cuối hàng để chuẩn bị thực hiện lần tiếp theo (Hình 4). Trong mỗi lượt chơi, đội ghi được điểm là đội đánh cầu qua lưới, không để cầu rơi bên sân đội mình và không đánh cầu ra ngoài. Đội ghi điểm sau mỗi lượt chơi là đội được quyền phát cầu và đội ghi được 11 điểm trước là đội thắng cuộc.

4.

4. Vận dụng

Em hãy phối hợp luyện tập giữa di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải với di chuyển tiến đánh cầu thấp tay.

Em hãy sử dụng di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải đã học để thi đấu tập.

Trong luyện tập và thi đấu, di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải được sử dụng trong tình huống nào?

Kĩ thuật đập cầu thuận tay

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

Thực hiện được kĩ thuật đập cầu thuận tay.

Xử lí được một số tình huống phối hợp trong luyện tập và thi đấu.

Tích cực rèn luyện kĩ thuật đập cầu thuận tay trong luyện tập và thi đấu tập.

b) Khởi động

Khởi động chung: Chạy chậm theo vòng tròn, xoay các khớp, căng cơ.

Khởi động chuyên môn:

+ Đứng tại chỗ và di chuyển lùi đánh cầu cao tay bên phải liên tục (không cầu).

Trò chơi bổ trợ khởi động: Vòng tròn an toàn

Hình 1.. Hình 1. Trò chơi Vòng tròn an toàn. Shows a group of people running in a circle, then quickly stepping into hoops on the ground.

+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm 10 bạn đứng thành vòng tròn, phía trong vòng tròn đặt 8 chiếc vòng có đường kinh 50-80 cm.

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các bạn trong mỗi nhóm đồng loạt chạy chậm cùng chiều theo vòng tròn (Hình 1). Khi có hiệu lệnh dừng lại, mỗi bạn nhanh chóng đứng vào phía trong chiếc vòng (mỗi chiếc vòng chỉ một bạn đứng), các bạn đứng ngoài chiếc vòng sẽ bị loại. Mỗi lượt chơi tiếp theo, số vòng sẽ giảm đi 2 chiếc và sẽ có hai bạn bị loại. Kết thúc, hai bạn còn lại trên sân của mỗi nhóm là hai bạn thắng cuộc.

a) Kĩ thuật đập cầu thuận tay

TTCB: Chân trái đứng trước, chân phải đứng sau, trọng lượng cơ thể dồn lên chân trái. Tay phải cầm vợt ở phía trước, đầu vợt cao hơn trán.

Thực hiện: Chuyền trọng lượng cơ thể lên chân sau, tay phải đưa vợt từ trước lên cao, ra sau (Hình 2a). Sau đó chuyển trọng lượng cơ thể lên chân trước, đồng thời tay phải đưa vợt từ sau lên cao, ra trước để đập cầu (Hình 2b). Vợt tiếp xúc cầu ở thời điểm cơ thể vươn cao nhất, tay duỗi thẳng ở trên cao, trước trán (Hình 2c). Kết thúc, đưa vợt xuống dưới sang trái, chân phải bước nhanh ra trước để giữ thăng bằng (Hình 2d, e), sau đó trở về TTCB.

Hình 2.. Hình 2. Kĩ thuật đập cầu thuận tay. Shows 5 steps (TTCB, a, b, c, d, e) of a person performing a forehand smash. TTCB: Left foot forward, right foot back, weight on left foot. Right hand holds racket forward, racket head higher than forehead. a) Shift weight to back foot, right hand moves racket from front up and back. b) Shift weight to front foot, right hand moves racket from back up and forward to smash. c) Racket contacts shuttlecock at highest body extension, hand straight up, in front of forehead. d) Finish, racket moves down and left, right foot quickly steps forward to maintain balance. e) Return to TTCB.

b) Bài tập phối hợp

Phối hợp phát cầu và di chuyển lùi đập cầu thuận tay

Hình 3.. Hình 3. Phối hợp phát cầu và di chuyển lùi đập cầu thuận tay. Shows a badminton court with players at positions A (serve), B (receive), and C (smash from backcourt).

Chuẩn bị: Các bạn thực hiện đứng thành hàng dọc sau đường biên dọc của sân. Bạn hỗ trợ đỡ phát cầu đứng trong sân đối diện.

Thực hiện:

a) Luyện tập cá nhân

Tập không cầu: Đứng tại chỗ tập mô phỏng kĩ thuật đập cầu thuận tay từ chậm đến nhanh, thực hiện 3 – 5 lần.

Tập với cầu: Đứng tại chỗ tập kĩ thuật đập cầu thuận tay với quả cầu treo từ nhẹ đến mạnh, thực hiện 5 – 7 lần.

b) Luyện tập cặp đôi

Luân phiên giúp bạn luyện tập:

Đập cầu do bạn tung đến: Thực hiện kĩ thuật đập cầu thuận tay, mỗi bạn thực hiện 3−5 lần.

Đập cầu do bạn phát đến: Thực hiện kĩ thuật đập cầu thuận tay, mỗi bạn thực hiện 3-5 lần.

c) Luyện tập nhóm

Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập:

Đập cầu thuận tay: Lần lượt từng bạn thực hiện kĩ thuật đập cầu thuận tay từ đường cầu do bạn tung đến, mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.

Phối hợp phát cầu và di chuyển lùi đập cầu thuận tay, mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần (Hình 3).

Mức độ thực hiện được kĩ thuật đập cầu.

Hướng và tốc độ chuyển động của tay và vợt khi đập cầu.

Khả năng phối hợp lực toàn thân khi đập cầu, đường cầu đi có lực.

Điểm tiếp xúc giữa mặt vợt với cầu, hướng mặt vợt khi đập cầu.

e) Trò chơi vận động

Thi ném cầu vào ô

Hình 4.. Hình 4. Trò chơi Thi ném cầu vào ô. Shows a badminton court with players throwing shuttlecocks into a target area.

Mục đích: Rèn luyện sức mạnh cổ tay và khả năng điều chỉnh hướng bay của cầu.

Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội ném cầu xa rơi vào ô 1,98 m bên vị trí đứng ném. Trong mỗi lượt chơi, mỗi bạn chỉ được ném 1 lần. Kết thúc, đội có số quả cầu rơi vào ô 1,98 m nhiều hơn là đội thắng cuộc.

Em hãy sử dụng kĩ thuật đập cầu thuận tay để cùng các bạn luyện tập và thi đấu tập.

Em hãy phối hợp di chuyển lùi đập cầu thuận tay vào một điểm đánh dấu trên sân.

Mục đích sử dụng kĩ thuật đập cầu thuận tay trong thi đấu là gì?

Di chuyển ngang đập cầu thuận tay

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

Thực hiện được kĩ thuật di chuyển ngang đập cầu thuận tay.

Biết lựa chọn và vận dụng các bài tập vận động để tự luyện tập.

Chủ động chia sẻ kinh nghiệm học tập và tích cực hợp tác với bạn trong luyện tập.

b) Khởi động

Khởi động chung: Chạy chậm theo địa hình tự nhiên, xoay các khớp.

Khởi động chuyên môn:

+ Đứng tại chỗ đập cầu thuận tay liên tục (không cầu).

Trò chơi hỗ trợ khởi động: Đội nào khéo hơn

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từ bạn đầu hàng của mỗi đội (bạn A) rời tay bạn và chạy luồn qua khoảng cách giữa các bạn trong đội để về đích. Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã vượt qua vạch đích. Đội có bạn đứng cuối hàng (bạn B) vượt qua vạch đích đầu tiên là đội thắng cuộc.

Hình 1.. Hình 1. Trò chơi Đội nào khéo hơn. Shows two teams in lines, holding hands sideways, running to a finish line. Dimensions: 5-7m.

Di chuyển ngang đập cầu thuận tay

TTCB: Hai chân đứng rộng bằng vai, gối hơi khuỵu, thân trên hơi ngả ra trước, tay cầm vợt ở phía trước.

Thực hiện:

+ Di chuyển ngang sang phải đập cầu thuận tay: Chân trái bước về sát chân phải, khi chân trái chạm đất, chân phải bước nhanh sang phải một bước. Tay phải cầm vợt đưa từ trước sang phải lên cao, hướng vợt ra sau và thực hiện đập cầu thuận tay. Kết thúc, trở về TTCB (Hình 2).

Hình 2.. Hình 2. Di chuyển ngang sang phải đập cầu thuận tay. Shows a person performing a sideways movement to the right and a forehand smash. TTCB: Feet shoulder-width apart, knees slightly bent, upper body slightly forward, hand holding racket in front. Movement: Left foot steps near right foot, when left foot touches ground, right foot quickly steps right one step. Right hand moves racket from front to right and up, racket head points back, then performs forehand smash. Finish, return to TTCB.
Hình 3.. Hình 3. Di chuyền ngang sang trái đập cầu thuận tay. Shows a person performing a sideways movement to the left and a forehand smash. Similar to Hình 2 but in the opposite direction.

+ Di chuyển ngang sang trái đập cầu thuận tay: Thực hiện như di chuyển ngang sang phải đập cầu thuận tay nhưng theo chiều ngược lại (Hình 3).

4 Vận dụng

Em hãy sử dụng kĩ thuật đập cầu thuận tay để cùng các bạn luyện tập và thi đấu tập. Em hãy phối hợp di chuyển lùi đập cầu thuận tay vào một điểm đánh dấu trên sân. Mục đích sử dụng kĩ thuật đập cầu thuận tay trong thi đấu là gì?

Bài 3 Di chuyển ngang đập cầu thuận tay

Khởi động chuyên môn: + Cầm vợt xoay cổ tay hình số 8 nằm ngang; đưa vợt sang phải, sang trái, lên cao kết hợp lắc cổ tay. + Đứng tại chỗ đập cầu thuận tay liên tục (không cầu).

Trò chơi hỗ trợ khởi động: Đội nào khéo hơn + Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số người bằng nhau, mỗi đội đứng thành một hàng ngang, hai tay dang ngang và cầm tay nhau (Hình 1). + Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từ bạn đầu hàng của mỗi đội (bạn A) rời tay bạn và chạy luồn qua khoảng cách giữa các bạn trong đội để về đích. Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã vượt qua vạch đích. Đội có bạn đứng cuối hàng (bạn B) vượt qua vạch đích đầu tiên là đội thắng cuộc.

Hình 1. Trò chơi Đội nào khéo hơn. Hình ảnh mô tả trò chơi 'Đội nào khéo hơn' với hai hàng người đứng ngang, tay nắm tay, và hai người ở đầu hàng (A) và cuối hàng (B) được đánh dấu. Có vạch đích và khoảng cách 5-7m.

Thực hiện: + Di chuyển ngang sang phải đập cầu thuận tay: Chân trái bước về sát chân phải, khi chân trái chạm đất, chân phải bước nhanh sang phải một bước. Tay phải cầm vợt đưa từ trước sang phải lên cao, hướng vợt ra sau và thực hiện đập cầu thuận tay. Kết thúc, trở về TTCB (Hình 2).

Hình 2. Di chuyển ngang sang phải đập cầu thuận tay Hình 3. Di chuyền ngang sang trái đập cầu thuận tay. Hai hình ảnh mô tả các giai đoạn của động tác di chuyển ngang sang phải và sang trái để đập cầu thuận tay. Hình 2 có 4 người thực hiện động tác di chuyển sang phải. Hình 3 có 4 người thực hiện động tác di chuyển sang trái.

a) Luyện tập cá nhân

Tập không cầu: Di chuyển ngang sang phải, sang trái đập cầu thuận tay, thực hiện 3 – 5 lần.

Tập với cầu: Di chuyển ngang sang phải đập cầu thuận tay (quả cầu treo), sau đó di chuyển ngang sang trái đập cầu thuận tay (không cầu), thực hiện 3 – 5 lần.

b) Luyện tập cặp đôi

Luân phiên giúp bạn luyện tập: Phát cầu (đường cầu cao xa) sang hai góc cuối sân cho bạn luyện tập di chuyển ngang đập cầu thuận tay từ cuối sân, mỗi bạn thực hiện 3-5 lần.

c) Luyện tập nhóm

Hình 4. Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập di chuyển ngang đập cầu thuận tay. Hình ảnh mô tả một nhóm người đang luyện tập di chuyển ngang đập cầu thuận tay trên sân cầu lông, với một người tung cầu và những người khác di chuyển để đập.

Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập: Lần lượt từng bạn của nhóm di chuyển ngang sang phải, sang trái đập cầu thuận tay do hai bạn tung đến (một bạn tung bên phải, một bạn tung bên trái). Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

Lần lượt từng bạn của nhóm di chuyển ngang sang phải, sang trái đập cầu thuận tay do một bạn phát cầu đến (Hình 4). Mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

Tự đánh giá và quan sát, đánh giá kết quả luyện tập của các bạn qua các nội dung sau: Mức độ phối hợp được kĩ thuật di chuyển ngang và đập cầu thuận tay. Hướng và tốc độ di chuyển phù hợp với thời điểm, vị trí đập cầu. Tốc độ và điểm rơi của cầu khi đập cầu.

e) Trò chơi vận động

Di chuyển đổi cầu

Hình 5. Trò chơi Di chuyển đổi cầu. Hình ảnh mô tả trò chơi 'Di chuyển đổi cầu' với hai hàng người đứng đối diện nhau sau vạch xuất phát, có các vị trí A và B để đổi cầu, và khoảng cách 8-10m.

Mục đích: Rèn luyện khả năng phản xạ và phát triển sức nhanh.

Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số người bằng nhau, hai đội đứng đối diện nhau theo hàng dọc sau vạch xuất phát.

Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội di chuyển lên vị trí đặt cầu và di chuyển ngang để đổi cầu giữa hai vị trí A, B, sau đó chạy về cuối hàng. Bạn tiếp theo chỉ được xuất phát khi bạn phía trước đã trở về và vượt qua vạch xuất phát (Hình 5). Trong mỗi lượt chơi, mỗi bạn chỉ thực hiện 1 lần. Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.

Em hãy sử dụng trò chơi vận động để rèn luyện kĩ năng di chuyển.

Em hãy sử dụng các bài tập di chuyển ngang phối hợp đập cầu thuận tay để luyện tập và thi đấu tập.

Đánh dấu hai điểm cách nhau 5,18 m, luyện tập di chuyển ngang phối hợp đập cầu thuận tay.

Để luyện tập có hiệu quả kĩ thuật di chuyển ngang phối hợp đập cầu thuận tay cần phải thực hiện đúng những yêu cầu nào?

Chủ đề 2 BÓNG ĐÁ

Bài 1 Kĩ thuật đá bóng bằng mu ngoài bàn chân và đánh đầu bằng trán giữa

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

b) Khởi động

Khởi động chung: Chạy tại chỗ, xoay các khớp.

Khởi động chuyên môn: Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau, chạy tăng tốc độ cự li 10 – 15 m; tâng bóng bằng đùi, bằng lòng bàn chân, đá chuyền bóng bằng lòng bàn chân, mu trong bàn chân cự li 8 – 12 m; dẫn bóng trên đường thẳng, đường vòng cự li 15 – 20 m.

Trò chơi hỗ trợ khởi động: Lò cò dẫn bóng

Hình 1. Trò chơi Lò cò dẫn bóng. Hình ảnh mô tả trò chơi 'Lò cò dẫn bóng' với hai hàng người đứng sau vạch xuất phát, mỗi người có một quả bóng. Có vạch giới hạn và khoảng cách 5-7m.

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội ở tư thế lò cò, dùng chân đang tiếp đất để dẫn bóng đến vạch giới hạn và cầm bóng chạy trở về vạch xuất phát trao bóng cho bạn tiếp theo (Hình 1). Quá trình thực hiện trò chơi không được đá bóng, sau đó lò cò đuổi theo bóng. Việc trao và nhận bóng chỉ thực hiện ở vạch xuất phát, đội kết thúc đầu tiên là đội thắng cuộc.

a) Kĩ thuật đá bóng bằng mu ngoài bàn chân

Vị trí mu ngoài bàn chân và vị trí tiếp xúc bóng:

Hình 2. Vị trí mu ngoài bàn chân (a) và vị trí tiếp xúc bóng (b). Hình ảnh mô tả vị trí mu ngoài bàn chân (a) và vị trí tiếp xúc bóng (b). (a) là hình bàn chân, (b) là hình quả bóng với vùng tiếp xúc được đánh dấu.

Mu ngoài bàn chân là phần ngoài của bàn chân, được giới hạn bằng đường giữa của bàn chân tính từ cổ chân tới ngón chân thứ ba với cạnh ngoài bàn chân (Hình 2a); vị trí tiếp xúc giữa bàn chân và bóng là phần giữa, phía sau, hơi chếch xuống dưới bóng (Hình 2).

Tại chỗ đá bóng bằng mu ngoài bàn chân:

Hình 3. Các bước thực hiện đứng tại chỗ đá bóng bằng mu ngoài bàn chân. Hình ảnh mô tả 4 giai đoạn của động tác đá bóng bằng mu ngoài bàn chân tại chỗ: TTCB (Tư thế chuẩn bị), a) Vung chân lăng, b) Đá bóng, c) Kết thúc.

+ TTCB: Đứng chân trước chân sau, trọng lượng cơ thể dồn đều lên hai chân (hoặc dồn lên chân sau). Chân trước (chân trụ), bàn chân đặt ngang với bóng, cách bóng 15 – 20 cm (phía cùng bên chân trụ) và thẳng hướng đá bóng. Chân sau (chân đá bóng) cách chân trước một bước (Hình 4). Thân trên chếch với hướng đá bóng 30° – 45°.

Hình 4. Vị trí, khoảng cách giữa bàn chân trụ và bóng. Hình ảnh mô tả vị trí và khoảng cách giữa bàn chân trụ và bóng, với khoảng cách 15-20 cm.

+ Thực hiện: Chuyển trọng lượng cơ thể lên chân trụ, đồng thời khuỵu khớp gối chân trụ và đưa nhanh chân đá bóng từ sau ra trước (Hình 3a), bàn chân hơi xoay vào trong và hơi chếch xuống dưới, hướng mu ngoài ra trước để đá vào phần giữa, phía sau, hơi chếch xuống dưới bóng (Hình 3b). Kết thúc, chân đá bóng và thân trên hơi xoay sang phía chân trụ (Hình 3c) và tiếp đất ở phía trước chân trụ một bước để giữ thăng bằng.

Phối hợp một, ba, năm bước đà đá bóng:

+ TTCB: Đứng chân trước chân sau (chân đá bóng đặt trước, chân trụ đặt sau), cách bóng một, ba hoặc năm bước đà, thân người thẳng với hướng đá bóng.

+ Thực hiện: Chạy đà nhanh dần, ở bước cuối, chân trụ bước dài ra trước để hạ thấp trọng tâm cơ thể, bàn chân trụ tiếp đất từ gót đến cả bàn chân và đặt thẳng với hướng đá bóng. Khi chân trụ tiếp đất, chân đá bóng đưa nhanh ra trước, dùng mu ngoài bàn chân đá bóng. Sau khi bóng rời chân, tiếp tục bước ra trước một, hai bước để giảm tốc độ và giữ thăng bằng.

b) Kĩ thuật tại chỗ đánh đầu bằng trán giữa

Vị trí trán giữa (Hình 5a), vị trí tiếp xúc bóng (Hình 5b):

Hình 5. Vị trí trán giữa và vị trí tiếp xúc bóng. Hình ảnh mô tả vị trí trán giữa (a) và vị trí tiếp xúc bóng (b). (a) là hình đầu người, (b) là hình quả bóng với vùng tiếp xúc được đánh dấu.

TTCB: Đứng chân trước chân sau (hoặc hai chân rộng bằng vai), thân người hướng về phía bóng, hai tay co tự nhiên, quan sát và xác định thời điểm, vị trí bóng đến.

Thực hiện: Gối khuỵu, đầu và thân trên ngả ra sau (Hình 6a), đạp chân sau để chuyển nhanh thân người ra trước, lên trên, dùng trán giữa đánh vào phía sau (theo hướng đánh bóng đi), chếch dưới bóng để đưa bóng bay lên cao, ra trước (Hình 6b), khi trán tiếp xúc bóng không thả lỏng cơ vai và cổ, không nhắm mắt. Kết thúc, bước ra trước một, hai bước để giữ thăng bằng (Hình 6c).

Hình 6. Tại chỗ đánh đầu bằng trán giữa. Hình ảnh mô tả 4 giai đoạn của động tác đánh đầu bằng trán giữa tại chỗ: TTCB (Tư thế chuẩn bị), a), b), c) là các giai đoạn thực hiện động tác.

c) Một số điều luật thi đấu bóng đá 7 người

Sân thi đấu (luật 1)

Sân thi đấu hình chữ nhật có các kích thước: Đường biên dọc 50 - 75 m; đường biên ngang 40-55 m. Đường thẳng song song và cách biên ngang 13 m, chạy suốt chiều ngang sân được gọi là "đường 13 m". Các đường giới hạn đều không rộng hơn 12 cm (Hinh 7).

Hình 7. Sân thi đấu bóng đá 7 người. Hình ảnh sơ đồ sân bóng đá 7 người với các kích thước: biên dọc 50-75m, biên ngang 40-55m, đường 13m, khu vực 6m, 5m.

Thời gian trận đấu (luật 7)

Một trận đấu bóng đá 7 người được chia làm 2 hiệp: Đối với lứa tuổi thiếu niên, mỗi hiệp 25 phút; đối với lứa tuổi nhi đồng, mỗi hiệp 20 phút; giữa 2 hiệp được nghỉ 10 phút.

Trong các trận đấu của các cầu thủ trẻ, không được tăng thời gian thi đấu bằng những hiệp phụ. Sau khi kết thúc thời gian thi đấu theo quy định mà tỉ số hoà, nếu cần phân định thắng thua, sẽ cho đá luân lưu 9 m để xác định được đội thắng.

a) Luyện tập cá nhân

Luyện tập không bóng:

+ Tại chỗ mô phỏng động tác đặt chân trụ và vung chân đá bóng bằng mu ngoài bàn chân; mô phỏng chạy đà phối hợp đặt chân trụ và vung chân đá bóng, thực hiện 2 – 3 phút.

+ Tại chỗ mô phỏng động tác ngả thân trên ra sau và đạp mạnh chân vươn người ra trước lên cao để đánh đầu vào bóng, thực hiện 5 – 7 lần.

Luyện tập có bóng:

+ Tại chỗ đá bóng vào tường từ khoảng cách 3 – 5 m, 5-7 m bằng mu ngoài bàn chân, dùng lòng bàn chân hoặc mu giữa bàn chân dừng bóng nẩy ra, thực hiện 3-5 lần.

+ Tại chỗ tập đánh đầu với quả bóng treo, thực hiện 5 – 7 lần.

+ Tung bóng lên cao 1 – 1,5 m, tập kĩ thuật đánh đầu khi bóng rơi xuống, thực hiện 5-7 lần.

b) Luyện tập cặp đôi

Đá bóng cho nhau bằng mu ngoài bàn chân từ khoảng cách 5-7 m, 7-10 m, mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.

Tung bóng cho bạn luyện tập tại chỗ đánh đầu bằng trán giữa từ khoảng cách 2,5 - 3 m, mỗi bạn thực hiện 5 – 7 lần.

c) Luyện tập nhóm

Hình 8. Lần lượt từng bạn tập đánh đầu bằng trán giữa với đường bóng do bạn tung đến. Hình ảnh mô tả một nhóm người đang luyện tập đánh đầu bằng trán giữa, với một người tung bóng và những người khác lần lượt đánh đầu. Khoảng cách 2.5-3m.

Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập: Đặt bóng cố định, chạy đà và đá bóng bằng mu ngoài bàn chân vào cầu môn từ khoảng cách 5 -7 m, 7-10 m, mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

Phối hợp nhóm ba, bốn bạn đứng theo hình tam giác hoặc hình vuông, đá bóng cho nhau bằng mu ngoài bàn chân, mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

Phối hợp nhóm: Chuyền bóng (bằng lòng bàn chân, bằng mu trong bàn chân), dừng bóng (bằng lòng bàn chân, bằng mu giữa bàn chân) và đá bóng vào cầu môn (bằng mu ngoài bàn chân), mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

Một bạn tung bóng cho các bạn lần lượt đánh đầu bằng trán giữa từ khoảng cách 2,5-3 m (Hình 8), mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

Tự đánh giá và quan sát, đánh giá kết quả luyện tập của các bạn qua các nội dung sau: Mức độ thực hiện được kĩ thuật đá bóng bằng mu ngoài bàn chân và đánh đầu bằng trán giữa. Vị trí đặt chân trụ khi đá bóng. Tính nhịp điệu khi phối hợp chạy đà và đá bóng. Vị trí tiếp xúc giữa bóng và trán giữa. Khả năng phối hợp lực toàn thân khi đánh đầu bằng trán giữa.

e) Trò chơi vận động

Lò cò giữ bóng

Hình 9. Trò chơi Lò cò giữ bóng. Hình ảnh mô tả trò chơi 'Lò cò giữ bóng' với các cặp đôi đứng thành hàng ngang sau vạch xuất phát, mỗi cặp giữ một quả bóng ngang vai bằng một tay và lò cò đến vạch đích. Khoảng cách 8-10m.

Mục đích: Rèn luyện sức mạnh và sự khéo léo.

Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi đứng thành các hàng ngang sau vạch xuất phát. Mỗi hàng gồm các cặp đôi, mỗi bạn trong cặp đôi dang ngang một tay để cùng bạn giữ một quả bóng ở ngang vai (tay duỗi thẳng, các ngón tay mở rộng giữ bóng).

Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, các cặp đôi trong mỗi hàng đồng thời lò cò và phối hợp dùng một tay giữ bóng để đến đích (Hình 9). Cặp đôi đổi chân lò cò hoặc để bóng rơi thì thua cuộc, cặp đôi đến đích đầu tiên của mỗi hàng là cặp đôi thắng cuộc.

Vận dụng kĩ thuật đá bóng bằng mu ngoài bàn chân và đánh đầu bằng trán giữa để luyện tập hằng ngày và thi đấu cùng các bạn.

Khi đánh đầu bằng trán giữa để bóng bay sang phải, sang trái cần phải thực hiện như thế nào?

Đường bóng bay trên không khi đá bóng bằng mu trong và mu ngoài bàn chân có sự khác nhau như thế nào?

Bài 2 Kĩ thuật dừng bóng bổng bằng đùi và lòng bàn chân

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

b) Khởi động

Khởi động chuyên môn: Chạy đá lăng cẳng chân ra trước, sang hai bên, vào trong cự li 8 – 10 m; tại chỗ tâng bóng bằng đùi; phối hợp chuyền bóng và dừng bóng bằng lòng bàn chân, bằng mu giữa bàn chân cự li 8 – 10 m.

Trò chơi hỗ trợ khởi động: Kẹp bóng bật nhảy tiếp sức

Hình 1. Trò chơi Kẹp bóng bật nhảy tiếp sức. Hình ảnh mô tả trò chơi 'Kẹp bóng bật nhảy tiếp sức' với các đội đứng thành hàng dọc sau vạch xuất phát, một người đặt bóng ở giữa hai vạch. Có vạch đích và khoảng cách 10-12m.

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội chạy nhanh lên vị trí đặt bóng, dùng hai cổ chân và phần trong của hai bàn chân kẹp bóng, bật nhảy đến đích (bóng rơi được kẹp lại và tiếp tục bật nhảy từ vị trí bóng rơi), sau đó đứng thành một hàng dọc sau vạch đích và hướng về vạch xuất phát (Hình 1). Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã vượt qua vạch đích, đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.

a) Bài tập bồ trợ

Tâng bóng bằng lòng bàn chân

TTCB: Đứng hai chân hẹp hơn vai, hai tay cầm bóng trước ngực (Hình 2a).

Thực hiện: Thả bóng cách thân người 20 - 30 cm. Khi bóng rơi xuống, đứng thẳng người trên chân không thuận, cẳng chân và bàn chân thuận nâng cao 30-40 cm theo hướng từ ngoài vào trong, lên trên; dùng lòng bàn chân để tiếp xúc với mặt dưới của bóng, kết hợp lực nâng của cẳng chân và lực nầy của bóng để bóng nẩy lên cao khoảng 40-50 cm. Liên tục lặp lại động tác bằng một chân hoặc luân phiên hai chân (Hình 2b).

Hình 2. Tâng bóng bằng lòng bàn chân. Hình ảnh mô tả hai giai đoạn của động tác tâng bóng bằng lòng bàn chân: a) tư thế chuẩn bị, b) tư thế tâng bóng.

b) Kĩ thuật dừng bóng bổng bằng đùi

Tại chỗ dừng bóng bổng bằng đùi:

+ TTCB: Đứng chân trước chân sau, thân người hướng về phía bóng đến, khoảng cách giữa hai chân bằng một bước chân. Chân trụ (chân không thuận) đặt trước, chân dừng bóng (chân thuận) đặt sau, trọng lượng cơ thể dồn đều trên hai chân.

+ Thực hiện: Khi bóng đến, chuyển trọng lượng cơ thể lên chân trụ, đùi chân dừng bóng đưa ra trước, lên trên gần song song với mặt đất, dùng mặt trên của phần giữa đùi để tiếp xúc vào phía trước (hơi chếch dưới) của bóng (Hình 3a). Khi chạm bóng, đùi hạ xuống theo hướng từ trên xuống dưới, ra sau với tốc độ phù hợp với tốc độ chuyển động của bóng (Hình 3b). Kết thúc, dừng bóng và thu chân về chuẩn bị cho hoạt động tiếp theo (Hinh 3c).

Di chuyển đón bóng và dừng bóng bồng bằng đùi:

+ TTCB: Đứng chân trước chân sau, mắt quan sát hướng chuyển động của bóng và xác định vị trí bóng rơi.

+ Thực hiện: Di chuyển đến vị trí bóng rơi và thực hiện kĩ thuật dừng bóng bằng đùi.

Hình 3. Tại chỗ dừng bóng bồng bằng đùi. Hình ảnh mô tả 4 giai đoạn của động tác dừng bóng bổng bằng đùi tại chỗ: TTCB (Tư thế chuẩn bị), a), b), c) là các giai đoạn thực hiện động tác.

c) Kĩ thuật dừng bóng bổng bằng lòng bàn chân

Hình 4. Tại chỗ dừng bóng bồng bằng lòng bàn chân. Hình ảnh mô tả 4 giai đoạn của động tác dừng bóng bổng bằng lòng bàn chân tại chỗ: TTCB (Tư thế chuẩn bị), a), b), c), d) là các giai đoạn thực hiện động tác.

Tại chỗ dừng bóng bồng bằng lòng bàn chân:

+ Thực hiện: Khi bóng đến, chuyển trọng lượng cơ thể lên chân trụ, thân người xoay về phía chân dừng bóng khoảng 30° – 45°. Chân dừng bóng, cẳng chân đưa ra trước, lên trên hướng về phía bóng đến, bàn chân xoay sang ngang (Hình 4a) và dùng lòng bàn chân tiếp xúc vào phía trước (hơi chếch dưới) của bóng (Hình 4b). Khi chạm bóng, cẳng chân hạ xuống theo hướng từ trên xuống dưới, ra sau với tốc độ phù hợp với tốc độ chuyển động của bóng (Hình 4c). Kết thúc, dừng bóng và thu chân về chuẩn bị cho hoạt động tiếp theo (Hinh 4d).

Di chuyển và dừng bóng bồng bằng lòng bàn chân:

+ Thực hiện: Di chuyển đến vị trí bóng rơi và thực hiện kĩ thuật dừng bóng bằng lòng bàn chân. Kết thúc, hạ chân và chuẩn bị cho hoạt động tiếp theo.

d) Bài tập phối hợp đồng đội

Phối hợp dừng bóng bổng, dẫn bóng và chuyền bóng.

Chuẩn bị:

+ Mỗi nhóm đứng thành một hàng dọc sau vạch xuất phát.

+ Vị trí A: Vị trí đứng của bạn hỗ trợ luyện tập (có nhiệm vụ tung bóng bồng đến vị trí dừng bóng).

+ Vị trí B: Vị trí nhận và dừng bóng.

+ Vị trí C: Vị trí đá bóng cho bạn ở vị trí D.

Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn di chuyển đến vị trí B và dừng bóng bồng bằng đùi hoặc bằng lòng bàn chân do bạn ở vị trí A tung đến. Sau đó, dẫn bóng luồn cọc đến vị trí C và thực hiện chuyền bóng cho bạn ở vị trí D (Hình 5).

Hình 5. Phối hợp dừng bóng bổng, dẫn bóng và chuyền bóng cho đồng đội. Hình ảnh mô tả bài tập phối hợp dừng bóng bổng, dẫn bóng và chuyền bóng cho đồng đội. Có các vị trí A, B, C, D và các khoảng cách 2-3m, 5-7m.

a) Luyện tập cá nhân

Luyện tập không bóng:

Tại chỗ và di chuyển mô phỏng động tác dừng bóng bằng đùi và bằng lòng bàn chân, thực hiện 5 – 7 lần.

Luyện tập có bóng:

+ Thả và tâng bóng từng quả bằng lòng bàn chân thuận, chân không thuận; tâng bóng liên tục bằng một chân; luân phiên tâng bóng bằng hai chân, thực hiện 2 – 3 lần.

+ Tại chỗ tung bóng lên cao 1 – 1,5 m, tập dừng bóng bằng đùi và lòng bàn chân; tung (hoặc ném) bóng vào tường, tập dừng bóng nầy ra (bóng bổng) bằng đùi và lòng bàn chân từ khoảng cách 2 – 3 m, thực hiện 5 – 7 lần.

b) Luyện tập cặp đôi

Luân phiên tung bóng giúp bạn luyện tập dừng bóng bổng bằng đùi và bằng lòng bàn chân, mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.

c) Luyện tập nhóm

Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập: Luyện tập bài tập phối hợp dừng bóng, dẫn bóng, chuyền bóng cho đồng đội, mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần (Hình 5).

Luyện tập bài tập phối hợp dừng bóng, dẫn bóng và đá bóng vào cầu môn, mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

e) Trò chơi vận động

Ném bóng trúng đích

Hình 6. Trò chơi Ném bóng trúng đích. Hình ảnh mô tả trò chơi 'Ném bóng trúng đích' với các đội đứng thành hàng dọc sau vạch chuẩn bị, lần lượt ném bóng qua đầu ra sau vào cầu môn. Có vạch chuẩn bị, vạch giới hạn và khoảng cách 2-3m, 5-7m.

Mục đích: Rèn luyện năng lực phối hợp vận động.

Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội bước đến vị trí ném bóng và đứng quay lưng về phía cầu môn, cầm bóng bằng hai tay và ném bóng qua đầu ra sau vào cầu môn, sau đó trở về đứng vào vị trí cuối hàng (Hình 6). Kết thúc, đội có số bạn ném bóng vào cầu môn nhiều nhất là đội thắng cuộc.

Em hãy sử dụng bài tập bổ trợ và các bài tập rèn luyện kĩ thuật dừng bóng bổng bằng đùi, bằng lòng bàn chân để tự rèn luyện hằng ngày.

Em hãy nêu sự khác nhau về tình huống sử dụng kĩ thuật dừng bóng bổng bằng đùi và bằng lòng bàn chân.

Vì sao phải thực hiện đúng những yêu cầu cơ bản khi dừng bóng bổng bằng đùi và bằng lòng bàn chân?

Trong luyện tập kĩ thuật dừng bóng, động tác hạ chân xuống dưới, ra sau khi chạm bóng có tác dụng gì?

Bài 3 Kĩ thuật dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

b) Khởi động

Khởi động chuyên môn: Tâng bóng bằng đùi, bằng lòng bàn chân; dẫn bóng bằng lòng bàn chân, bằng mu trong bàn chân trên đường thẳng, đường vòng cự li 15-20 m.

Trò chơi hỗ trợ khởi động: Ném bóng vào cầu môn

Hình 1. Trò chơi Ném bóng vào cầu môn. Hình ảnh mô tả trò chơi 'Ném bóng vào cầu môn' với các nhóm người đứng thành hàng ngang sau vạch xuất phát, có khu vực giới hạn và khoảng cách 5-7m, 2-3m, 5-7m.

+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều nhóm nam, nữ; mỗi nhóm đứng thành một hàng ngang sau vạch xuất phát, mỗi bạn có một quả bóng.

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi nhóm ở tư thế lò cò và dùng chân đang tiếp đất dẫn bóng đến khu vực giới hạn; tại khu vực giới hạn, dùng một tay hoặc hai tay ném bóng vào cầu môn, sau đó trở về đứng vào cuối hàng (Hình 1). Trong mỗi lượt chơi của mỗi nhóm, bạn ném bóng vào cầu môn đầu tiên là bạn thắng cuộc.

a) Kĩ thuật dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân

TTCB: Đứng chân trước chân sau, chân không thuận (chân trụ) đặt trước, bàn chân ngang bóng, cách bóng 10 – 15 cm và thẳng với hướng dẫn bóng. Chân thuận (chân dẫn bóng) đặt sau, cách chân trước một bước, trọng lượng cơ thể dồn trên chân trụ, hai tay co tự nhiên, mắt quan sát hướng dẫn bóng.

Thực hiện: Đưa chân dẫn bóng từ sau ra trước thẳng với hướng dẫn bóng, bàn chân duỗi thẳng hướng xuống đất (Hình 2a); dùng mu giữa bàn chân đá nhẹ vào phía sau, giữa bóng đề bóng lăn ra trước 0,5 - 1m (Hình 2b). Luân phiên lặp lại động tác kết hợp di chuyển ra trước để dẫn bóng (Hình 2c).

Hình 2. Dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân. Hình ảnh mô tả 4 giai đoạn của động tác dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân: TTCB (Tư thế chuẩn bị), a), b), c) là các giai đoạn thực hiện động tác.

b) Bài tập phối hợp dẫn bóng và đá bóng vào cầu môn

Phối hợp dẫn bóng nhanh trên đường thẳng bằng mu giữa bàn chân và đá bóng vào cầu môn.

Chuẩn bị: Mỗi nhóm đứng thành một hàng dọc sau vạch xuất phát, mỗi bạn có một quả bóng.

Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn dẫn bóng nhanh trên đường thẳng bằng mu giữa bàn chân, tại khu vực giới hạn nhanh chóng đá bóng vào cầu môn bằng lòng bàn chân (không dừng bóng) (Hình 3).

Hình 3. Phối hợp dẫn bóng và đá bóng vào cầu môn. Hình ảnh mô tả bài tập phối hợp dẫn bóng và đá bóng vào cầu môn, với các cầu thủ đứng thành hàng dọc sau vạch xuất phát, dẫn bóng qua khu vực giới hạn và sút vào cầu môn. Có các khoảng cách 10-12m, 4-5m, 5-8m.

a) Luyện tập cá nhân

Luyện tập không bóng:

Tại chỗ và di chuyển mô phỏng kĩ thuật dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân, mỗi bài tập thực hiện 5 – 7 lần.

Luyện tập có bóng:

+ Luân phiên dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân không thuận, cự li 10 – 15 m, thực hiện 3 – 5 lần.

+ Dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân thuận trên đường thẳng, cự li 10 – 15 m, thực hiện 3 – 5 lần.

b) Luyện tập nhóm

Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập: Dẫn bóng nhanh trên đường thẳng bằng mu giữa bàn chân, phối hợp chuyền bóng cho bạn bằng lòng bàn chân, mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

Phối hợp dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân và đá bóng vào cầu môn (Hình 3).

c) Hướng dẫn đánh giá kết quả luyện tập

Tự đánh giá và quan sát, đánh giá kết quả luyện tập của các bạn qua các nội dung sau: Mức độ thực hiện kĩ thuật dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân. Vị trí đặt chân trụ khi dẫn bóng. Vị trí tiếp xúc giữa chân và bóng khi dẫn bóng. Hướng bóng lăn sau mỗi lần chân tiếp xúc bóng.

2 Kiến thức mới

TTCB

Đứng chân trước chân sau, chân không thuận (chân trụ) đặt trước, bàn chân ngang bóng, cách bóng 10 – 15 cm và thẳng với hướng dẫn bóng. Chân thuận (chân dẫn bóng) đặt sau, cách chân trước một bước, trọng lượng cơ thể dồn trên chân trụ, hai tay co tự nhiên, mắt quan sát hướng dẫn bóng.

Thực hiện

Đưa chân dẫn bóng từ sau ra trước thẳng với hướng dẫn bóng, bàn chân duỗi thẳng hướng xuống đất (Hình 2a); dùng mu giữa bàn chân đá nhẹ vào phía sau, giữa bóng đề bóng lăn ra trước 0,5 - 1m (Hình 2b). Luân phiên lặp lại động tác kết hợp di chuyển ra trước để dẫn bóng (Hình 2c).

Hình 2. Four sequential images showing a person dribbling a soccer ball with the instep of their foot. The first image (a) shows the starting position (TTCB). The second image (b) shows the foot making contact with the ball. The third image (c) shows the ball moving forward. The images are labeled TTCB, a), b), c).

Phối hợp dẫn bóng nhanh trên đường thẳng bằng mu giữa bàn chân và đá bóng vào cầu môn.

Chuẩn bị

Mỗi nhóm đứng thành một hàng dọc sau vạch xuất phát, mỗi bạn có một quả bóng.

Thực hiện

Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn dẫn bóng nhanh trên đường thẳng bằng mu giữa bàn chân, tại khu vực giới hạn nhanh chóng đá bóng vào cầu môn bằng lòng bàn chân (không dừng bóng) (Hình 3).

Hình 3. An illustration showing a group of people lined up behind a starting line (Vạch xuất phát) and a single person dribbling a soccer ball towards a goal in a designated area (Khu vực giới hạn). Distances are marked: 10-12m from start to limit, 4-5m for the limit area, and 5-8m for the goal width.

3 Luyện tập

Luyện tập không bóng

Tại chỗ và di chuyển mô phỏng kĩ thuật dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân, mỗi bài tập thực hiện 5 – 7 lần.

Dẫn bóng nhanh trên đường thẳng bằng mu giữa bàn chân, phối hợp chuyền bóng cho bạn bằng lòng bàn chân, mỗi bạn thực hiện 2 – 3 lần.

Mức độ thực hiện kĩ thuật dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân.

Vị trí đặt chân trụ khi dẫn bóng.

Vị trí tiếp xúc giữa chân và bóng khi dẫn bóng.

Hướng bóng lăn sau mỗi lần chân tiếp xúc bóng.

d) Trò chơi vận động

Dẫn bóng nhanh

Hình 4. An illustration showing two teams lined up behind a starting line (Vạch xuất phát). Each team member dribbles a ball around cones (nấm) in a zigzag pattern, then dribbles straight back to the starting line. Distances are marked: 2m for the zigzag path width, and 10-12m for the total length.
Mục đích

Rèn luyện năng lực phối hợp vận động.

Chuẩn bị

Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số người bằng nhau, mỗi đội đứng thành một hàng dọc sau vạch xuất phát, mỗi bạn có một quả bóng.

Thực hiện

Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội dẫn bóng bằng lòng bàn chân vòng qua các nấm. Ở nấm cuối, dẫn bóng theo đường thẳng trở về vạch xuất phát bằng mu giữa bàn chân, sau đó đứng vào cuối hàng (Hình 4). Bạn tiếp theo chỉ xuất phát khi bạn thực hiện trước đã dẫn bóng trở về và vượt qua vạch xuất phát. Đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.

4 Vận dụng

Em hãy phối hợp sử dụng các kĩ thuật đã học để cùng các bạn luyện tập và thi đấu tập.

So sánh với kĩ thuật dẫn bóng bằng lòng bàn chân, kĩ thuật dẫn bóng bằng mu giữa bàn chân có những ưu điểm và hạn chế như thế nào?

Chủ đề 3

Bóng rổ

Bài 1 Kĩ thuật dẫn bóng

1. Mở đầu

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

Thực hiện được kĩ thuật dẫn bóng cao, thấp và dẫn bóng quay trước, quay sau.

Biết một số điều luật thi đấu bóng rổ.

Trung thực trong học tập; tích cực, chủ động trong phối hợp nhóm, tổ.

b) Khởi động

Khởi động chung

Chạy tại chỗ, xoay các khớp.

Khởi động chuyên môn

Tại chỗ quay các hướng, chạy biến tốc, dẫn bóng trên đường thẳng, đường vòng.

Trò chơi hỗ trợ khởi động

Lăn bóng tiếp sức

+ Chuẩn bị: Các bạn tham gia trò chơi được chia thành nhiều đội có số người bằng nhau, trên mỗi sân hai đội đứng đối diện nhau với khoảng cách 2-3 m. Thành viên của mỗi đội đứng ở tư thế chân trước chân sau, giãn cách giữa các thành viên là 1 m. Ở vị trí đầu hàng của mỗi đội, đặt 5 quả bóng trong sọt đựng bóng.

+ Khi có hiệu lệnh, bạn đầu hàng của mỗi đội dùng tay lấy bóng và lăn lần lượt từng quả bóng qua giữa hai chân của mình cho bạn tiếp theo (Hình 1). Bóng lăn ra ngoài ở vị trí nào được thực hiện lại từ vị trí đó. Đội chuyển được 5 quả bóng vào sọt (đặt ở cuối hàng) đầu tiên là đội thắng cuộc.

Hình 1. An illustration showing two teams lined up facing each other, with a basket at the end of each line. Players are passing a ball between their legs. The distance between the two lines is 2-3m.

2 Kiến thức mới

a) Luân phiên dẫn bóng cao, thấp

TTCB

Hai chân đứng rộng bằng vai, hai tay cầm bóng trước ngực.

Dẫn bóng cao

Khớp gối hơi khuỵu, thân trên hơi ngả ra trước, tay tiếp xúc với phần trên của bóng khi bóng nẩy lên ngang thắt lưng (Hình 2a).

Dẫn bóng thấp

Từ tư thế dẫn bóng cao, đồng thời ngả dần thân trên ra trước và khuỵu dần khớp gối thành tư thế dẫn bóng thấp khi bóng nẩy lên ngang đầu gối (Hình 2b).

Luân phiên lặp lại từ dẫn bóng cao đến dẫn bóng thấp và ngược lại.

Hình 2. Two sequential images showing a person dribbling a basketball. Image (a) shows high dribbling (bóng nẩy lên ngang thắt lưng). Image (b) shows low dribbling (bóng nẩy lên ngang đầu gối). The starting position (TTCB) is also shown.

b) Dẫn bóng quay trước sang phải, sang trái

+ TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai, gối khuỵu, thân trên hơi ngả ra trước, trọng lượng cơ thể dồn đều trên hai chân, tay trái dẫn bóng (Hình 3a).

+ Thực hiện: Dùng nửa trước bàn chân phải làm trụ, chân trái bước ra trước vòng sang phải. Thân trên chuyển hướng sang phải, đồng thời tay trái dẫn bóng chếch ra trước, sang phải (Hình 3b).

Dẫn bóng quay trước sang trái

Thực hiện như dẫn bóng quay trước sang phải nhưng đổi tay dẫn bóng, đổi chân trụ và hướng quay.

Hình 3. Two sequential images showing a person dribbling a basketball while turning. Image (a) shows the starting position (TTCB) with the left hand dribbling. Image (b) shows the person stepping forward with the left foot and turning right while dribbling.

c) Dẫn bóng quay sau sang phải, sang trái

+ TTCB: Đứng hai chân rộng bằng vai, gối khuỵu, thân trên hơi ngả ra trước, trọng lượng cơ thể dồn đều lên hai chân, tay trái dẫn bóng (Hình 4a).

+ Thực hiện: Dùng nửa trước bàn chân trái làm trụ, chân phải bước ra sau vòng sang phải. Thân trên chuyển hướng sang phải đồng thời tay trái dẫn bóng chếch ra sau, sang phải (Hình 4b).

Dẫn bóng quay sau sang trái

Thực hiện như dẫn bóng quay sau sang phải nhưng đổi tay dẫn bóng, đổi chân trụ và hướng quay.

Hình 4. Two sequential images showing a person dribbling a basketball while turning backward. Image (a) shows the starting position (TTCB) with the left hand dribbling. Image (b) shows the person stepping backward with the right foot and turning right while dribbling.

d) Một số điều luật trong thi đấu bóng rổ

Cách chơi bóng

Trong trận đấu, bóng chỉ được chơi bằng tay và bóng có thể được chuyền, ném, lăn hoặc dẫn về bất kì hướng nào nhưng luôn phải tuân thủ theo đúng những quy định sau: Vận động viên không được cầm bóng chạy; cố tình dùng chân đá bóng, chặn bóng; dùng nắm tay đấm bóng. Tuy nhiên, nếu vô tình mà bất kì bộ phận nào của chân chạm vào bóng đều không bị coi là phạm luật.

Kiểm soát bóng

Một đội bắt đầu kiểm soát bóng khi một vận động viên của đội đó đang cầm bóng, dẫn bóng hoặc có bóng (bóng trong cuộc).

Một đội tiếp tục kiểm soát bóng khi:

+ Một vận động viên của đội đó đang kiểm soát bóng trong cuộc.

+ Bóng được chuyền cho nhau giữa các đồng đội.

Một đội kết thúc kiểm soát bóng khi:

+ Một vận động viên của đội đối phương giành được quyền kiểm soát bóng.

+ Bóng trở thành bóng ngoài cuộc.

+ Bóng đã rời khỏi tay của vận động viên ném rổ hoặc ném phạt.

3 Luyện tập

a) Luyện tập cá nhân

Tại chỗ và di chuyển luân phiên dẫn bóng cao, thấp từ 1 – 2 phút, thực hiện 3 – 5 lần.

Tại chỗ và di chuyển dẫn bóng phối hợp quay trước, quay sau sang phải, sang trái từ 1 – 2 phút, thực hiện 3 – 5 lần.

b) Luyện tập nhóm

Luân phiên dẫn bóng cao, thấp theo hiệu lệnh, thực hiện 5 – 7 lần.

Luân phiên dẫn bóng cao, thấp trên đường thẳng, đường vòng cự li 10 – 12 m.

Luân phiên dẫn bóng cao, thấp phối hợp xuất phát nhanh, dừng nhanh theo hiệu lệnh, thực hiện 5 – 7 lần.

Dẫn bóng quay trước, quay sau sang phải, sang trái phối hợp chuyền bóng, thực hiện 5 – 7 phút.

Tại chỗ phối hợp dẫn bóng cao, thấp kết hợp với quay trước, quay sau, thực hiện 5-7 lần.

Mức độ thực hiện được dẫn bóng cao, thấp và dẫn bóng quay trước, quay sau.

Độ nẩy cao, thấp của bóng; nhịp điệu chuyển từ dẫn bóng cao thành dẫn bóng thấp và ngược lại.

Hướng chuyển chân, nhịp điệu chuyển thân người khi quay trước, quay sau.

d) Trò chơi vận động

Dẫn bóng ném rổ

Hình 5. An illustration showing a group of people lined up behind a starting line (Vạch xuất phát). One person is dribbling a basketball around cones and then shooting into a basket. The path involves dribbling around cones and then a straight line to the basket.
Thực hiện

Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội dẫn bóng luồn cọc, phối hợp hai bước ném rổ một tay trên vai, sau đó nhặt bóng và trở về cuối hàng (Hình 5). Kết thúc, đội có số lần ném bóng vào rổ nhiều nhất là đội thắng cuộc.

4 Vận dụng

Em hãy vận dụng kĩ thuật dẫn bóng cao, thấp và dẫn bóng quay trước, quay sau trong luyện tập, thi đấu bóng rổ với các bạn.

Em hãy tìm hiểu thêm các điều luật trong thi đấu bóng rổ.

Có thể sử dụng bài tập luân phiên dẫn bóng cao, thấp và dẫn bóng quay trước, quay sau để phát triển năng lực phối hợp vận động được hay không?

Kĩ thuật chuyền và bắt bóng hai tay trên đầu

1. Mở đầu

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

Thực hiện được kĩ thuật chuyền, bắt bóng hai tay trên đầu.

Xử lí linh hoạt một số tình huống khi phối hợp với đồng đội.

Biết điều khiển tổ, nhóm và nhận xét kết quả luyện tập.

Nỗ lực khắc phục khó khăn và mệt mỏi để hoàn thành nội dung luyện tập.

b) Khởi động

Khởi động chung

Chạy chậm theo vòng tròn, xoay các khớp.

Khởi động chuyên môn

Lăn bóng giữa hai chân; tung và bắt bóng trên cao; chuyền, bắt bóng hai tay trước ngực; chuyền, bắt bóng bật đất hai tay trước ngực; dẫn bóng nhanh trên đường thẳng, đường vòng.

Trò chơi hỗ trợ khởi động

Dẫn bóng tiếp sức

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn dẫn bóng nhanh vòng qua nấm quay về vị trí xuất phát trao bóng cho bạn tiếp theo, sau đó đứng vào cuối hàng. Khi dẫn bóng không được đẩy bóng xa ra trước, sau đó chạy đuổi theo bóng (Hình 1). Trong mỗi lượt chơi, đội hoàn thành đầu tiên là đội thắng cuộc.

Hình 1. An illustration showing a group of people lined up on a basketball court. One person is dribbling a ball around cones and returning to the starting line. The distance for the activity is 8-10m.

2 Kiến thức mới

a) Kĩ thuật tại chỗ chuyền bóng hai tay trên đầu

TTCB

Đứng hai chân rộng bằng vai, hai tay cầm bóng ở phía trên, chếch sau đầu; các ngón tay ôm phía sau của bóng; thân trên thẳng, hai gối hơi khuỵu, mắt quan sát phía trướcC.

Thực hiện

Thân trên hơi ngả ra sau (Hinh 2a), sau đó cùng hai tay vươn nhanh lên cao, ra trước (Hình 2b); khi hai tay duỗi gần thẳng, dùng sức của cổ tay và các ngón tay đẩy bóng đi (Hình 2c). Kết thúc, thân người và hai tay vươn theo bóng (Hình 2d).

Hình 2. Four sequential images showing a person performing an overhead two-hand pass. Image (a) shows the body leaning back slightly. Image (b) shows the arms extending forward and upward. Image (c) shows the ball being released with wrist and finger force. Image (d) shows the follow-through. The starting position (TTCB) is also shown.

b) Kĩ thuật tại chỗ bắt bóng hai tay trên đầu

TTCB

Đứng chân trước chân sau (hoặc hai chân rộng bằng vai), hai tay co tự nhiên trước ngực, thân người đối diện với hướng bóng đến, mắt quan sát bóng.

Thực hiện

Khi bóng đến vươn hai tay lên cao, ra trước, hai bàn tay và các ngón tay tạo thành hình bán cầu (Hình 3a) đón và tiếp xúc vào phía trước, hơi chếch dưới bóng (Hình 3b). Kết thúc, thu bóng về trước ngực và chuẩn bị thực hiện các hoạt động tiếp theo (Hình 3c).

Hình 3. Three sequential images showing a person catching a basketball with two hands overhead. Image (a) shows the hands forming a 'half-sphere' shape to receive the ball. Image (b) shows the hands making contact slightly below the ball. Image (c) shows the ball being brought to the chest. The starting position (TTCB) is also shown.

c) Bài tập phối hợp đồng đội

Chuẩn bị

Nhóm đứng thành một hàng dọc sau vạch xuất phát (Hình 4a); bạn hỗ trợ luyện tập đứng trước vạch giới hạn, cách vạch giới hạn 3 - 5 m (Hình 4d).

Thực hiện

Lần lượt từng bạn từ vạch xuất phát chạy ra trước (Hình 4b) và dừng nhanh sau vạch giới hạn; bắt, chuyền trả bóng (Hình 4c) cho bạn hỗ trợ (Hình 4d) bằng kĩ thuật chuyền, bắt bóng hai tay trên đầu, sau đó trở về đứng vào cuối hàng. Mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.

Hình 4. Four sequential images showing a team activity. Image (a) shows players lined up at the starting line (Vạch xuất phát). Image (b) shows a player running forward. Image (c) shows a player catching and passing the ball to a support player. Image (d) shows the support player receiving the ball at the limit line (Vạch giới hạn). Distances are marked: 5-7m from start to limit, and 3-5m for the limit area.

3 Luyện tập

a) Luyện tập cá nhân

Tại chỗ, chuyền bóng hai tay trên đầu vào tường từ khoảng cách 2 – 4 m và bắt bóng nẩy ra, thực hiện 10 – 12 lần.

b) Luyện tập cặp đôi

Hai bạn đứng đối diện với khoảng cách 2,5 – 3 m, luân phiên chuyển bắt bóng hai tay trên đầu, thực hiện 10 – 12 lần.

Hai bạn phối hợp thực hiện bước trượt ngang cùng chiều (luôn duy trì khoảng cách 2,5-3 m), luân phiên chuyền bắt bóng hai tay trên đầu, thực hiện 10 – 12 lần.

c) Luyện tập nhóm

Nhóm ba (hoặc bốn) bạn đứng thành hình tam giác (hoặc hình vuông) lần lượt bắt và chuyền bóng cho nhau (bằng kĩ thuật chuyền, bắt bóng hai tay trên đầu) theo chiều kim đồng hồ, sau đó đổi theo chiều ngược lại. Mỗi bạn thực hiện 3 – 4 lần.

Luyện tập bài tập phối hợp đồng đội (Hình 4).

Mức độ phối hợp được kĩ thuật chuyền, bắt bóng bằng hai tay trên đầu.

Hình tay tiếp xúc bóng.

Tư thế khi chuyền và bắt bóng.

Nhịp điệu phối hợp toàn thân khi chuyền, bắt bóng.

e) Trò chơi vận động

Chuyển, bắt bóng bật bảng tiếp sức

Hình 5. An illustration showing a team activity where players line up, run forward, pass a basketball to the backboard, catch the rebound, and then pass it to the next player. Distances are marked: 1.5-2m for the passing distance to the backboard, and 2-3m for the distance from the player to the backboard.
Thực hiện

Khi có hiệu lệnh, bạn đầu hàng di chuyển ra trước và chuyền mạnh bóng vào bảng rổ bằng kĩ thuật chuyền bóng hai tay trên đầu, sau đó nhanh chóng di chuyển về cuối hàng. Lần lượt các bạn tiếp theo di chuyển nhanh ra trước bắt bóng nẩy ra và tiếp tục chuyền bóng bằng hai tay trên đầu vào bảng rổ để bóng nẩy ra cho bạn tiếp theo bắt và chuyền bóng vào bảng rổ (Hình 5). Bóng ném không trúng bảng rổ hoặc rơi xuống đất được nhặt lên và thực hiện lại. Đội kết thúc đầu tiên là đội thắng cuộc.

4 Vận dụng

Em hãy cùng bạn vận dụng kĩ thuật chuyền, bắt bóng hai tay trên đầu để rèn luyện thân thể hằng ngày và thi đấu tập.

Em hãy cùng bạn phối hợp luyện tập kĩ thuật chuyền, bắt bóng hai tay trên đầu với hai bước ném rổ một tay trên vai.

Kĩ thuật chuyền, bắt bóng hai tay trên đầu có tác dụng gì trong thi đấu bóng rổ?

Kĩ thuật hai bước ném rổ một tay dưới thấp

1 Mở đầu

a) Mục tiêu, yêu cầu cần đạt

Thực hiện được kĩ thuật hai bước ném rổ một tay dưới thấp.

Xử lí linh hoạt một số tình huống phối hợp đồng đội trong luyện tập.

Tham gia có trách nhiệm và sẵn sàng giúp đỡ bạn trong luyện tập.

b) Khởi động

Khởi động chung

Chạy chậm theo địa hình tự nhiên, xoay các khớp.

Khởi động chuyên môn

Chạy nhanh, dừng nhanh theo tín hiệu; tại chỗ ném rổ một tay trên vai; hai bước ném rổ một tay trên vai; dẫn bóng nhanh trên đường thẳng, đường vòng.

Trò chơi hỗ trợ khởi động

Chuyển bóng đến đích

+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh, lần lượt từ bạn đầu hàng của mỗi đội chuyển bóng qua đầu, ra sau bằng hai tay cho bạn tiếp theo, sau đó nhanh chóng chạy về cuối hàng để tiếp tục nhận và chuyển bóng (Hình 1). Bóng rơi được nhặt lên và tiếp tục trò chơi tại điểm bóng rơi. Đội chuyển được bóng đến vạch đích đầu tiên là đội thắng cuộc.

Hình 1. An illustration showing two teams lined up behind a starting line (Vạch xuất phát), facing away from a finish line (Vạch đích). Players are passing a ball overhead to the person behind them. The distance between the start and finish lines is 12-15m.

2 Kiến thức mới

a) Kĩ thuật hai bước ném rổ một tay dưới thấp

Hình vẽ và nội dung kĩ thuật được trình bày theo hoạt động của người thuận tay phải (thuận tay trái thực hiện ngược lại).

Hình 2. Four sequential images showing a person performing a two-step layup with one hand from below. Image (a) shows the first step and ball reception. Image (b) shows the second step and jump. Image (c) shows the arm extending upwards to release the ball. Image (d) shows the ball being released into the basket. The starting position (TTCB) is also shown.

+ Tư thế 1: Chân trái đứng trước, chân phải sau hoặc hai chân rộng bằng vai, tay phải dẫn bóng (bước cuối của giai đoạn dẫn bóng).

+ Tư thế 2: Như tư thế 1, tay không có bóng (chuẩn bị nhận bóng từ người khác chuyền đến).

+ Bước 1: Đạp mạnh hai chân đưa cơ thể ra trước, lên cao, chân phải đưa nhanh ra trước một bước dài, đồng thời hai tay bắt và giữ bóng ở ngang thắt lưng bên phải, tiếp đất bằng nửa trước bàn chân, gối khuỵu (Hình 2a).

+ Bước 2: Chân trái bước tiếp ra trước một bước ngắn, thực hiện động tác giậm nhảy nhanh, mạnh (Hình 2b); kết hợp nâng đùi chân phải từ sau ra trước, lên cao đồng thời hai tay đưa bóng từ ngang thắt lưng bên phải chếch ra trước, lên cao, hai bàn tay ngửa (Hình 2c). Khi cơ thể ở điểm cao nhất, vươn thẳng tay phải lên cao, dùng lực cổ tay và các ngón tay đưa bóng vào rổ (Hình 2d). Kết thúc, tiếp đất bằng nửa trước của một hoặc hai bàn chân, gối khuỵu để giảm chấn động.

b) Bài tập phối hợp đồng đội

Phối hợp di chuyển chuyền, bắt bóng và hai bước ném rổ một tay dưới thấp.

+ Bạn luyện tập (vị trí A): Đứng đối diện với bảng rổ, hai tay cầm bóng, mắt quan sát bạn hỗ trợ luyện tập.

+ Bạn hỗ trợ luyện tập (vị trí B): Đứng phía trước, chếch 30° – 45° với hướng di chuyển của bạn ở vị trí A, mắt quan sát tốc độ di chuyển của bạn.

Hình 3. An illustration showing a team activity. Player A is dribbling towards the basket, while Player B is positioned to receive a pass. Player A then performs a two-step layup. The diagram shows the movement path and positions of players A and B.

+ Bạn luyện tập: Chuyển bóng cho bạn hỗ trợ luyện tập, chạy theo đường thẳng hướng đến rổ, phối hợp bắt bóng do bạn chuyền đến và thực hiện kĩ thuật hai bước ném rổ một tay dưới thấp (Hình 3).

+ Bạn hỗ trợ luyện tập: Chuyền hoặc tung bóng cho bạn khi khoảng cách giữa bạn và bảng rổ 3 – 4 m.

3 Luyện tập

a) Luyện tập cá nhân

Tập không bóng

Đi chậm, xác định bước 1, bước 2 và mô phỏng toàn bộ kĩ thuật. Thực hiện 3 – 5 lần.

Tập có bóng

Thực hiện bước 2 đưa bóng vào rổ (đặt chân giậm nhảy nhanh mạnh, phối hợp đá lăng đưa cơ thể lên cao và vươn tay ném rổ); thực hiện kĩ thuật hai bước ném rổ một tay dưới thấp; dẫn bóng kết hợp hai bước ném rổ một tay dưới thấp. Thực hiện 3 – 5 lần (Hình 4).

Hình 4. Three sequential images showing the second step of a one-hand underhand layup. The first image shows the player jumping, the second shows the player extending their arm to shoot, and the third shows the follow-through after shooting.

b) Luyện tập cặp đôi

Luân phiên luyện tập dẫn bóng trên cự li 10 – 12 m kết hợp hai bước ném bóng một tay dưới thấp cho bạn, mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần.

c) Luyện tập nhóm

Luân phiên chỉ huy nhóm luyện tập bài tập phối hợp đồng đội: Di chuyển bắt bóng do bạn chuyền đến và thực hiện hai bước ném rổ một tay dưới thấp, mỗi bạn thực hiện 3 – 5 lần (Hình 3).

Mức độ thực hiện được kĩ thuật hai bước ném rổ một tay dưới thấp.

Nhịp điệu thực hiện bước 1 và bước 2.

Tốc độ thực hiện bước 2 và động tác trên không.

Thời điểm vươn tay ném rổ.

Động tác tiếp đất của hai chân.

e) Trò chơi vận động

Thi ném bóng vào rổ

Hình 7. An illustration showing a team activity where players line up behind a starting line (Vạch xuất phát), dribble a basketball, and perform a layup into a basket. The distance from the starting line to the basket is 8-10m.
Thực hiện

Khi có hiệu lệnh, lần lượt từng bạn của mỗi đội dẫn bóng và thực hiện kĩ thuật hai bước ném rổ một tay dưới thấp, sau đó nhặt bóng trở về cuối hàng (Hình 7). Trong mỗi lượt chơi, mỗi bạn chỉ ném rổ một lần. Kết thúc mỗi lượt chơi, đội có số bạn ném bóng vào rổ nhiều nhất là đội thắng cuộc.

4. Vận dụng

Em hãy sử dụng các kĩ thuật ném rổ đã học để thi đấu tập và vui chơi cùng các bạn.

Kĩ thuật hai bước ném rổ một tay dưới thấp có ưu thế gì trong thi đấu?

Luyện tập kĩ thuật hai bước ném rổ một tay dưới thấp có tác dụng phát triển năng lực phối hợp vận động của tay, chân và thân mình hay không?

Xem bản PDF nguyên trang sách: Giáo dục thể chất 8 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 31–95).