Thuật ngữ: Dẫn xuất halogen · Alcohol · Phenol · Alkene · RONa · Aldehyde · Ketone · R-O-R · C6H5ONa · Picric acid

Hệ thống hoá kiến thức

Sơ đồ tóm tắt các phản ứng hóa học của dẫn xuất halogen, alcohol và phenol. Dẫn xuất halogen (R−X) phản ứng với NaOH/CX2HX5OH,tXo tạo Alkene. R−X phản ứng với NaOH,tXo tạo Alcohol (R−OH). Alcohol (R−OH) phản ứng với Na tạo RONa. Alcohol phản ứng với [O] tạo Aldehyde/Ketone. Alcohol phản ứng với HX2SOX4 đặc, tXo tạo R−O−R hoặc Alkene. Phenol phản ứng với NaOH tạo CX6HX5ONa. Phenol phản ứng với BrX2 tạo 2,4,6-tribromophenol. Phenol phản ứng với HNOX3 đặc, HX2SOX4 đặc, tXo tạo Picric acid.

Luyện tập

Câu 1

Cho các hợp chất: hexane, bromoethane, ethanol, phenol. Trong số các hợp chất này, hợp chất tan tốt nhất trong nước là
A. hexane.
B. bromoethane.
C. ethanol.
D. phenol.

Câu 2

Phản ứng thuỷ phân dẫn xuất halogen trong môi trường kiềm thuộc loại phản ứng gì?
R−X+OHX−→R−OH+XX−
A. Phản ứng thế.
B. Phản ứng cộng.
C. Phản ứng tách.
D. Phản ứng oxi hoá.

Câu 3

Cho các phát biểu sau về phenol:
a) Phenol có nhiệt độ sôi cao hơn ethanol.
b) Phenol tác dụng được với dung dịch NaOH.
c) Phenol phản ứng được với dung dịch NaX2COX3.
d) Phản ứng thế vào vòng thơm của phenol dễ hơn thế vào vòng benzene.
Trong số các phát biểu trên, số phát biểu đúng là
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.

Câu 4

Xylitol là một hợp chất hữu cơ được sử dụng như một chất tạo ngọt tự nhiên, có vị ngọt như đường nhưng có hàm lượng calo thấp nên được đưa thêm vào các sản phẩm chăm sóc răng miệng như kẹo cao su, kẹo bạc hà, thực phẩm ăn kiêng cho người bị bệnh tiểu đường. Xylitol có công thức cấu tạo như sau:
HO−CHX2−CH(OH)−CH(OH)−CH(OH)−CHX2−OH
a) Xylitol thuộc loại hợp chất alcohol đơn chức hay đa chức?
a) Dự đoán xylitol có tan tốt trong nước không? Giải thích.

Hình/bảng: Công thức cấu tạo của Xylitol.

Câu 5

Hợp chất X hiện nay được sử dụng phổ biến trong công nghiệp làm lạnh đề thay thế CFC do X không gây hại đến tầng ozone. Biết thành phần của X chứa 23,08%C, 3,84%H và 73,08%F về khối lượng và có phân tử khối là 52. Hãy xác định công thức cấu tạo của X.

Câu 6

Geraniol là một alcohol không no có trong tinh dầu hoa hồng, tinh dầu sả và nhiều loại tinh dầu thảo mộc khác.
Công thức cấu tạo của geraniol
a) Geraniol thuộc loại alcohol bậc mấy?
b) Geraniol được hoà tan vào ethanol cùng một số hương liệu khác để làm nước hoa. Hãy giải thích tại sao geraniol tan tốt trong ethanol.

Hình/bảng: Công thức cấu tạo của geraniol: $\ce{HO-CH2-CH=C(CH3)-CH2-CH2-CH=C(CH3)2}$.

Câu 7

Thực hiện phản ứng tách nước các alcohol có cùng công thức phân tử CX5HX11OH thu được sản phẩm chính là 2-methylbut-2-ene. Hãy xác định công thức cấu tạo của các alcohol này.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Hóa học 11 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 134–135).