Hệ thống hoá kiến thức

HYDROCARBON
| Alkane | Alkene | Alkyne | Arene
Công thức tổng quát | CnHX2nX2+ (n ≥ 1) | CnHX2n (n ≥ 2) | CnHX2n-2 (n ≥ 2) | Đồng đẳng của benzene CnHX2n-6 (n ≥ 6)
Đặc điểm cấu tạo phân tử | • Mạch hở, chỉ có liên kết đơn

  • Có đồng phân mạch carbon | • Mạch hở, có 1 liên kết đôi
  • Có đồng phân: mạch carbon, vị trí liên kết đôi, đồng phân hình học | • Mạch hở, có 1 liên kết ba
  • Có đồng phân: mạch carbon, vị trí liên kết ba | • Có vòng benzene:
  • Có đồng phân mạch carbon của alkyl, vị trí các nhóm alkyl,...

Tính chất hoá học | • Phản ứng thế halogen

  • Phản ứng cracking
  • Phản ứng reforming
  • Phản ứng oxi hoá | • Phản ứng cộng (HX2,BrX2,HX,HX2O)
  • Phản ứng trùng hợp
  • Phản ứng oxi hoá | • Phản ứng cộng (HX2,BrX2,HX,HX2O)
  • Phản ứng alk-1-yne với AgNOX3/NHX3
  • Phản ứng oxi hoá | • Phản ứng thế (halogen hoá, nitro hoá)
  • Phản ứng cộng (ClX2,HX2)
  • Phản ứng oxi hoá

Ứng dụng | • Nhiên liệu: xăng, diesel, nhiên liệu phản lực

  • Nguyên liệu: vaseline, nến, sáp, sản xuất hoá chất | • Tổng hợp polymer
  • Ethylene: kích thích quả mau chín
  • Nguyên liệu sản xuất hoá chất | • Đèn xì oxygen – acetylene
  • Nguyên liệu sản xuất hoá chất | • Tổng hợp polymer
  • Toluene: sản xuất thuốc nổ
  • Nguyên liệu sản xuất hoá chất

Luyện tập

Câu 1

Dạng bài: Chọn phát biểu sai

Câu 1. Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A. Trong phân tử hydrocarbon, số nguyên tử hydrogen luôn là số chẵn.
B. Trong phân tử alkene, liên kết đôi gồm một liên kết σ và một liên kết π.
C. Hydrocarbon no là hydrocarbon mà trong phân tử chỉ có liên kết đơn.
D. Công thức chung của hydrocarbon no, mạch hở có dạng CnHX2n

Câu 2

Dạng bài: Xác định đồng phân

Câu 2. Hai hydrocarbon A và B có cùng công thức phân tử là CX5HX12 tác dụng với chlorine thì A chỉ tạo ra một dẫn xuất monochlorine duy nhất, còn B có thể tạo ra 4 dẫn xuất monochlorine. Tên gọi của A và B lần lượt là
A. 2,2-dimethylpropane và 2-methylbutane.
B. 2,2-dimethylpropane và pentane.
C. 2-methylbutane và 2,2-dimethylpropane.
D. 2-methylbutane và pentane.

Câu 3

Dạng bài: Tính toán năng lượng

Câu 3. Gas, nhiên liệu phổ biến hiện nay có thành phần chính là propane và butane. Nhiệt lượng giải phóng khi đốt cháy hoàn toàn 1 kg một loại gas là khoảng 50 400 kJ.
a) Biết để làm nóng 1 kg nước lên 1 độ thì cần cung cấp nhiệt lượng là 4 200 J. Để đun sôi 30 kg nước từ nhiệt độ 20 °C cần cung cấp bao nhiêu kJ nhiệt?
A. 2 520 kJ.
B. 5 040 kJ.
C. 10 080 kJ.
D. 6 048 kJ.
b) Cần đốt cháy hoàn toàn bao nhiêu kg gas để cung cấp đủ nhiệt lượng trên, biết hiệu suất hấp thụ nhiệt đạt 80%?
A. 0,20 kg.
B. 0,25 kg.
C. 0,16 kg.
D. 0,40 kg.

Câu 4

Dạng bài: Viết công thức cấu tạo

Câu 4. Styrene phản ứng với bromine tạo thành sản phẩm có công thức phân tử CX8HX8BrX2. Hãy viết công thức cấu tạo của hợp chất này.

Câu 5

Dạng bài: Viết công thức cấu tạo

Câu 5. Reforming octane (CX8HX18) thu được các arene có công thức phân tử CX8HX10. Hãy viết công thức cấu tạo của các arene này.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Hóa học 11 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 110–111).