Bài 6. Định dạng kí tự và bố trí hình ảnh trong…

Yêu cầu cần đạt

Định dạng được kí tự để trình bày văn bản đẹp hơn: chọn phông, kiểu, kích thước, màu sắc cho chữ.
Thay đổi được cách bố trí hình ảnh trong văn bản.

KHỞI ĐỘNG

Những góp ý hữu ích có thể giúp chúng ta thực hiện công việc tốt hơn. Hình 28 là nội dung hướng dẫn cách làm kem được trình bày bằng phần mềm soạn thảo văn bản. Em hãy góp ý về hình thức của văn bản này bằng cách chỉ ra hai điều tích cực và một điều em mong muốn thay đổi.

Hình 28.. A text box containing a recipe for 'Kem cầu vồng hoa quả' (Rainbow fruit ice cream), listing ingredients, tools, and instructions.

Hình 29 và Hình 30 là góp ý của hai bạn An và Minh về cách trình bày văn bản Kem cầu vồng hoa quả.

Hình 29.. Two text boxes showing feedback. Figure 29 (An's feedback) lists: 'Tên loại kem trình bày rõ ràng.', 'Không có lỗi chính tả.', 'Các tiêu đề nổi bật thì văn bản dễ đọc hơn.'. Figure 30 (Minh's feedback) lists: 'Tên loại kem trình bày đẹp.', 'Hình ảnh cốc kem minh hoạ hấp dẫn.', 'Ảnh đặt bên phải chữ thì văn bản đẹp hơn.'.

Hình 30.. Two text boxes showing feedback. Figure 29 (An's feedback) lists: 'Tên loại kem trình bày rõ ràng.', 'Không có lỗi chính tả.', 'Các tiêu đề nổi bật thì văn bản dễ đọc hơn.'. Figure 30 (Minh's feedback) lists: 'Tên loại kem trình bày đẹp.', 'Hình ảnh cốc kem minh hoạ hấp dẫn.', 'Ảnh đặt bên phải chữ thì văn bản đẹp hơn.'.

Để văn bản dễ đọc và dễ ghi nhớ, em có thể thực hiện các thao tác định dạng kí tự cho văn bản. Bên cạnh đó, sau khi chèn hình ảnh minh hoạ vào văn bản, em có thể di chuyển hình ảnh đến vị trí hợp lí để văn bản được trình bày đẹp hơn.

a) Định dạng kí tự

Em đã biết định dạng văn bản khi tạo bài trình chiếu. Tương tự như vậy, để định dạng kí tự trong phần mềm soạn thảo văn bản, trước tiên em cần chọn phần văn bản, sau đó em sử dụng các lệnh trong nhóm lệnh Font của dải lệnh Home (Hình 31). Thực hiện theo góp ý của bạn An, các tiêu đề của văn bản ở Hình 28 đã được định dạng để nổi bật, giúp em dễ đọc và dễ ghi nhớ hơn (Hình 32).

Hình 31.. A screenshot of the Font group in a word processor, showing controls for 'Phông chữ' (Font), 'Cỡ chữ' (Font Size), bold, italic, underline, text color, etc.

Hình 32.. A text box showing the 'Kem cầu vồng hoa quả' recipe with formatted text, where the title and headings are more prominent.

b) Thay đổi cách bố trí hình ảnh trong văn bản

Em chọn hình ảnh và nháy chuột vào lệnh xuất hiện ở bên cạnh hình ảnh. Khi đó bảng chọn các cách bố trí hình ảnh sẽ xuất hiện (Hình 33). Em nháy chuột để chọn một cách bố trí hợp lí cho hình ảnh.

Hình 33.. A screenshot showing an image of a dessert in a glass, with the 'Layout Options' menu open next to it, displaying various text wrapping options like 'In Line with Text', 'With Text Wrapping' (Square, Tight, Through, Top and Bottom, Behind Text, In Front of Text), and position options.

Định dạng kí tự (phông chữ, kiểu chữ, cỡ chữ, màu chữ,...) giúp em trình bày văn bản đẹp hơn, dễ đọc và dễ ghi nhớ. • Có thể thay đổi cách bố trí hình ảnh trong văn bản để văn bản được trình bày đẹp hơn.

Để định dạng cho tiêu đề Kem cầu vồng hoa quả trong Hình 28, em sẽ chọn các lệnh nào trong các lệnh ở Hình 31?

2. Thực hành định dạng kí tự và bố trí hình ảnh trong văn bản

(Hướng dẫn sau đây sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản Microsoft Word để minh hoạ.)

NHIỆM VỤ 1

Định dạng kí tự theo yêu cầu như ở Hình 34.

Hình 34.. A text box showing the 'Kem cầu vồng hoa quả' recipe with specific formatting requirements indicated by colored boxes next to different text elements: 'Phông chữ Tahoma, cỡ chữ 16, màu xanh, kiểu chữ đậm' for the title; 'Phông chữ Verdana, cỡ chữ 12, màu tím, kiểu chữ đậm, nghiêng' for headings like 'Nguyên liệu:', 'Dụng cụ:', 'Hướng dẫn:'; and 'Phần nội dung văn bản: phông chữ Verdana, cỡ chữ 12' for the main content.

Hướng dẫn

Mở tệp CongThucLamKem và thực hiện các công việc sau: a) Định dạng toàn bộ văn bản Bước 1: Chọn toàn bộ văn bản. Bước 2: Nháy chuột vào lệnh phông chữ để chọn phông Verdana. Bước 3: Nháy chuột vào lệnh cỡ chữ và chọn cỡ chữ 12. b) Định dạng tiêu đề văn bản Bước 1: Chọn dòng tiêu đề.

Bước 2: Lần lượt nháy chuột vào các lệnh phông chữ, cỡ chữ, kiểu chữ (Hình 31) để chọn phông chữ Tahoma, cỡ chữ 16 và kiểu chữ đậm. Bước 3: Nháy chuột vào lệnh và chọn màu xanh Blue (Hình 35).

Hình 35.. A screenshot of the font color selection menu in a word processor, showing 'Theme Colors' and 'Standard Colors', with a blue color highlighted. The title 'Kem cầu vồng' is shown above.

c) Định dạng các đầu mục

Bước 1: Chọn đầu mục Nguyên liệu. Bước 2: Lần lượt nháy chuột vào các nút lệnh phông chữ, cỡ chữ, kiểu chữ (Hình 31) để chọn phông chữ Verdana, cỡ chữ 12 và kiểu chữ đậm, nghiêng. Bước 3: Nháy chuột vào lệnh và chọn màu tím Purple. Bước 4: Thực hiện tương tự các Bước 1, 2, 3 để định dạng cho hai đầu mục Dụng cụ và Hướng dẫn. Nháy chuột vào nút lệnh để lưu tệp.

NHIỆM VỤ 2

Thay đổi vị trí của hình ảnh.

Hướng dẫn

Thực hiện các bước sau để di chuyển hình ảnh đến vị trí như minh hoạ trong Hình 36.

Hình 36.. A screenshot of a word processor document showing the 'Kem cầu vồng hoa quả' recipe. An image of a colorful dessert in a glass is placed to the right of the text, aligned with the top of the recipe.

Bước 1: Chọn hình ảnh. Khi đó nút lệnh xuất hiện ở bên cạnh hình ảnh. Bước 2: Nháy chuột vào nút lệnh và chọn cách bố trí (Square - văn bản dàn xung quanh hình ảnh) như minh hoạ trong Hình 33. Bước 3: Nháy chuột vào hình ảnh, nhấn giữ và di chuyển chuột để đưa ảnh đến vị trí mới.

LUYỆN TẬP

Lớp 5A của các bạn An, Minh, Khoa chuẩn bị đi tham quan. Hình 37 là văn bản trình bày lịch trình chuyến đi.

Hình 37.. A screenshot of a word processor document showing a schedule titled 'Lịch trình chuyến đi tham quan'. It lists times and activities for a field trip, including visiting Van Mieu and the Air Force Museum.

a) Tệp văn bản ChuyenThamQuan được lưu trong máy tính và có nội dung như minh hoạ trong Hình 37. Em hãy mở tệp văn bản và thực hiện thao tác định dạng kí tự theo yêu cầu sau đây: - Tiêu đề Lịch trình chuyến đi tham quan có phông chữ Arial, cỡ chữ 15, kiểu chữ đậm, màu đỏ. - Các mốc thời gian: kiểu chữ đậm và nghiêng, màu xanh. b) Em hãy chèn hình ảnh minh hoạ cho văn bản. c) Em hãy đưa ra hai điều tích cực và một mong muốn thay đổi về cách trình bày văn bản sau khi thực hiện các yêu cầu ở Câu a và Câu b.

VẬN DỤNG

Em hãy định dạng, chỉnh sửa văn bản để thực hiện điều mong muốn thay đổi đã nêu trong Câu c của phần Luyện tập.

Luyện tập

Lớp 5A của các bạn An, Minh, Khoa chuẩn bị đi tham quan. Hình 37 là văn bản trình bày lịch trình chuyến đi.

Hình 37. Văn bản trình bày lịch trình chuyến đi trong Microsoft Word, hiển thị các tab Home, Insert, Draw, Design, Layout, References, Mailings, Review, View, Help. Nội dung chính là 'Lịch trình chuyến đi tham quan' với các mốc thời gian và hoạt động từ 7h30 đến 10h30.

Vận dụng

Em hãy định dạng, chỉnh sửa văn bản để thực hiện điều mong muốn thay đổi đã nêu trong Câu c của phần Luyện tập.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Tin học 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 29–33).