Yêu cầu cần đạt

  • Tìm được trên website cho trước những thông tin phù hợp và có ích cho nhiệm vụ đặt ra.
  • Hợp tác, chia sẻ được thông tin với các bạn trong nhóm để hoàn thành công việc được giao.

Thuật ngữ: website · công cụ tìm kiếm · chia sẻ thông tin · thiết bị lưu trữ di động

Sau bài này em sẽ:

KHỞI ĐỘNG

Nhóm ba bạn An, Minh, Khoa được cô giáo giao nhiệm vụ tạo bài trình chiếu để trình bày trước lớp về Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi. Để hoàn thành được nhiệm vụ, các bạn cần tìm thông tin về Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi trên website của báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng tại địa chỉ thieunien.vn. Theo em, các bạn sẽ tìm kiếm thông tin như thế nào?

HOẠT ĐỘNG 1

Truy cập website

Hình 3. Website báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (ảnh chụp ngày 07/11/2022). A screenshot of the thieunien.vn website showing news articles and sections like 'ĐẠI HỘI ĐOÀN CÁC CẤP TIẾN TỚI ĐẠI HỘI ĐOÀN TOÀN QUỐC'.

An truy cập vào website của báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng theo địa chỉ thieunien.vn. Giao diện trang web tương tự như Hình 3. Trên trang web có rất nhiều thông tin. Để tìm được thông tin về Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi, theo em, An nên làm theo cách nào?

Khi truy cập website, trang chủ (homepage) sẽ xuất hiện đầu tiên. Hình 4 là một phần giao diện trang chủ của website báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Thông tin trên website thường được sắp xếp theo chủ đề. Ví dụ các chủ đề của website báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng là Chuyển động, Học đường, Giải trí,... (tương tự Hình 4). Nhờ việc sắp xếp đó, người sử dụng dễ dàng tìm được thông tin. Chẳng hạn, để tìm thông tin về các bộ phim phù hợp với lứa tuổi thiếu niên, em chọn chủ đề Giải trí, chọn mục Phim.

Hình 4. Các chủ đề của website báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng. A screenshot of a website header with navigation links: 'CHUYỂN ĐỘNG', 'HỌC ĐƯỜNG', 'GIẢI TRÍ', 'CẨM NANG', 'MEDIA', 'AN-CHOI', 'ĐỘC Ô MAI', 'HI-TECH', 'THỂ THAO'. Below it, labels 'Nút về trang chủ', 'Các chủ đề', 'Nút tìm kiếm' point to corresponding elements.

Các website còn cung cấp công cụ (nút tìm kiếm) để tìm kiếm thông tin trong website. Thao tác tìm kiếm thông tin trong website tương tự thao tác tìm kiếm thông tin trên Internet mà em đã biết ở lớp 4. Ví dụ, em nháy chuột vào nút tìm kiếm trên website báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (Hình 4). Ô tìm kiếm được hiển thị (Hình 5), em nhập từ khoá vào ô tìm kiếm rồi nháy chuột vào nút Tìm kiếm.

Nút về trang chủ thường có hình ngôi nhà. Nút tìm kiếm thường có hình kính lúp. Các chủ đề thường được đặt ở phần đầu trang.

Hình 5. Ô tìm kiếm trên website báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng. A search bar with 'Từ khóa...' placeholder and a 'Tìm kiếm' button, within sections 'GÓC Ô MAI', 'HI-TECH', 'THỂ THAO'.

Để tìm kiếm thông tin trên một website em có thể: Duyệt theo các chủ đề của website. Sử dụng công cụ tìm kiếm của website.

Muốn tìm kiếm thông tin liên quan đến bóng đá trên website báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (Hình 4) em nên tìm ở chủ đề nào? A. Chuyển động. B. Học đường. C. Giải trí. D. Thể thao.

2. Hợp tác, chia sẻ thông tin

HOẠT ĐỘNG 2

Hợp tác, chia sẻ thông tin. Sản phẩm của nhóm là bài trình chiếu trước lớp về Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi. An đã tìm được thông tin và trình bày lại trong tệp văn bản lưu trên máy tính. Minh vẽ hình minh hoạ và tìm hình ảnh cho bài trình chiếu. Các tệp hình ảnh Minh lưu trữ trong một thư mục trên máy tính. Khoa là người tạo bài trình chiếu từ thông tin mà các bạn tìm được. Theo em, làm thế nào để Khoa lấy được thông tin từ các bạn và hoàn thành nhiệm vụ của mình?

Thông tin mà các bạn lưu trên máy tính có thể được chia sẻ bằng cách sao chép và gửi đi nhờ các thiết bị lưu trữ di động (ví dụ USB), nhờ mạng máy tính (ví dụ gửi qua thư điện tử, mạng xã hội,...).

Hình 6. Chia sẻ thông tin. An illustration showing three children using computers and a mobile phone, with arrows indicating information sharing.

Để chia sẻ thông tin, An có thể nhờ mẹ gửi cho Khoa qua thư điện tử. Minh có thể sao chép tệp vào thiết bị lưu trữ rồi mang đến nhà Khoa. Khoa sử dụng thông tin mà các bạn đã chia sẻ để tạo bài trình chiếu. Nhờ đó mà các bạn có thể hoàn thành được nhiệm vụ.

Các em cần hợp tác và chia sẻ thông tin để hoàn thành công việc chung. Có nhiều cách để chia sẻ thông tin, ví dụ gửi qua mạng hay sử dụng các thiết bị lưu trữ di động.

Em hãy chọn những cách có thể giúp chia sẻ thông tin lưu trên máy tính: A. Gửi tệp qua thư điện tử. B. Gửi tệp qua mạng xã hội. C. Sao chép tệp vào thiết bị lưu trữ di động. D. Gọi điện thoại, truyền đạt thông tin.

3. Thực hành tìm kiếm thông tin trên website và chia sẻ thông tin

NHIỆM VỤ 1 Tìm thông tin về Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi trên website báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng tại địa chỉ thieunien.vn bằng công cụ tìm kiếm của website. Sao chép hoặc trình bày lại thông tin tìm được vào tệp văn bản, tệp hình ảnh trên máy tính.

Hướng dẫn

Thông tin có thể tìm kiếm và thu thập từ nhiều nguồn khác nhau: ti vi, sách, báo, từ mọi người xung quanh,... đặc biệt là từ Internet.

Em có thể tìm kiếm thông tin ở các website chính thức của thành phố Lào Cai và Sa Pa.

Ví dụ: Em thực hiện các bước sau để tìm kiếm thông tin trên Internet.

Bước 1: Sử dụng máy tìm kiếm google.com để tìm kiếm với từ khoá Các điểm tham quan ở Sa Pa. Em sẽ nhận được kết quả tương tự Hình 17.

Hình 7. Tìm kiếm thông tin trên website. A screenshot showing a search bar with 'Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi' entered, and a 'Tìm kiếm' button. Labels indicate '1. Nháy chuột vào nút tìm kiếm', '2. Nhập từ khoá', '3. Nháy chuột vào Tìm kiếm'.

Kết quả tìm kiếm được hiển thị như Hình 8.

Hình 8. Kết quả tìm kiếm. Search results for 'Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi' on thieunien.vn, showing titles like 'Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi và Viết chữ đẹp' and 'Ngày hội "Trạng nguyên nhỏ tuổi" lần thứ XVIII- XIX và Viết chữ đẹp...' with snippets of text.

Bước 3: Nháy chuột vào kết quả ở đầu danh sách để mở trang web chứa thông tin về cuộc thi. Nháy chuột vào dòng chữ Xem chi tiết → để mở phần thông tin chi tiết.

Bước 4: Đọc thông tin. Em cần ghi lại những thông tin chính của cuộc thi như: đối tượng, nội dung, hình thức, thời gian, địa điểm, giải thưởng,...

A context menu with options like 'Open image in new tab', 'Save image as...', 'Copy image', 'Copy image address', 'Create QR Code for this image', 'Search image with Google', 'Inspect'.

Bước 5: Để có thông tin cho bài trình chiếu, em có thể chọn lọc và sao chép về máy tính các thông tin chính và hình ảnh, biểu tượng của cuộc thi. Ví dụ muốn sao chép biểu tượng cuộc thi, em nháy nút phải chuột vào hình ảnh biểu tượng, chọn Save image as... (Hình 9). Cửa sổ Save As hiện ra, em chọn thư mục lưu tệp, nhập tên tệp là Logo rồi nhấn nút Save để hoàn thành.

Hình 9. Lưu tệp về máy tính. A screenshot of a 'Save As' dialog box.

Bước 6: Với các thông tin dạng văn bản, em chọn đoạn văn bản muốn sao chép (tương tự cách chọn trong phần mềm soạn thảo văn bản), nhấn giữ phím Ctrl và gõ phím C để sao chép, mở tệp văn bản trên máy tính, nhấn giữ phím Ctrl và gõ phím V để dán vào tệp văn bản. Lưu lại tệp văn bản với tên ThongtinCuocthi.

NHIỆM VỤ 2 Sử dụng USB để chia sẻ tệp.

Hướng dẫn

Em có thể sao chép tệp vào USB rồi chuyển cho người cần. Cách thực hiện như sau:

Bước 1: Kết nối USB vào máy tính.

Cắm USB vào cổng USB trên thân máy tính. Chú ý quan sát để cắm đúng chiều, nhẹ tay (Hình 10, Hình 11). Em có thể nhờ người lớn trợ giúp.

Hình 10. Cổng USB trên máy tính. A close-up image of a USB port on a computer.
Hình 11. USB đã được cắm vào cổng. A close-up image of a USB drive plugged into a USB port.

Khi cắm USB, máy tính sẽ coi USB như một ổ đĩa tương tự như minh hoạ ở Hình 12. Việc sao chép tệp trong USB tương tự như việc sao chép tệp trong máy tính mà em đã biết.

Hình 12. Cửa sổ hiển thị nội dung ổ đĩa USB. A screenshot of a Windows Explorer window showing 'USB Drive (I:)' with 'This folder is empty.'.

Bước 2: Ngắt kết nối USB khỏi máy tính.

Sau khi sao chép tệp, em cần ngắt USB khỏi máy tính đúng cách để tránh làm hỏng USB và tệp.

Nháy chuột vào mũi tên nhỏ ở phía dưới, bên phải màn hình nền.

Chọn biểu tượng USB, chọn Eject trong hộp thoại vừa được mở.

Máy tính hiện thông báo như Hình 13 cho biết em có thể rút USB ra khỏi máy tính an toàn.

Rút USB ra khỏi cổng USB.

Hình 13. Thông báo có thể rút USB ra khỏi máy tính an toàn. A Windows Explorer notification dialog box titled 'Safe To Remove Hardware' stating 'The 'USB Mass Storage Device' device can now be safely removed from the computer.'.

LUYỆN TẬP

Em hãy quan sát Hình 14 và thực hiện các yêu cầu sau: a) Nêu địa chỉ website. b) Nêu tên các chủ đề thông tin trong website. c) Chỉ ra vị trí của công cụ tìm kiếm thông tin.

Hình 14. Một phần giao diện website. A screenshot of the website nchmf.gov.vn (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia) showing navigation links like 'GIỚI THIỆU', 'THỜI TIẾT', 'KHÍ HẬU', 'THỦY VĂN', 'HẢI VĂN', 'PHÂN VÙNG RỦI RO THIÊN TAI', 'KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ', 'KIẾN THỨC KTTY', 'DỊCH VỤ KTTY' and a search bar.

VẬN DỤNG

Em hãy truy cập vào website ở Hình 14, xem thông tin theo các chủ đề, sử dụng chức năng tìm kiếm của website để tìm kiếm thông tin về thời tiết ở địa phương em.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Tin học 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 8–13).