Bài 4. Cây thư mục – Tin học 5 Kết nối tri thức

Yêu cầu cần đạt

Tạo được các thư mục với cấu trúc cây hợp lí.
Sử dụng được công cụ tìm kiếm trên máy tính để tìm các thư mục và các tệp.

KHỞI ĐỘNG

Trong chương trình Tin học lớp 3, em đã biết các tệp và thư mục trong máy tỉnh được sắp xếp theo cấu trúc cây. Cấu trúc cây được sử dụng để biểu diễn một cách sắp xếp, phân loại cụ thể. Em cũng biết việc sắp xếp, phân loại hợp lí sẽ giúp em dễ tìm kiếm và tìm kiếm nhanh hơn. Vậy cách sắp xếp, phân loại thế nào là hợp lí? Cấu trúc cây thư mục thế nào là hợp lí?

1. Tạo thư mục với cấu trúc cây hợp lí

HOẠT ĐỘNG

Thế nào là một cấu trúc cây thư mục hợp lí? Em hãy quan sát hai cây thư mục trong Hình 18, Hình 19 và trả lời các câu hỏi sau: Cây thư mục nào có cấu trúc hợp lí hơn? Tại sao?

Hình 18.. Two diagrams showing file directory structures (tree view) for 'Local Disk (D:)' under a root folder 'Anh-Bai-tap-nhom'. Figure 18 shows 'Khoa' and 'Minh' as subfolders of 'Anh-Bai-tap-nhom', and 'An' as a subfolder of 'Khoa'. Figure 19 shows 'An', 'Khoa', and 'Minh' as direct subfolders of 'Anh-Bai-tap-nhom'. Both figures list image files within these subfolders.

Hình 19.. Two diagrams showing file directory structures (tree view) for 'Local Disk (D:)' under a root folder 'Anh-Bai-tap-nhom'. Figure 18 shows 'Khoa' and 'Minh' as subfolders of 'Anh-Bai-tap-nhom', and 'An' as a subfolder of 'Khoa'. Figure 19 shows 'An', 'Khoa', and 'Minh' as direct subfolders of 'Anh-Bai-tap-nhom'. Both figures list image files within these subfolders.

Số lượng các tệp và thư mục trong một máy tính rất lớn. Nếu em không sắp xếp và lưu trữ chúng một cách hợp lí thì sẽ rất khó khăn khi cần tìm. Để tạo được một cấu trúc cây thư mục hợp lí, em thực hiện: - Đặt tên thư mục hoặc tệp theo một cách thống nhất. Tên cần rõ ràng, gợi nhớ nội dung của thư mục hoặc tệp. - Phân loại tệp và sắp xếp vào các thư mục: Em cần phân loại các tệp. Ví dụ: phân theo loại tệp (tập ảnh, phim, văn bản, trình chiếu,...), theo thời gian (theo từng năm, từng tháng,...), theo đối tượng (ảnh gia đình, ảnh bạn bè,...). Hình 19 là cây thư mục trong máy tính của Khoa, lưu trữ các tệp được dùng để tạo bài trình chiếu của nhóm. Các tệp được phân theo loại tệp (tệp ảnh) và được lưu trữ trong các thư mục có tên là tên của người sở hữu các tệp đó.

Thường xuyên dọn dẹp và sắp xếp lại các thư mục và tập trong máy tính.

Sắp xếp các thư mục và tệp bằng cấu trúc cây hợp lí sẽ giúp tìm kiếm dễ dàng và tiết kiệm thời gian. • Để có được cấu trúc cây hợp lí em cần phân loại các tệp theo các tiêu chí như thời gian, nội dung, loại tệp, người sở hữu,...

Vì sao việc đặt tên cho thư mục và tệp lại quan trọng?

2. Công cụ tìm kiếm trên máy tính

Ngoài việc tìm kiếm thư mục và tệp dựa vào cách sắp xếp, em còn có thể sử dụng công cụ tìm kiếm có sẵn trên máy tính. Khi mở cửa sổ This PC (Hình 20), em sẽ nhìn thấy công cụ tìm kiếm nằm ở góc trên, bên phải cửa sổ. Công cụ tìm kiếm rất hữu ích khi em chỉ nhớ được tên hoặc một phần tên tệp mà không nhớ chính xác tệp đó được lưu ở thư mục nào.

Hình 20.. A screenshot of a 'This PC' window in Windows File Explorer, with an arrow pointing to the search bar at the top right, labeled 'Công cụ tìm kiếm thư mục và tệp'.

Nháy chuột vào ô tìm kiếm, nhập tên thư mục hoặc tệp mà em muốn tìm kiếm rồi nhấn phím Enter. Công cụ tìm kiếm sẽ tìm trong thư mục đang mở và hiển thị kết quả nếu tìm thấy.

Công cụ tìm kiếm trên máy tính được cung cấp trong cửa sổ phần mềm File Explorer. • Sử dụng công cụ tìm kiếm trên máy tính em sẽ nhanh chóng tìm thấy thư mục và tệp muốn tìm.

Quan sát Hình 21 và chọn phương án trả lời đúng. Sau khi nhập cụm từ Ho-Than-tho vào ô tìm kiếm và nhấn phím Enter thì công cụ tìm kiếm sẽ tìm kiếm thư mục hoặc tệp có tên Ho-Than-tho ở đâu? A. Trong ổ đĩa D:. B. Trong thư mục Anh-Bai-tap-nhom. C. Trong máy tính. D. Trong thư mục An.

Hình 21.. A screenshot of a Windows File Explorer window showing search results for 'Ho-Than-tho' within 'New Volume (D:) > Anh-Bai-tap-nhom'. The search results show 'Ho-Than-tho' as a file or folder. The left pane shows the directory tree.

3. Thực hành tạo cây thư mục và sử dụng công cụ tìm kiếm trên máy tính

NHIỆM VỤ 1

Tạo cây thư mục có cấu trúc như Hình 19.

Hướng dẫn

Bước 1: Mở cửa sổ This PC. Bước 2: Nháy chuột vào ổ đĩa D: trong khung bên trái của cửa sổ This PC. Bước 3: Tạo thư mục có tên Anh-Bai-tap-nhom. Bước 4: Nháy đúp chuột vào biểu tượng thư mục Anh-Bai-tap-nhom vừa tạo để mở thư mục. Bước 5: Tạo ba thư mục có tên lần lượt là An, Minh, Khoa. Bước 6: Sao chép các tệp ảnh của mỗi bạn vào thư mục có tên tương ứng để được kết quả tương tự như Hình 22.

Hình 22.. A screenshot of a Windows File Explorer window showing the directory 'This PC > New Volume (D:) > Anh-Bai-tap-nhom > An'. Inside the 'An' folder, three image files are listed: 'San-bay-Cam-Ranh.jpg', 'Vien-Hai-Duong-hoc.jpg', and 'Vinpearl-Land.jpg'. The left pane shows the folder structure.

NHIỆM VỤ 2

Khoa đã hoàn thành việc tạo bài trình chiếu có tên Ki-nghi-he và lưu lại trên ổ D: của máy tính nhưng không nhớ cụ thể ở thư mục nào. Em hãy giúp Khoa tìm lại tệp trình chiếu bằng công cụ tìm kiếm trên máy tính.

Bước 1: Mở cửa sổ This PC. Bước 2: Nháy chuột vào ổ đĩa D: trong khung bên trái của cửa sổ This PC. Bước 3: Nháy chuột vào ô tìm kiếm, nhập tên bài trình chiếu là Ki-nghi-he và nhấn phím Enter. Kết quả tìm kiếm là các tệp và thư mục có tên chứa từ khoá sẽ được hiển thị trên cửa sổ tương tự như Hình 23.

Hình 23.. A screenshot of a Windows File Explorer window showing search results for 'Ki-nghi-he' within 'New Volume (D:)'. Two files are found: 'Ki-nghi-he' and 'Anh-ki-nghi-he-2022', both with their modification dates and sizes.

Em nháy đúp chuột vào tên tệp để mở hoặc nháy nút phải chuột vào tên tệp và chọn Open file location để mở thư mục lưu tệp.

LUYỆN TẬP

1. Theo em, phương án nào là hợp lí để tạo cây thư mục lưu trữ các tệp của bạn An trong thư mục cá nhân?

Three diagrams (A, B, C) showing different directory structures for 'Local Disk (D:)' under a root folder 'An'. Each diagram shows subfolders like 'Lop-3A', 'Lop-4A', 'Lop-5A', 'Anh-va-Video', 'Van-ban', 'Trinh-chieu', and combinations thereof.

2. Em hãy thực hành tạo cây thư mục trên máy tính theo phương án em đã chọn ở Câu 1.

VẬN DỤNG

Em hãy vận dụng những kiến thức trong bài để đặt lại tên, phân loại, sắp xếp các thư mục và tệp trong thư mục của em trên máy tính thực hành ở trường. Lưu ý: Không thay đổi cấu trúc các thư mục khác trên máy tính.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Tin học 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 19–23).