Yêu cầu cần đạt
- Sưu tầm một số tư liệu (tranh ảnh, hiện vật,...) và mô tả được một số hiện vật của thời bao cấp và thời kì Đổi mới ở Việt Nam.
- Sưu tầm và kế lại được một số câu chuyện về thời bao cấp ở Việt Nam.
- Nêu được một số thành tựu về kinh tế – xã hội của đất nước Việt Nam trong thời kì Đổi mới, có sử dụng tư liệu lịch sử (tranh ảnh, câu chuyện,...).
Khởi động
Quan sát và chia sẻ hiểu biết của em về hình 1 và hình 2 dưới đây.
Khám phá
Đất nước trước thời kì Đổi mới
Đọc thông tin, quan sát các hình từ 3 đến 6, em hãy:
Mô tả một số hiện vật thời bao cấp.
Kể lại một câu chuyện về thời bao cấp.
Đất nước trước thời kì Đổi mới là thời kì bao cấp trên phạm vi cả nước (1976 – 1986). Trong thời kì này, Nhà nước nắm quyền phân phối hầu hết các loại hàng hoá, hạn chế trao đổi bằng tiền mặt. Hàng hoá được cung cấp cho những người làm việc trong các cơ quan nhà nước, các nhà máy, xí nghiệp,... chủ yếu qua chế độ
tem phiếu. Lương thực, thực phẩm được phân phối theo đầu người, thông qua tem, phiếu, số, bìa, trong đó quan trọng nhất là số lương thực.
Số lương thực (còn gọi là số gạo) là cuốn sổ in sẵn bằng loại giấy màu nâu, có kích thước bằng nửa tờ giấy. Bìa sổ ghi tên chủ hộ, địa chỉ nơi ở hoặc nơi làm việc, có chữ kí và đóng dấu của Công ty Lương thực. Bên trong số có ghi tên các thành viên trong gia đình và tiêu chuẩn lương thực của từng người được mua hằng tháng,... Đây là cuốn số rất quan trọng đối với các gia đình thời kì bao cấp nên được cất giữ rất cẩn thận.
Tem, phiều thời bao cấp được dùng để mua các mặt hàng nhu yếu phẩm, từ thịt, mắm, muối,... đến chất đốt, phụ tùng xe đạp....
Ở vùng nông thôn, nông dân làm việc trong các hợp tác xã và được chia sản phẩm theo chế độ công điểm.
XEM TRUYỀN HÌNH THỜI BAO CẤP
Những năm 1978 – 1979, có khi cả xóm, cả ngõ phố cũng chỉ có một nhà có chiếc ti vi đen trắng. Thời đó, trẻ em rất háo hức với chương trình Những bông hoa nhỏ. Người lớn thì quan tâm đến chương trình Thời sự, những bộ phim hay của điện ảnh Việt Nam hoặc của các nước xã hội chủ nghĩa như: Liên Xô, Trung Quốc,...
Thường thì vào những buổi tối, nhà nào có tỉ vì cũng chật ních người đến cùng xem các chương trình truyền hình được phát sóng. Trong căn phòng khách rộng chừng hơn chục mét vuông, chiếc ti vi được đặt ở vị trí trang trọng và dễ theo dõi nhất. Mọi người ngồi trật tự và chăm chú như nuốt từng lời thoại của nhân vật trong phim. Bác chủ nhà tốt bụng và rất nhiệt tình, hằng ngày đều mang bình ắc quy đi sạc để buổi tối có đủ điện phục vụ mọi người. Chẳng gia đình có tỉ vì nào cảm thấy phiền hà khi trong nhà tối nào cũng chật ních người đến xem truyền hình như vậy. Tình người thời đó thật đáng quý.
(Theo Chuyện thời bao cấp, Tập 1, NXB Thông tấn, 2007)
Đất nước thời kì Đổi mới
1.
Đọc thông tin và quan sát các hình từ 6 đến 9, em hãy nêu một số thành tựu về kinh tế – xã hội của đất nước thời kì Đổi mới.
2.
Hãy mô tả một hiện vật hoặc một công trình cụ thể của thời kì Đổi mới ở nước ta hiện nay.
Từ năm 1986 đến nay, cả nước bước vào thời kì Đổi mới. Thời kì này, kinh tế ngày càng phát triển, hàng hoá dồi dào. Nhiều sản phẩm không những cung cấp đủ nhu cầu trong nước mà còn được xuất khẩu như: gạo, nông sản, thuỷ sản,... Từ chỗ thiếu lương thực, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được cải thiện,... Vị thế và uy tín của Việt Nam được nâng cao trên trường quốc tế.
Máy tính có nhiều loại khác nhau. Qua thời gian máy tính được cải tiến ngày càng gọn nhẹ, hiện đại. Hiện nay, có nhiều máy tính đã được sản xuất trong nước. Một máy tính bao gồm các bộ phận như: bộ xử lí trung tâm (CPU), bộ nhớ (Memory), bộ vào (Input device), bộ ra (Output device) là những bộ phận chịu trách nhiệm cho hoạt động máy tính. Ngoài ra, để, để sử dụng máy tính còn các bộ phận khác như: màn hình, bàn phím, chuột...
Luyện tập
1.
Hoàn thành bảng thống kê (theo gợi ý dưới đây vào vở) về một số thành tựu tiêu biểu của đất nước thời kì Đổi mới.
Lĩnh vực | Thành tựu tiêu biểu
Kinh tế | ?
Văn hoá, xã hội | ?
2.
Giới thiệu tranh ảnh về một số hiện vật thời bao cấp hoặc thời kì Đổi mới mà em sưu tầm được.
Vận dụng
Viết một đoạn văn (khoảng 5 câu) thể hiện suy nghĩ của em về một thành tựu của đất nước thời kì Đổi mới.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Lịch sử và Địa lí 5 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 72–75).