Đọc
Trao đổi với bạn về những điểm khác biệt của thiên nhiên ở thành phố và nông thôn.
Chiều hè ở ngoại ô thật mát mẻ và cũng thật là yên tĩnh. Khi những tia nắng cuối cùng nhạt dần cũng là khi gió bắt đầu lộng lên. Không khí dịu lại rất nhanh và chỉ một lát, ngoại ô đã chìm vào nắng chiều.
Những buổi chiều hè êm dịu, tôi thường cùng lũ bạn đi dạo dọc con kênh nước trong vắt. Hai bên bờ kênh, dải cỏ xanh êm như tấm thảm trải ra đón bước chân người. Qua căn nhà cuối phố là những ruộng rau muống. Mùa hè, rau muống lên xanh mơn mởn, hoa rau muống tím lấp lánh. Rồi những rặng tre xanh đang thì thắm trong gió. Đằng sau lưng là phố xá, trước mặt là đồng lúa chín mênh mông và cả một khoảng trời bao la, những đám mây trắng vui đùa đuổi nhau trên cao. Con chim sơn ca cất tiếng hót tự do, thiết tha đến nỗi khiến người ta phải ao ước giá mình có một đôi cánh. Trải khắp cánh đồng là ráng chiều vàng dịu và thơm hơi đất, là gió đưa
thoang thoảng hương lúa chín và hương sen. Vẻ đẹp bình dị của buổi chiều hè vùng ngoại ô thật đáng yêu.
Nhưng có lẽ thú vị nhất trong chiều hè ngoại ô là được thả diều cùng lũ bạn. Khoảng không gian vắng lặng nơi bãi cỏ gần nhà tự nhiên chen chúc những cánh diều. Diều cốc, diều tu, diều sáo đua nhau bay lên cao. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Những cánh diều mềm mại như cánh bướm. Những cánh diều như những mảnh hồn ấu thơ bay lên với biết bao khát vọng. Ngồi bên nơi cầm diều, lòng tôi lâng lâng, tôi muốn gửi ước mơ của mình theo những cánh diều lên tận mây xanh.
(Theo Nguyễn Thuỵ Kha)
Từ ngữ
Ngoại ô (hay ngoại thành): khu vực bao quanh thành phố.
Diều cốc, diều tu, diều sáo: các loại diều.
1.
Đoạn mở đầu giới thiệu những gì về chiều hè ở ngoại ô?
2.
Cảnh vật ở ngoại ô được miêu tả như thế nào?
3.
Vì sao tác giả nói vùng ngoại ô mang vẻ đẹp bình dị?
4.
Tác giả có cảm nhận như thế nào khi chơi thả diều trong chiều hè ở ngoại ô?
5.
Nêu ý chính của mỗi đoạn trong bài.
1.
Thêm trạng ngữ cho mỗi câu dưới đây:
Diều cốc, diều tu, diều sáo đua nhau bay lên cao. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng.
2.
Nêu công dụng của dấu ngoặc kép trong đoạn dưới đây:
Đọc "Chiều ngoại ô" của Nguyễn Thuỵ Kha, tôi nhớ đến "Buổi sáng mùa hè trong thung lũng" của Hoàng Hữu Bội, "Nắng trưa" của Băng Sơn,... Các nhà văn đã cảm nhận cảnh vật trong mỗi mùa bằng nhiều giác quan, tạo nên những bức tranh phong cảnh mang sắc màu, âm thanh, hương vị,... của cuộc sống.
(Theo Hạnh Hoa)
Viết
Luyện viết đoạn văn miêu tả cây cối
1.
Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
Tả lá
Có những cây mùa nào cũng đẹp, như cây bàng. Mùa xuân, lá bàng mới này trông như những ngọn lửa xanh. Sang hè, lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích. Khi lá bàng ngả sang màu lục, ấy là mùa thu. Sang đến những ngày cuối đông, mùa của lá rụng, nó lại có vẻ đẹp riêng. Những lá bàng mùa đông đỏ như đồng ấy, có thể nhìn cả ngày không chán.
(Đoàn Giỏi)
- Câu mở đầu đoạn cho biết điều gì?
- Lá bàng được tả theo trình tự nào?
- Theo em, tác giả yêu thích màu lá cây bàng vào mùa nào nhất?
Tả hoa
Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm.
Gió đưa hương thơm ngát như hương cau, hương bưởi toả khắp khu vườn.
Hoa đậu từng chùm, màu trắng ngà.
Cánh hoa nhỏ như vảy cá, hao hao giống cánh sen con, lác đác vài nhuy li ti giữa những cánh hoa.
(Mai Văn Tạo)
- Đoạn văn tả những đặc điểm nào của hoa sầu riêng?
- Biện pháp so sánh giúp làm nổi bật đặc điểm nào của hoa?
Tả quả
Mùa hè đã đến. Thoắt cái, những chùm nhân mới đậu đã nhú đều như hạt gạo, hàng nghìn hàng nghìn quả. Như một bà mẹ thương con, cây nhân dồn tất cả sữa ngọt sữa ngon của mình lên các chùm quả. Thế là quả lớn như thổi: bằng hạt ngô, rồi bằng hòn bi, tròn, đều và chắc. Những quả nhân no đấy sữa mẹ, ngày lại ngày dầm mưa hè, phơi nắng hè đã chín ngọt lự.
(Theo Vũ Tú Nam)
- Tìm câu văn sử dụng biện pháp so sánh, nhân hoá để tả quả nhãn.
- Nêu tác dụng của những biện pháp đó.
Tả thân cây
Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó là một cây sồi lớn, hai người ôm không xuề, có những cành có lẽ đã gây từ lâu, vỏ cây nứt nẻ đầy vết sẹo. Với những cánh tay to xù xì không cân đối, với những ngón tay quều quào xoè rộng, nó như một con quái vật già nua cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương tươi cười.
(Theo Lép Tôn-xtôi)
Những từ ngữ nào tả thân cây sồi gây ấn tượng mạnh đối với em?
2.
Viết đoạn văn tả một bộ phận của cây mà em đã quan sát.
G: - Em muốn tả bộ phận nào của cây? Bộ phận đó có đặc điểm gì nổi bật?
- Khi tả, em nên sử dụng biện pháp so sánh, nhân hoá để đoạn văn thêm sinh động.
a. Tả lá
Có những cây mùa nào cũng đẹp, như cây bàng. Mùa xuân, lá bàng mới này trông như những ngọn lửa xanh. Sang hè, lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích. Khi lá bàng ngả sang màu lục, ấy là mùa thu. Sang đến những ngày cuối đông, mùa của lá rụng, nó lại có vẻ đẹp riêng. Những lá bàng mùa đông đỏ như đồng ấy, có thể nhìn cả ngày không chán.
(Đoàn Giỏi)
b. Tả hoa
Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm. Gió đưa hương thơm ngát như hương cau, hương bưởi toả khắp khu vườn. Hoa đậu từng chùm, màu trắng ngà. Cánh hoa nhỏ như vảy cá, hao hao giống cánh sen con, lác đác vài nhuy li ti giữa những cánh hoa.
(Mai Văn Tạo)
c. Tả quả
Mùa hè đã đến. Thoắt cái, những chùm nhân mới đậu đã nhú đều như hạt gạo, hàng nghìn hàng nghìn quả. Như một bà mẹ thương con, cây nhân dồn tất cả sữa ngọt sữa ngon của mình lên các chùm quả. Thế là quả lớn như thổi: bằng hạt ngô, rồi bằng hòn bi, tròn, đều và chắc. Những quả nhân no đấy sữa mẹ, ngày lại ngày dầm mưa hè, phơi nắng hè đã chín ngọt lự.
(Theo Vũ Tú Nam)
- Tìm câu văn sử dụng biện pháp so sánh, nhân hoá để tả quả nhãn.
- Nêu tác dụng của những biện pháp đó.
d. Tả thân cây
Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó là một cây sối lớn, hai người ôm không xuề, có những cành có lẽ đã gây từ lâu, vỏ cây nứt nẻ đầy vết sẹo. Với những cánh tay to xù xì không cân đối, với những ngón tay quều quào xoè rộng, nó như một con quái vật già nua cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương tươi cười.
(Theo Lép Tôn-xtôi)
2
Viết đoạn văn tả một bộ phận của cây mà em đã quan sát.
G: - Em muốn tả bộ phận nào của cây? Bộ phận đó có đặc điểm gì nổi bật?
- Khi tả, em nên sử dụng biện pháp so sánh, nhân hoá để đoạn văn thêm sinh động.
Đọc mở rộng
1
Đọc sách báo về quê hương, đất nước.
G:
"Non nước Việt Nam" là cuốn sách cung cấp thông tin cơ bản về điều kiện tự nhiên, lịch sử - văn hoá của Việt Nam và các tỉnh thành trong cả nước.
“Đất nước ngàn năm" là tên gọi chung của bộ sách do nhiều tác giả viết. Bộ sách viết về các danh lam thắng cảnh, những nét đặc sắc về văn hoá và những sản vật của nhiều vùng miền trên đất nước Việt Nam ta.
2
Viết phiếu đọc sách theo mẫu.
3
Trao đổi với bạn những điều đáng nhớ về các vùng miền đất nước được giới thiệu trong sách báo.
Chia sẻ với người thân những thông tin thú vị em đọc được về các vùng miền trên đất nước ta.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Tiếng Việt 4 tập 2 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 93–97).
