Yêu cầu cần đạt

  • Nhận biết được tính tượng trưng, tính biểu tượng trong tạo hình hoa văn trên trang
    phục truyền thống của một số đồng bào dân tộc thiểu số.
  • Hiểu và sử dụng được phương hướng chuyển động của nét trong tạo hình hoa văn và
    sử dụng trong trang trí sản phẩm mĩ thuật.
  • Vận dụng được vẻ đẹp của hoa văn dân tộc thiểu số trong thiết kế trang phục.
  • Cảm nhận được vẻ đẹp của hoa văn dân tộc thiểu số trong trang trí sản phầm mĩ thuật.

Quan sát

Tìm hiểu tạo hình hoa văn trên vải

Đặc điểm hình tượng, mô típ trang trí.

Đặc điểm nét, hình, màu sắc.

Tính nhịp điệu, tiết tấu.

Em thích cách tạo hình hoa văn nào?

Tạo hình hoa văn được cách điệu từ con vật mang tính biểu tượng:

1. Hoa văn thêu trên váy của đồng bào dân tộc Thái được cách điệu từ con trâu, thể hiện hình ảnh con trâu cách điệu bằng các đường nét hình học.
2. Hoa văn thêu trên vải của đồng bào dân tộc Xơ Đăng được cách điệu từ con khỉ, thể hiện hình ảnh con khỉ cách điệu bằng các đường nét hình học lặp lại.

Tạo hình hoa văn được cách điệu từ hình học mang tính tượng trưng:

3. Hoa văn trên vải của đồng bào dân tộc Pu Péo gồm các hình kì hà (1), với các họa tiết hình học lặp lại.
4. Hoa văn trên vải của đồng bào dân tộc Lô Lô Hoa phần lớn có dạng hình học và nét đơn giản, với các họa tiết hình học và đường nét lặp lại.
5. Hoa văn trên vải của đồng bào dân tộc Chăm được tạo nên từ những nét thẳng và sắp xếp theo nguyên lí lặp lại, với các họa tiết hình thoi và đường thẳng.

Hoa văn truyền thống ở trang phục của dân tộc thiểu số Việt Nam thường vận dụng nét,
tổ hợp nét và hình kỉ hà phối hợp thành các mô típ trang trí sinh động. Mô típ trang trí trên
trang phục của dân tộc thiểu số Việt Nam thường sáng tạo theo các nguyên lí cân bằng và
nhịp điệu, tạo nên các xu hướng chuyền động trong mỗi sản phầm cụ thể.

(1)

Hinh kì hả bao gồm những hình đơn giản như: vuông, tam giác, thang....

Thể hiện

Gợi ý các bước sử dụng hoa văn trong thiết kế một bộ trang phục

Bốn hình ảnh minh họa các bước thiết kế trang phục. Bước 1: Xây dựng được ý tưởng và thiết kế kiểu dáng trang phục (phác thảo hình người và trang phục). Bước 2: Sử dụng hoa văn truyền thống trong trang trí (thêm họa tiết hoa văn vào trang phục). Bước 3: Phối màu trang phục (tô màu cho trang phục và hoa văn). Bước 4: Hoàn thiện bản thiết kế trang phục (hoàn chỉnh màu sắc và chi tiết).
Em có biết

Sử dụng hoa văn có nguồn gốc từ văn hoá dân tộc trong thiết kế trang phục luôn chứa
đựng những giá trị độc đáo, thể hiện tư duy sáng tạo, kế thừa bản sắc dân tộc và giao thoa
giữa yếu tố truyền thống và hiện đại.

Thiết kế một bộ trang phục sử dụng hoa văn dân tộc thiểu số

Thảo luận

Trưng bày sản phẩm mĩ thuật và thảo luận:

Hoa văn truyền thống dân tộc có đặc điểm tạo hình gì? (tính tượng trưng, tinh biểu tượng)

Bạn dùng hoa văn truyền thống dân tộc trong thiết kế trang phục theo nguyên lí tạo hình
nào? (cân bằng, tương phản, lặp lại, nhịp điệu, nhấn mạnh, chuyển động, tỉ lệ, hài hoà)

Phần trang trí có thể hiện được phương hướng chuyền động của hoa văn trên sản phầm
chưa? Vì sao?

Em ấn tượng với hoa văn truyền thống dân tộc nào được thiết kế trên trang phục?

Sản phẩm mĩ thuật của học sinh

Vận dụng

Sử dụng hoa văn truyền thống dân tộc mà em yêu thích đề thiết kế phụ kiện thời trang
(túi đeo, khăn,...).

Chủ đề 3 niềm vui, hạnh phúc

Bài 5: Tác phẩm hội hoạ chủ đề Niềm vui, hạnh phúc

Quan sát

Tìm hiểu về tác phẩm mĩ thuật thể hiện về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc

Yếu tố nào giúp em nhận biết đây là tác phầm thể hiện về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc?

Hãy mô tả cách tạo hình nhân vật thể hiện về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc.

Cách thể hiện niềm vui trong tác phẩm mĩ thuật nào ấn tượng với em? Vì sao?

(1)

Nguồn: Bảo tàng Mĩ thuật việt Nam

Chủ đề Niềm vui, hạnh phúc
được hoạ sĩ thể hiện bằng nhiều
hình thức, đó là các hình tượng về
niềm vui của đất nước, dân tộc,
cộng đồng hay những điều bình dị
trong cuộc sống hằng ngày.

(1)

Nguồn: Bộ sưu tập cá nhân

(2)

Nguồn: arthive.com

Thể hiện

Gợi ý các bước thể hiện sản phẩm mĩ thuật về chủ đề Niềm vui,
hạnh phúc

Bốn hình ảnh minh họa các bước thể hiện sản phẩm mĩ thuật về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc. Bước 1: Xây dựng được ý tưởng và bố cục khái quát (phác thảo cảnh người đang thu hoạch). Bước 2: Thể hiện nhân vật và bối cảnh (vẽ chi tiết người và cây cối). Bước 3: Vẽ màu (tô màu cơ bản cho bức tranh). Bước 4: Hoàn thiện sản phẩm (tô màu chi tiết và thêm hiệu ứng).
Em có biết

Để khai thác chất liệu trong thực hành, sáng tạo sản phẩm mĩ thuật về chủ đề Niềm vui,
hạnh phúc cần lưu ý ở một số nội dung sau: sử dụng màu sắc tươi sáng phù hợp với
nội dung, khung cảnh; thể hiện những cảm xúc vui tươi của nhân vật.... qua đó, xây dựng
bố cục hài hoà, có một câu chuyện gần gũi....

Dùng hình thức vẽ hoặc tạo mô hình thể hiện về chủ đề Niềm vui,
hạnh phúc

Thảo luận

Sản phầm mĩ thuật đã thể hiện về chủ đề Niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống như thế nào?

Sản phẩm mĩ thuật nào gây ấn tượng nhất với bạn? Vì sao?

Theo bạn, có thể thêm hay bớt chi tiết gì đề sản phẩm mĩ thuật được hấp dẫn hơn?

Sản phẩm mĩ thuật của học sinh

Vận dụng

Vẽ một bức tranh về một ngày vui trong gia đình em.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Mĩ thuật 8 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 17–24).