Bài 6. Tranh minh hoạ – Mĩ thuật 9 Kết nối tri thức

Yêu cầu cần đạt

Hiểu được vai trò của tranh minh hoạ trong thể hiện nội dung sách.
Biết chuyển thể từ hình tượng văn học sang hình tượng tạo hình trong tranh minh hoạ.
Vẽ tranh minh hoạ thể hiện được nội dung phù hợp thể loại sách.
Có hiểu biết và yêu thích thể loại tranh minh hoạ.

Quan sát

Tìm hiểu một số tranh minh hoạ trong truyện.

Gọi ý:

Yếu tố tạo hình nào thường được sử dụng chủ yếu trong tranh minh hoạ?

Vai trò của tranh minh hoạ trong cuốn sách là gì?

Hình tượng tạo hình trong tranh minh hoạ có đặc điểm gì?

1. Image shows an illustration of a man on horseback and another man standing, with text about Phạm Ngũ Lão.

2. Image shows an illustration of a man and a woman in a house, with text about a man encountering a snake.

3. Image shows an illustration of people in traditional attire, with text about the origin of ethnic groups.

4. Image shows an illustration of a boy looking at a flying mountain, with text about a flying mountain.

(1), (2), (3), (4) Nguồn: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

Có hai dạng minh hoạ chính:

Hình minh hoạ có giá trị bồ trợ, giải thích cho nội dung: thường xuất hiện trong truyện ngắn, tiểu thuyết, sách giáo khoa,...

1. Image shows an illustration for the poem 'NGỰA BIÊN PHÒNG' with a soldier on horseback and children.

2. Image shows an illustration for the story 'BÉT-TÔ-VEN VÀ BẦN XÔ NẤT ÁNH TRĂNG' with Beethoven playing piano and a girl listening.

Tranh minh hoạ biểu hiện nội dung: chủ yếu là hình, nội dung chữ ngắn gọn súc tích: thường xuất hiện trong sách ngoại ngữ, sách chuyên ngành, truyện tranh,...

3. Image shows an illustration for the story 'Thần Sắt' with a dark-skinned man and a horse.

4. Image shows a comic book illustration titled 'GRƯỪM' with a lion and other animals.

Hình và tranh minh hoạ rất đa dạng, từ phong cách minh hoạ thực tế với đầy đủ các chi tiết đến những hình vẽ rất đơn giản. Điều này phụ thuộc vào nội dung cần minh hoạ, đối tượng sử dụng và các mục đích khác như: ý tưởng, mục tiêu cần đạt,...

Thể hiện

Gợi ý các bước tiến hành vẽ tranh minh hoạ theo truyện cổ tích Ăn khế trả vàng trên phần mềm thiết kế thông dụng

Bước 1. Image shows a sketch of a scene from 'Ăn khế trả vàng' on paper.

Bước 2. Image shows a digital drawing interface with the sketch imported.

Bước 3. Image shows a digital drawing interface with the lines of the sketch being traced.

Bước 4. Image shows a digital drawing interface with completed line art.

Bước 5. Image shows a digital drawing interface with colors applied to the illustration.

Bước 6. Image shows a finished digital illustration with text added.

Em có biết

Minh hoạ sách, báo là một thể loại của lĩnh vực thiết kế đồ hoạ chủ yếu sử dụng yếu tố nét, hình, mảng. Hoạ sĩ minh hoạ có thể sử dụng đa dạng các vật liệu như bút sắt, mực nho, màu nước, màu bột.... hay phần mềm để thể hiện. Đặc điểm tạo hình trong minh hoạ sách, báo có tính chất ước lệ, khái quát, cô đọng về nội dung. Hình và màu đơn giản có vai trò củng cố làm rõ nội dung sách, báo.

Lựa chọn một phân đoạn trong truyện yêu thích để vẽ tranh minh hoạ theo hình thức thể hiện phù hợp.

Thảo luận

Trưng bày sản phẩm minh hoạ sách và thảo luận:

Cách thức khai thác yếu tố tạo hình thể hiện trong minh hoạ sách, báo có đặc trưng như thế nào?

Bạn đã sử dụng dạng minh hoạ nào để thể hiện nội dung của sách?

Bạn đã sử dụng phần mềm thiết kế nào để minh hoạ? Các thao tác chính vẽ minh hoạ trên phầm mềm là gì?

Sản phẩm mĩ thuật của học sinh

1. Image shows an illustration for 'The Fox and the Grapes' using wax crayons.

2. Image shows an illustration for 'The Starfruit Tree' using watercolors.

3. Image shows an illustration for 'The Adventures of Cricket' designed using Paint software.

4. Image shows an illustration for 'Howl's Moving Castle' using colored threads.

Vận dụng

Sưu tầm tranh minh hoạ tác phẩm văn học Việt Nam (hoặc nước ngoài) mà em yêu thích.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Mĩ thuật 9 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 25–28).