Yêu cầu cần đạt

  • Nhận biết được một số trào lưu nghệ thuật đương đại trên thế giới.
  • Hiểu được đặc điểm sáng tạo của một số trào lưu nghệ thuật đương đại.
  • Sáng tạo được sản phẩm mĩ thuật theo trào lưu nghệ thuật đương đại yêu thích.
  • Có ý thức tìm hiểu tinh hoa mĩ thuật thế giới trong cuộc sống và học tập.

Thuật ngữ: Nghệ thuật sắp đặt (installation art) · Nghệ thuật trình diễn (performance art) · Nghệ thuật hình ảnh động (video art)

Chứ để 2 nghệ thuật đương đại thế giới

Quan sát

Một số trào lưu của nghệ thuật đương đại.

Gợi ý:

  • Nêu tên một số trào lưu nghệ thuật đương đại.
  • Tìm hiểu và kể tên một số nghệ sĩ thực hành tiêu biểu của nghệ thuật đương đại.
  • Tìm hiểu về ý nghĩa, thông điệp của một số tác phẩm nghệ thuật đương đại.

Một số trào lưu nghệ thuật đương đại

Trào lưu nghệ thuật đương đại trên thế giới là xu hướng sáng tạo theo một mục đích và triết lí cụ thể, được một số nghệ sĩ thực hành trong khoảng thập niên 60 của thế kỉ 20 cho đến nay. Trong các tác phẩm của nghệ thuật đương đại, nhiều hình thức thực hành mới được nghệ sĩ sử dụng để phản ánh mối quan tâm về một số vấn đề của cuộc sống đương đại.

Trong tác phẩm của mình, nghệ sĩ thực hiện tác phẩm sắp đặt thể hiện 5 mái vòm kết nối với nhau, mô phỏng sự hiện diện không khí của các thành phố lớn và một địa điểm ven biển. Người xem đi qua các ô có độ ô nhiễm ngày một tăng, từ những nơi khô và lạnh đến nóng và ẩm. Tác phẩm truyền tải thông điệp chất lượng không khí không đồng đều giữa các thành phố giàu và nghèo trên thế giới,...

1. Tác phẩm nghệ thuật sắp đặt Miền ô nhiễm (Pollution Pods), 2018 của Mai-con Pin-xki (Michael Pinsky), mô tả năm mái vòm hình bán cầu được đặt ngoài trời, với kiến trúc cổ điển phía sau.

1. Mai-con Pin-xki (Michael Pinsky), Miền ô nhiễm (Pollution Pods), 2018, tác phẩm nghệ thuật sắp đặt (1)

Trong tác phẩm, nghệ sĩ trình diễn ngồi trên ghế, đối diện là chiếc ghế trống. Trong buổi trình diễn của mình, nghệ sĩ tương tác với khán giả khi đến ngồi ở ghế, cả hai cùng im lặng, trải nghiệm về khoảnh khắc hiện tại ngay tại thời gian và địa điểm của buổi trình diễn. Điều này giúp khán giả có thể đến gần hơn với nghệ sĩ và mang đến những trải nghiệm, cảm xúc khác nhau.

2. Tác phẩm nghệ thuật trình diễn Nghệ sĩ của thực tại (The Artist is present), 2010 của Ma-ri-na A-bra-mô-víc (Marina Abramovic), mô tả một người phụ nữ ngồi trên ghế đối diện với một chiếc ghế trống trong một căn phòng.

2. Ma-ri-na A-bra-mô-víc (Marina Abramovic), Nghệ sĩ của thực tại (The Artist is present), 2010, tác phẩm nghệ thuật trình diễn (2)

Trong tác phẩm của mình, nghệ sĩ lắp đặt 51 kênh thiết bị điện tử tuỳ chỉnh, đèn ne-on, thép và gỗ; màu sắc, âm thanh.... nhằm tạo cảm giác về những hình ảnh được nhìn từ một chiếc ô tô chạy ngang qua các vùng đất, với thông điệp cho thấy bức tranh về đất nước (Hoa Kỳ) luôn bị ảnh hưởng bởi điện ảnh và truyền hình.

3. Tác phẩm nghệ thuật hình ảnh động Siêu xa lộ điện tử (Electronic Superhighway: Continental U.S., Alaska, Hawaii), 1995 của Nam Giun Pác (Nam June Paik), mô tả một bức tường lớn gồm nhiều màn hình tivi hiển thị các hình ảnh khác nhau, tạo thành bản đồ nước Mỹ.

3. Nam Giun Pác (Nam June Paik), Siêu xa lộ điện tử (Electronic Superhighway: Continental U.S., Alaska, Hawaii), 1995, tác phẩm nghệ thuật hình ảnh động (3)

Chủ đề của những tác phẩm nghệ thuật đương đại thường phản ánh những vấn đề thời sự của xã hội đương đại theo những cách khác nhau, với mục đích giúp người xem ý thức được về thế giới xung quanh theo quan điểm mà người nghệ sĩ muốn truyền đạt.

(1) Nguồn: artfacts.net

(2) Nguồn: Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại, New York, Hoa Kỳ

(3) Nguồn: Bảo tàng Nghệ thuật Smithsonian, Washington, Hoa Kỳ

Thể hiện

Gợi ý thực hiện phác thảo và thực hành thể hiện về chủ đề Vấn nạn phá rừng theo trào lưu nghệ thuật trình diễn.

Bước 1. Hình ảnh phác thảo một cái cây khô héo với các cành cây trơ trụi.
Bước 2. Hình ảnh các vật liệu như giấy màu, kéo, bút, keo dán được chuẩn bị để làm mô hình cây.

Bước 1. Tìm ý tưởng và phác thảo thể hiện cụ thể

Bước 2. Lựa chọn vật liệu thể hiện ý tưởng

Bước 3. Hình ảnh các phần của mô hình cây đang được tạo hình từ vật liệu, bao gồm thân cây và các cành lá xanh.
Bước 4. Hình ảnh mô hình cây đã hoàn thiện, với thân cây màu nâu và tán lá xanh.

Bước 3. Tạo hình các phần thể hiện ý tưởng

Bước 4. Sử dụng cơ thể trình diễn theo ý tưởng đã phác thảo

Viết phần giới thiệu:

  • Tên sản phẩm mĩ thuật: Hãy ngừng phá rừng
  • Vật liệu thực hành: bìa, giấy màu,...
  • Thông điệp: Rừng cây như những đứa con của mẹ thiên nhiên. Những cây xanh cũng có sự sống nên hãy dừng ngay việc tàn phá rừng để bảo vệ mẹ thiên nhiên, cũng như bảo vệ chính cuộc sống của chúng ta.
Em có biết:

Khi thực hành một dạng thức của trào lưu nghệ thuật đương đại, cần xác định được chủ đề và thông điệp trước khi tìm ý tưởng, vật liệu và hình thức thể hiện. Điều này quan trọng bởi chính định hướng chủ đề sẽ giúp lựa chọn được vật liệu tương ứng và qua đó phần nào truyền tải được thông điệp một cách phù hợp.

Lựa chọn một chủ đề và hình thức thể hiện theo một trào lưu nghệ thuật đương đại yêu thích.

Thảo luận

Trưng bày sản phẩm mĩ thuật và thảo luận:

Chủ đề và ý tưởng sáng tạo sản phẩm mĩ thuật của bạn là gì?

Bạn đã thực hiện sản phẩm mĩ thuật theo trào lưu nghệ thuật đương đại nào?

Theo bạn, sản phẩm mĩ thuật đã thể hiện được đặc điểm sáng tạo của nghệ thuật đương đại chưa? Vì sao?

Sản phẩm mĩ thuật của học sinh

1. Lê Ngọc Lâm, Mai Bá Hưng, Nguyễn Thu Trang (Thái Nguyên), Khu phố, sản phầm mĩ thuật theo trào lưu sắp đặt sản phẩm điêu khắc

2. Minh Kiên, Tai nạn giao thông, sản phẩm mĩ thuật thuộc lĩnh vực sắp đặt sản phẩm điêu khắc

Vận dụng

Sưu tầm một số hình ảnh về tác phẩm của trào lưu nghệ thuật đương đại trong nước và trên thế giới.

Bước 1. Image shows a sketch of a tree.
Bước 2. Image shows various art supplies like fabric, paper, and wires.
Bước 3. Image shows people working on a tree sculpture, wrapping it with material and adding leaves.
Bước 4. Image shows a finished tree sculpture with a person standing next to it, suggesting a performance.
1. Image shows a miniature city scene with buildings and trees.
2. Image shows a miniature road scene with a red truck, traffic lights, and debris, depicting a traffic accident.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Mĩ thuật 9 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 13–16).