Bài 2. Khám phá bản thân

1. Chỉ ra những điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử của các nhân vật trong mỗi tình huống sau:

Lê và các bạn trong nhóm rủ nhau vào thư viện trường để tìm tư liệu cho một dự án học tập. Nhờ sự hướng dẫn, hỗ trợ của cô phụ trách thư viện nên các bạn đã nhanh chóng tìm được tài liệu cần thiết. Các bạn mừng rỡ, hăng hái cùng nhau thảo luận, lựa chọn thông tin trong tài liệu mà quên không cảm ơn cô. Trong khi trao đổi, một vài bạn trong nhóm còn cười nói rất to khiến cô phụ trách thư viện phải nhắc nhở.

Giờ ra chơi, Huy đang đứng nói chuyện với bạn thì bị một em học sinh lớp 6 va phải suýt ngã. Huy tức giận, đang định mắng cho em ấy một trận thì cậu bé vội vàng xin lỗi:
Em... em xin lỗi anh, em không cố ý ạ!
Thái độ chân thành của cậu bé khiến cơn giận của Huy lắng xuống. Huy nhẹ nhàng nhắc:

• Lần sau em nhớ đi đứng cẩn thận hơn nhé!

2. Thảo luận về những điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử.

Gọi ý:

Hành vi giao tiếp, ứng xử tích cực:

+ Lắng nghe khi người khác đang nói.

+ Thực hiện quy định về giao tiếp, ứng xử nơi công cộng.

+ Giúp đỡ cụ già, em nhỏ, phụ nữ có thai, những người có hoàn cảnh khó khăn.

Hành vi giao tiếp, ứng xử chưa tích cực:

+ Ngắt lời khi người khác đang nói mà không xin lỗi trước.

+ Có những lời nói, hành động, cử chỉ làm tổn thương người khác.

+ Chen lấn, xô đẩy, cười đùa,... gây mất trật tự nơi công cộng.

1. Chỉ ra những điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân bằng cách tự đánh giá mức độ biểu hiện.

Gọi ý:

Hành vi giao tiếp, ứng xử
1. Lắng nghe khi người khác đang nói.
2. Thực hiện quy định về giao tiếp, ứng xử nơi công cộng.
3. Giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, cụ già, em nhỏ, phụ nữ có thai.
4. Không ngắt lời người khác khi họ đang nói mà không xin lỗi trước.
5. Không thực hiện lời nói, hành động, cử chỉ làm tổn thương người khác,...
Mức độ biểu hiện
Không bao giờ
Thỉnh thoảng
Thường xuyên
✓
☑
☑
✓

2. Chia sẻ những điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân.

1. Thực hiện rèn luyện kĩ năng giao tiếp, ứng xử của bản thân trong cuộc sống hằng ngày.

2. Chia sẻ kết quả rèn luyện.

1. Chia sẻ về những thay đổi em đã gặp phải trong cuộc sống và cách ứng phó thành công hay thất bại của em trước những thay đổi ấy.

Những thay đổi đã gặp:

+ Thay đổi về môi trường sống: chuyển chỗ ở.

+ Thay đổi về các mối quan hệ trong gia đình: thêm thành viên mới....

+ Thay đổi về môi trường học tập: chuyển lớp, chuyển trường, chuyển cấp học,....

Cách ứng phó khi thay đổi chỗ ở:

+ Chấp nhận việc thay đổi chỗ ở mới của gia đình.

+ Tìm hiểu trước về nơi sẽ chuyển đến ở: địa chỉ, khoảng cách từ nhà đến trường, hàng xóm xung quanh, các điểm sinh hoạt văn hoá,...

+ Xác định trước những khó khăn, thách thức sẽ phải đối mặt khi sống ở nơi mới.

+ Chủ động làm quen với mọi người xung quanh ngay khi đến nơi ở mới.

2. Thảo luận về những biểu hiện của khả năng thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống.

Gọi ý:

Chấp nhận sự thay đổi.

Dự đoán được những tình huống có thể xảy ra.

Chủ động học hỏi và tìm hiểu những điều mới để tìm cách ứng xử, thích nghi với sự thay đổi.

Chấp nhận từ bỏ những quan điểm, thói quen cũ.

3. Chỉ ra biểu hiện thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống của nhân vật trong mỗi tình huống sau:

Do công việc làm ăn của bố mẹ nên gia đình Phong phải chuyển đến sống ở một địa phương khác. Phải xa rời ngôi trường cũ và những người bạn đã từng gắn bó suốt mấy năm học, Phong thấy rất buồn và lo lắng. Tuy vậy, bạn đã chủ động tìm hiểu về ngôi trường mới, đặc biệt là về những yêu cầu của nhà trường đối với học sinh. Sau khi được phân vào lớp, Phong đã chủ động làm quen với các bạn trong tổ, trong lớp và nhờ các bạn hướng dẫn, giúp đỡ mình trong học tập và các hoạt động. Phong cũng mạnh dạn tham gia vào các hoạt động tập thể của lớp, của trường và xung phong nhận những nhiệm vụ phù hợp với sở thích, khả năng để nhanh chóng hoà nhập với môi trường mới.

Gần đây, bố Hiền phải chuyển công tác xa nhà. Việc bố vắng nhà khiến cuộc sống của gia đình Hiền bị xáo trộn. Hiền đã chủ động sắp xếp thời gian để giúp mẹ chăm sóc em, làm việc nhà mà vẫn đảm bảo việc học của bản thân.

1. Khám phá khả năng thích nghi của bản thân với sự thay đổi bằng cách tự đánh giá mức độ biểu hiện.

Biểu hiện của khả năng thích nghi với sự thay đổi
1. Chấp nhận sự thay đổi.
2. Dự đoán được những tình huống có thể xảy ra.
3. Chủ động khám phá, học hỏi những điều mới.
4. Chấp nhận từ bỏ những quan điểm, thói quen cũ.
Mức độ biểu hiện
Có
Không
✓
✓
✓
✓

2. Chia sẻ kết quả khám phá khả năng thích nghi của bản thân.

1. Tiếp tục rèn luyện khả năng thích nghi với sự thay đổi của bản thân trong cuộc sống.

2. Chia sẻ kết quả rèn luyện.

Trao đổi về chủ đề “Giới trẻ hiện nay và các quy tắc giao tiếp, ứng xử trong xã hội”.

Toạ đàm về chủ đề “Thích nghi với sự thay đổi của cuộc sống”.

Chia sẻ kết quả nhận diện điềm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân.

Chia sẻ kết quả rèn luyện hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân.

Chia sẻ kết quả khám phá khả năng thích nghi của bản thân với sự thay đổi trong một số tình huống của cuộc sống.

Chia sẻ kết quả rèn luyện khả năng thích nghi của bản thân với sự thay đổi trong cuộc sống.

ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ 2

• Nhận diện được những điểm tích cực và chưa tích cực trong hành vi giao tiếp, ứng xử của bản thân.

Nêu được các biểu hiện của khả năng thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống.

• Khám phá được khả năng thích nghi của bản thân với sự thay đổi trong một số tình huống của cuộc sống.

Mức độ em đạt được: Đạt/ Chưa đạt