Yêu cầu cần đạt

  • Nhạc cụ: Thể hiện đúng cao độ nốt Pha thăng trong bài Donna Donna trên recorder hoặc trong bài Deck the Halls trên kèn phím.
  • Thường thức âm nhạc: Nêu được một số đặc điểm của đàn đá, đàn đáy; cảm nhận và phân biệt được âm sắc của hai nhạc cụ; nhận biết được nhạc cụ khi nghe hoặc xem biểu diễn.

Nhạc cụ

Recorder

Thế bấm nốt Pha thăng (F#)

Tay trái: các ngón bấm kín từ lỗ 0, 1, 2, 3.

Tay phải: ngón giữa bấm lỗ 5, ngón áp út bấm lỗ 6.

Thế bấm nốt Pha thăng (F#) trên Recorder, ký hiệu 012356

Thực hành

Donna Donna

(Trích)

Hơi nhanh - Tha thiết

Nhạc: Tây Ban Nha

Kèn phím

Thực hành thế bấm hợp âm

Hoà tấu

Deck the Halls

(Trích)

Vừa phải

Nhạc: Old Welsh Air

Chuyển soạn: Đặng Khánh Nhật

Bản nhạc 'Deck the Halls' (Trích) (Nhạc: Old Welsh Air, Chuyển soạn: Đặng Khánh Nhật) cho kèn phím 1 và kèn phím II, với nhịp vừa phải

Thường thức âm nhạc

Đàn đá và đàn đáy

Nghe, cảm nhận âm sắc của đàn đá và đàn đáy

Tìm hiểu đàn đá

Đàn đá là một loại nhạc cụ cổ xưa nhất của Việt Nam. Đàn có cấu tạo đơn giản, được làm bằng các thanh đá có kích thước dài, ngắn, dày, mỏng khác nhau: thanh đá dài, dày thì tiếng trầm; thanh đá ngắn, mỏng thì tiếng thanh, cao.

1.

Thế bấm nốt Pha thăng (F#)

2.

Thực hành

Donna Donna (Trích)

1.

Thực hành thế bấm hợp âm

2.

Hoà tấu

Deck the Halls (Trích)

⑦

Nghe, cảm nhận âm sắc của đàn đá và đàn đáy

1.

Tìm hiểu đàn đá

Người chơi dùng búa gỗ gõ vào thanh đá để tạo ra âm thanh. Đàn có âm sắc trong sáng, vang xa. Ngày nay, đàn đá vẫn được sử dụng trong các hoạt động lễ hội của đồng bào Tây Nguyên.

2.

Tìm hiểu đàn đáy

Đàn đáy là nhạc cụ dân tộc của người Việt. Thùng đàn được làm bằng gỗ, hình thang cân, đáy lớn nằm ở phía trên, đáy nhỏ nằm ở phía dưới. Đàn đáy có 3 dây bằng tơ mềm, người chơi dùng que tre hoặc miếng nhựa gảy lên dây đàn để tạo âm thanh.

Đàn đáy có âm sắc ấm áp, hơi đục, thường được kết hợp cùng với phách và trống chầu để đệm cho hát ca trù hoặc ngâm thơ. Ngày nay, đàn đáy đã được đưa vào hoà tấu cùng dàn nhạc dân tộc.

Đàn đáy.

?

  • So sánh cách chơi, phân biệt âm sắc của đàn đá và đàn đáy. – Sưu tầm một vài bản hoà tấu nhạc cụ dân tộc và chia sẻ với bạn.

Vận dụng - sáng tạo

1.

Thực hiện đoạn 1 bài Nụ cười theo hình thức hát đuổi

Bản nhạc đoạn 1 bài 'Nụ cười' theo hình thức hát đuổi. Gồm nhiều dòng nhạc với lời bài hát 'Cho trời sáng lên cùng với bao nụ cười', 'Cầu vồng thêm lung linh bao sắc ánh lên ở khắp trời', 'Nụ cười tươi chúng ta cùng chung niềm vui', 'Trong cuộc sống đầm ấm yên vui ta cùng cất tiếng cười. Để làn mây...'

2.

Biểu diễn bài Deck the Halls trên kèn phím ở những quãng 8 khác nhau hoặc bài Donna Donna trên sáo recorder

“Nói về hoà bình là không đủ. Bạn phải tin vào nó. Và tin vào hoà bình là không đủ. Bạn phải hành động vì nó.” Franklin D. Roosevelt

Hình ảnh thành phố với kênh đào và kiến trúc cổ điển.

Vận dụng - sáng tạo

1.

Biểu diễn bài hát Donna Donna bằng hình thức tự chọn

2.

Trò chơi âm nhạc

Chia lớp thành 2 nhóm, thực hiện các bước sau:

Xác định tên nốt của hợp âm ba trên bậc I, bậc IV, bậc V trong giọng Đô trưởng

Xác định tên nốt của hợp âm ba trên bậc I, bậc IV, bậc V trong giọng La thứ

Hoà giọng 3 nốt nhạc của mỗi hợp âm

Hai nhóm học sinh đang thực hiện hòa giọng các hợp âm. Nhóm bên trái hòa giọng các hợp âm trên bậc I, bậc IV, bậc V của giọng Đô trưởng. Nhóm bên phải hòa giọng các hợp âm trên bậc I, bậc IV, bậc V của giọng La thứ.

3.

Chia sẻ với bạn một số tác phẩm của nhạc sĩ F. Schubert mà em sưu tầm được

“Nhiệm vụ cao quý của âm nhạc là chiếu sáng vào nơi sâu thẳm trong trái tim mỗi con người. Robert Schumann

Xem bản PDF nguyên trang sách: Âm nhạc 9 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 47–58).