Bài 3. Thầy cô và mái trường

Yêu cầu cần đạt:

Bài hát Nhớ ơn thầy cô có giai điệu vui tươi, trong sáng, thể hiện cảm xúc của các bạn học sinh nhân dịp về thăm lại mái trường – nơi gắn bó với bao kỉ niệm tuổi học trò cùng thầy cô thân yêu. Bài hát gồm 2 đoạn:
Đoạn 1: Về lại trường xưa với bao kỉ niệm... bay khắp phương trời.
Đoạn 2: Bây giờ, con về .. vang tiếng cô thầy.

Tập hát từng câu kết hợp vỗ tay vào trọng âm

Lĩnh xướng 1: Về lại trường xưa ... lời thầy cô vọng mãi.

Lĩnh xướng 2: Con nhớ cô thầy... bay khắp phương trời.

Hoà giọng (cả lớp): Bây giờ, con về ... vang tiếng cô thầy.

Âm hình 1

Về lại trường xưa ... phương trời.

Âm hình 2

Bây giờ ... vang tiếng cô thầy.

a. Dấu nhắc lại (||: :|| D.C.)

Là kí hiệu để đánh dấu câu nhạc hoặc đoạn nhạc cần nhắc lại.

b. Dấu quay lại (% – Segno)

Là kí hiệu để nhắc lại một đoạn nhạc dài hoặc cả bản nhạc.

c. Khung thay đổi

Khi sử dụng dấu nhắc lại, ở lần 2 nếu có sự thay đổi ở những ô nhịp cuối người ta dùng khung thay đổi. Trình tự như sau:

Lần 1:

Lần 2:

a. Đọc gam Đô trưởng và trục của gam

b. Luyện tập tiết tấu và gõ theo phách

a. Đọc nhạc kết hợp gõ đệm theo phách

b. Đọc nhạc theo hình thức dưới đây

Lần 1
Nhóm 1
Đọc nét nhạc 1
Đọc nét nhạc 2
Đọc nét nhạc 3
Nhóm 2
Nhắc lại
Nhắc lại
Đọc nét nhạc 4
Lần 2
Đọc cả bài kết hợp nhạc cụ gõ đệm

Trong đời sống âm nhạc, ca khúc (bài hát) rất phổ biến và thông dụng. Để phân chia thể loại ca khúc người ta căn cứ vào nội dung âm nhạc hoặc hình thức trình diễn, có khi lại căn cứ vào môi trường, đối tượng và hoàn cảnh sử dụng. Dưới đây chúng ta tìm hiểu một số thể loại ca khúc phổ biến:

a. Ca khúc hành khúc

Hành khúc là những ca khúc có nhịp độ vừa phải hoặc hơi nhanh, phù hợp với bước đi. Âm điệu ca khúc thường hùng tráng, khoẻ khoắn, lời ca có khi như lời kêu gọi, hiệu triệu, thúc giục. Một số bài hành khúc thường được dàn nhạc kèn diễn tấu trong các cuộc duyệt binh, diễu hành như: Hành khúc Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (Phong Nhã), Tiến bước dưới quân kì (Doãn Nho), Năm anh em trên một chiếc xe tăng (Nhạc: Doãn Nho, Thơ: Hữu Thỉnh)....

b. Ca khúc trữ tình

Ca khúc trữ tình thường là những bài hát giàu tình cảm; giai điệu nhẹ nhàng, tha thiết, nội dung đề cập đến tình yêu quê hương đất nước, con người như: Việt Nam quê hương tôi (Đỗ Nhuận), Cho con (Nhạc: Phạm Trọng Cầu, Thơ: Tuấn Dũng), Thuyền và biển (Nhạc: Phan Huỳnh Điểu, Thơ: Xuân Quỳnh), Tình ca (Hoàng Việt)....

c. Ca khúc hát ru

Ca khúc hát ru là những tác phẩm có giai điệu nhẹ nhàng, tha thiết với ca từ nói về tình cảm mẹ con do nhạc sĩ sáng tác như: Mẹ yêu con (Nguyễn Văn Tý), Lời ru trên nương (Trần Hoàn – Nguyễn Khoa Điềm), Ru con mùa đông (Nhạc: Đặng Hữu Phúc, Thơ: Phan Đan), Từ trên đỉnh núi (Nguyên Nhung),... Những ca khúc này thường được biểu diễn với hình thức đơn ca nữ.

d. Ca khúc nghi lễ, nghi thức

Là thể loại ca khúc thể hiện sự nghiêm trang, thường dùng trong lễ chào cờ, nghi thức Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh như: Quốc ca Việt Nam (Văn Cao), Đội ca (Phong Nhã); có khi là bài hát riêng của một tổ chức hay một đoàn thể như: Thanh niên làm theo lời Bác (Hoàng Hoà), Hành khúc Hội khoẻ Phù Đổng (Văn Dung)....

Ngoài những thể loại trên còn có những ca khúc thiếu nhi, bài hát vui chơi, giải trí, cộng đồng như: Mùa hè xanh (Vũ Hoàng), Nối vòng tay lớn (Trịnh Công Sơn)....
Sự phân chia về thể loại ca khúc chỉ mang tính chất tương đối bởi vì ngay trong một bài cũng có thể vừa mang tính chất của thể loại này, vừa mang tính chất, nội dung của thể loại kia.