Yêu cầu cần đạt
- Hát: Hát đúng giai điệu, lời ca, sắc thái của bài hát Khai trường; biết biểu diễn bài hát với các hình thức khác nhau.
- Lí thuyết âm nhạc: Nhận biết và thể hiện được nhịp lấy đà.
- – Đọc nhạc: Đọc đúng cao độ, trường độ Bài đọc nhạc số 1.
- Thường thức âm nhạc: Nêu được đôi nét về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn; cảm nhận được tính chất, nội dung của bài hát Tuổi đời mênh mông.
Chủ đề
1
Hát
Khai trường
Nhạc: Quỳnh Hợp
Lời: Dương Xuân Linh
Vui tươi – Hồn nhiên
Hồi trống điểm khai trường. Lớp mới bè bạn
cũ. Ki niệm còn ấp ủ. Ba tháng hè trôi
qua. Cả sân trường tiu tít. Râm ran tiếng cười
vui. Gặp thầy cô gặp bạn. Như đi xa về nhà.
Khăn đỏ tung trong gió. Áo trắng hồn trắng trong.
Bút mực nguyên chưa viết. Vở mới thơm sắc hồng.
Sân trường vàng hoa nắng. Xôn xao gió mùa thu.
Bước vào năm học mới. Tạm xa nhé hè ơi!
Bài hát có giai điệu tươi vui, rộn ràng thể hiện niềm hân hoan, náo nức của các bạn học sinh trong những ngày đầu tựu trường. Bài hát gồm 2 đoạn:
Đoạn 1: Hồi trống điểm khai trường ... như đi xa về nhà.
Đoạn 2: Khăn đỏ tung trong gió ... tạm xa nhé hè ơi.
Hát và vận động theo bài hát về chủ đề ngày khai trường
Học hát
Tập hát từng câu kết hợp vỗ tay theo phách
Hồi trống điểm khai trường. Lớp mới bạn bè
cũ. Kỉ niệm còn ấp ủ. Ba tháng hè trôi qua.
2
Hát theo các hình thức
Nối tiếp:
Nhóm 1: Hồi trống điểm khai trường ... trôi qua.
Nhóm 2: Cả sân trường tíu tít ... đi xa về nhà.
Hoà giọng: Khăn đỏ tạm xa nhé hè ơi.
3
Hát kết hợp vận động phụ hoạ
Nêu những hình ảnh được nhắc đến trong bài hát Khai trường. Em có ấn tượng với hình ảnh nào nhất? Vì sao?
Lí thuyết âm nhạc
Nhịp lấy đà
Hát kết hợp vỗ tay theo phách bài hát Đời sống không già vì có chúng em
1
Tìm hiểu nhịp lấy đà
Nhận xét ô nhịp đầu tiên của hai dòng nhạc sau:
Dòng nhạc 1
Dòng nhạc 2
Nhịp lấy đà là ô nhịp đầu tiên trong bài hát hoặc bản nhạc không đủ số phách theo quy định của chỉ số nhịp. Những tác phẩm được mở đầu bằng nhịp lấy đà thường kết thúc bằng một ô nhịp không đầy đủ, bổ sung cho nhịp lấy đà.
2
Nhận biết và thể hiện nhịp lấy đà
Con đường nằm dưới hàng cây.
giữa hai hè phố vui.
Dắt em đi
Sưu tầm các bản nhạc, bài hát đã học có nhịp lấy đà để chia sẻ và thể hiện ở phần Vận dụng – Sáng tạo
Đọc nhạc
1
Đọc nhạc
Bài đọc nhạc số 1
Nhạc Đức
Vừa phải – Nhịp nhàng
a. Đọc gam Đô trưởng và trục của gam
b. Luyện quãng 3
c. Luyện tập tiết tấu và gõ theo phách
d. Luyện tập Bài đọc nhạc số 1
2
Đọc nhạc kết hợp với các hoạt động gõ đệm và đánh nhịp
a. Đọc nhạc kết hợp gõ đệm theo phách
b. Đọc nhạc kết hợp đánh nhịp
Thường thức âm nhạc
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và bài hát Tuổi đời mênh mông
1
Tìm hiểu về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (1939–2001), quê gốc ở Thừa Thiên – Huế nhưng ông sống và làm việc nhiều năm ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sáng tác hơn 600 ca khúc. Các ca khúc của ông đậm chất trữ tình, lời ca độc đáo, mang tính triết lí sâu sắc. Rất nhiều tác phẩm của ông được đông đảo công chúng yêu thích như: Nhớ mùa thu Hà Nội, Huyền thoại mẹ, Biết đâu nguồn cội, Nối vòng tay lớn,....
Trịnh Công Sơn còn có những ca khúc dành cho thiếu nhi được phổ biến rộng rãi như: Em là bông hồng nhỏ, Khăn quàng thắp sáng bình minh, Đời sống không già vì có chúng em, Tiếng ve gọi hè, Tuổi đời mênh mông, Tết suối hồng....
Ngoài âm nhạc, ông còn vẽ tranh, làm thơ, có lúc làm ca sĩ, diễn viên. Tên tuổi của ông đã gắn liền với đời sống âm nhạc của nước ta suốt nửa cuối thế kỉ XX cho tới ngày nay.
Thành phố Hồ Chí Minh, Huế và Hà Nội đã có những con đường mang tên nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.
2
Tìm hiểu bài hát Tuổi đời mênh mông
Cuộc sống quanh ta luôn mở ra những điều kì diệu. Cảnh đẹp thiên nhiên và tình yêu quê hương đất nước luôn gắn với những kỉ niệm của tuổi thơ. Đó là những điều mà nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã gửi gắm trong bài hát Tuổi đời mênh mông.
Bài hát có giai điệu thiết tha, trong sáng, nhịp điệu vừa phải, nhịp nhàng là một khúc ca đẹp về ước mơ trong sáng của tuổi học trò.
Tuổi đời mênh mông
Nhạc và lời: Trịnh Công Sơn
Vừa phải
Mây và tóc em bay trong chiều gió
...tay bên đời quá
(Bao đường phố em) qua nắng lên đứng
...hoa trong thành pho
long. Trời làm con mưa xanh dưới những hàng
rộng. Tuổi thần tiên yêu dấu dưới ngôi trường
chở. Đường dìu chân em đi đến những miền
này. Tuổi đời mênh mông quá búp non đầu
me. Em và lá tung tăng như loài chim
kia. Em và đoá hoa lan hay quỳnh hương
xa. Thăm ruộng đất bao la những làng quê
cây. Em về giữa thiên nhiên em cười em
đến và đã hót giữa phố nhà. Ôm cuộc sống trong...
trắng thơm ngát...
cũ mùa cây trái níu chân về. Như là những bông...
nói. Như sóng...
...từ đất đai quê nhà có tình yêu. Thời thơ ấu bướm hoa và
chim cùng mưa nắng. Em đứng bên trời tự do yêu đời thiết
tha. Bao đường phố em... ...đùa biển khơi.
Nêu cảm nhận sau khi nghe bài hát Tuổi đời mênh mông.
Hát một bài hát khác của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mà em biết.
Vận dụng - sáng tạo
Từ nét giai điệu đầu tiên của Bài đọc nhạc số 1, em hãy đọc 2 nét nhạc dưới đây
Chia sẻ và thể hiện bài hát có nhịp lấy đà mà nhóm em đã sưu tầm
Biểu diễn theo nhóm bài hát Khai trường với các hình thức đã học và sáng tạo thêm cách thể hiện khác
Ngày khai trường là ngày hội của học sinh và thầy, cô giáo. Cảm xúc bồi hồi, háo hức trong không khí rộn ràng của ngày khai trường sẽ là những kỉ niệm mãi không quên với mỗi học sinh.
Xem bản PDF nguyên trang sách: Âm nhạc 7 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 5–12).