Yêu cầu cần đạt

  • Thực hiện được bài tập (hoặc dự án) về thực trạng bảo tồn hệ sinh thái tại địa phương và đề xuất giải pháp bảo tồn.

Hình bên là một phần của Khu Ramsar Xuân Thuỷ (tỉnh Nam Định), khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam và được công nhận là Vườn Quốc gia năm 2003. Hệ sinh thái rừng ngập mặn quan trọng này được phục hồi từ năm 1989, là nơi bảo tồn hơn 200 loài chim quý hiếm di trú từ khắp nơi. Tại địa phương em, có hệ sinh thái nào được bảo tồn không? Công tác đó đang được thực hiện như thế nào?

Hình ảnh một khu vực đầm lầy với nhiều chim.

i. Lập kế hoạch

Mục tiêu, nhiệm vụ và sản phẩm dự kiến

Mục tiêu

Rèn luyện các kĩ năng làm việc nhóm, lập kế hoạch, quan sát, phỏng văn hiện trường.
Biết cách viết và trình bày một báo cáo tìm hiểu về thực trạng công tác bảo tồn.
Củng cố các kiến thức đã học về bảo tồn và phục hồi sinh thái.

Nhiệm vụ

Lập được kế hoạch làm việc của nhóm để thực hiện dự án.
Đi thực địa để tìm hiểu về thực trạng công tác bảo tồn hoặc phục hồi sinh thái tại địa phương.
Lập báo cáo thực trạng công tác bảo tồn hoặc phục hồi hệ sinh thái tại địa phương và để xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả.
Trình bày báo cáo trước lớp bằng các phần mềm trình chiếu hoặc làm poster dán lên bảng tin của trường (giáo viên và học sinh thống nhất để lựa chọn cách trình bày).

Sản phẩm dự kiến

Bản kế hoạch thực hiện dự án tìm hiểu hiện trạng bảo tồn của nhóm.
Báo cáo thực trạng công tác bảo tồn hệ sinh thái tại địa phương và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả (sử dụng các phần mềm trình chiếu video, tập ảnh).

Lựa chọn chủ đề

Tuỳ thuộc vào điều kiện cụ thể của địa phương mà giáo viên và học sinh thống nhất lựa chọn một trong các hoạt động bảo tồn hoặc phục hồi sinh thái sau đây:
Đánh giá thực trạng bảo tồn đa dạng sinh học tại....................................... và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học.
Đánh giá thực trạng bảo tồn loài cây/con ................................................. và đề xuất giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả bảo tồn, phát huy giá trị.
Đánh giá thực trạng phục hồi hệ sinh thái tự nhiên....................................tại.................................... và đề xuất giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả phục hồi và sử dụng bền vững.

Lập kế hoạch và phân công nhiệm vụ

Trước khi lập kế hoạch thực hiện, nhóm cần họp để bầu trưởng nhóm, phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm và cử các cá nhân tìm hiểu tổng quan về thực trạng công tác bảo tồn hoặc phục hồi hệ sinh thái tại địa phương.

Họp nhóm thống nhất địa điểm muốn tìm hiểu và lập kế hoạch thực hiện dự án. Lưu ý, trong kế hoạch cần có đủ các thông tin: thời gian, hoạt động, địa điểm, người chịu trách nhiệm, sản phẩm cần (dự kiến), những phương tiện, công cụ hỗ trợ nào cần sử dụng, những người hay tổ chức nào cần liên hệ để hỗ trợ tìm hiểu,...

Dưới đây là gợi ý bảng kế hoạch phân công chi tiết.

Bảng 35.1.

Kế hoạch thực hiện dự án tìm hiểu về thực trạng công tác bảo tồn hoặc phục hồi hệ sinh thái tại địa phương và đề xuất giải pháp

II. thực hiện dự án

Thu thập thông tin

Những thông tin tổng quan giúp nhóm có bức tranh tổng thể về các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học/phục hồi sinh thái tại địa phương để lựa chọn được chủ đề và địa điểm phù hợp:
+ Thông tin từ sách, báo, internet, phim, ti vit...
+ Thông tin từ thấy cô, các bạn, gia đình, những người hiểu biết về lĩnh vực bảo tồn,...

Khi đã xác định được chủ đề phù hợp thì cần chuẩn bị các phương án cụ thể hơn để thu thập thông tin:
+ Thực tế quan sát, đo đếm, đánh giá tại hiện trường.

+ Phỏng vấn những người tham gia các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh vật (hoặc) phục hồi sinh thái tại địa phương.

Xử lí thông tin

Sử dụng phần mềm thống kê để thống kê, phân tích số liệu và trình bày kết quả dưới dạng các bảng, biểu đồ, đồ thị.

Sử dụng các hình ảnh/ảnh chụp hoặc các đoạn trích dẫn, đoạn video để minh hoạ các nội dung của báo cáo nhằm làm tăng độ tin cậy và hấp dẫn.

Thảo luận

Nhóm trưởng cần chủ động họp nhóm (online hoặc trực tiếp) để thảo luận về tiến độ, kết quả, chia sẻ thông tin, giải pháp giải quyết khó khăn, các bổ sung,... để đảm bảo các hoạt động tìm hiểu đi đúng hướng và đúng tiến độ.

Cá nhân cần bám sát bản kế hoạch của nhóm để đảm bảo tiến độ.

III. báo cáo đánh giá

Xây dựng sản phẩm

Tổng hợp tất cả các số liệu, thông tin, tư liệu đã có thành các kết quả cần tìm hiểu; đánh giá và bố cục thông tin thành một báo cáo theo các nội dung cần trình bày.

Lựa chọn một trong các hình thức sau để trình bày: báo cáo trên các phần mềm trình chiếu; báo cáo trên pano/áp phích khổ giấy Ao; làm video; biên tập thành tập san/tập ảnh có thuyết minh,....

Trình bày sản phẩm

Sản phẩm được trình bày bằng các slides trên phần mềm trình chiếu; hoặc bằng một pano/áp phích khổ giấy Ao; hoặc bằng video; tập ảnh,...

Sau đó, sản phẩm được treo trên tường, trên giá, trên bảng tin của nhà trường, bảng tin của lớp,... để mọi người cùng quan sát, tìm hiểu và tham gia đáng giá trước.

Sản phẩm cũng có thể được đẩy lên trang web của nhà trường, đưa lên các trang mạng xã hội,... để mọi người xem và đánh giá.

* Lưu ý: Mỗi một dạng sản phẩm sẽ có cách trình bày và đánh giá phù hợp, có thể do giáo viên và học sinh đánh giá, có thể là do người xem đánh giá. Lựa chọn dạng sản phẩm nào là do giáo viên quyết định và cần căn cứ vào khả năng đáp ứng của học sinh ở nơi đó.

Đánh giá

Giáo viên thảo luận cùng học sinh để đưa ra các tiêu chí đánh giá từ trước khi thực hiện dự án, giúp học sinh định hướng được các nội dung, hình thức và yêu cầu của sản phẩm dự án. Có thể đánh giá dựa trên bảng tiêu chí sau:

Bảng 35.2.

Các tiêu chí đánh giá

Ghi chú: Đánh giá mỗi tiêu chí theo thang điểm từ 1 đến 3 với 3 là điểm cao nhất.

Xem bản PDF nguyên trang sách: Sinh học 12 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 188–192).