Yêu cầu cần đạt

  • Khai thác được một số dịch vụ và tài nguyên trên Internet phục vụ học tập gồm: phần mềm dịch, kho học liệu mở.

Trên Internet có rất nhiều tài nguyên và phần mềm hỗ trợ cho học tập. Em có biết phần mềm nào hỗ trợ kĩ năng nghe, nói, đọc, viết khi học ngoại ngữ không? Các bài giảng số Tin học 10 có thể tìm ở đâu?

Nhiệm vụ 1

Sử dụng phần mềm dịch đa ngữ của Google Translate để học ngoại ngữ.

Hướng dẫn.

Bước 1

Truy cập vào trang web có địa chỉ https://translate.google.com/ sẽ xuất hiện trang màn hình tương tự như sau:

Hình 10.1. Screenshot of Google Translate interface. It shows input fields for 'Nhập từ tệp', 'Ngôn ngữ nguồn', 'Ngôn ngữ đích', and a main text area for input and output. Labels like 'Đọc trực tiếp', 'Nơi nhập văn bản dịch', 'Nơi chứa kết quả dịch' are indicated.

Hình 10.1. Giao diện dịch đa ngữ của Google Translate

Bên trái là khung của ngôn ngữ nguồn, nơi nhập văn bản cần dịch. Bên phải là khung chứa kết quả dịch của ngôn ngữ đích.

Bước 2

Xác định ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ đích.

Ngôn ngữ nguồn là ngôn ngữ đầu vào cần dịch và ngôn ngữ đích là ngôn ngữ đầu ra thể hiện kết quả của việc dịch. Để chọn ngôn ngữ hãy nháy chuột vào biểu tượng v sẽ mở ra danh sách các ngôn ngữ được phần mềm hỗ trợ. Chọn một ngôn ngữ mà mình muốn theo các bước minh hoạ sau đây:

1. Nháy chuột vào đây để hiện danh sách các ngôn ngữ

Hình 10.2. Screenshot showing a dropdown list of languages in Google Translate, with 'Việt' highlighted.

2. Nháy chuột vào đây để chọn ngôn ngữ

Hình 10.2. Chọn ngôn ngữ làm việc

Bước 3

Nhập văn bản để dịch.

Có ba cách nhập:

1. Nhập trực tiếp văn bản vào khung ngôn ngữ nguồn. Đây là chế độ mặc định, khi đó biểu tượng XA Văn bản sẽ có màu xanh. Ta chỉ cần gõ trực tiếp văn bản vào khung ngôn ngữ nguồn, bản dịch sẽ xuất hiện bên khung của ngôn ngữ đích (Hình 10.3).

Hình 10.3. Screenshot of Google Translate showing Vietnamese text 'Máy tính gồm có bộ xử lí, bộ nhớ, các thiết bị nhập, xuất dữ liệu như màn hình, bàn phím, máy in, con chuột.' translated to English 'A computer consists of a processor, memory, input and output devices such as a monitor, keyboard, printer, and mouse.'.

Hình 10.3. Nhập văn bản trực tiếp vào khung ngôn ngữ nguồn

2. Nhập bằng giọng nói. Trong trường hợp này, máy tính phải có micro để thu âm. Trước khi nói, phải chọn biểu tượng micro. Khi biểu tượng micro đổi thành màu xanh thì em hãy đọc đoạn văn bản cần dịch. Nếu nháy chuột vào biểu tượng micro một lần nữa thì chế độ nhập bằng lời dừng, chuyển sang chế độ gõ trực tiếp văn bản cần dịch.

Hình 10.4 là giao diện dịch từ tiếng Việt sang tiếng Nga một câu trong một đoạn văn nổi tiếng của nhà văn Ostrovski trong tiểu thuyết “Thép đã tôi thế đấy”. Kết quả dịch gần chính xác so với bản gốc trong tác phẩm.

3. Nhập từ một tệp. Nháy chuột vào Tài liệu, phần mềm yêu cầu em chọn tệp sẽ dịch. Hãy nháy chuột vào nút lệnh Tìm tệp trên máy tính của bạn để chọn tệp. Tệp được chọn có thể là một tệp văn bản Word, tệp bảng tính Excel, tệp trình chiếu Powerpoint hay tệp PDF. Khi đó tên tệp sẽ xuất hiện như Hình 10.5.

Hình 10.5. Screenshot of Google Translate showing a file 'SPARE PATHS RESERVE.xlsx' selected for translation.

Hình 10.5. Nhập văn bản từ tệp

Sau đó nháy vào nút lệnh Dịch để dịch.

Bước 4

Sao chép kết quả dịch vào tệp văn bản.

Kết quả được thể hiện dưới một định dạng văn bản trung gian trong một cửa sổ riêng. Muốn lấy kết quả dịch, ta chọn phần văn bản ở khung ngôn ngữ đích, rồi nhấn tổ hợp phím Ctrl + C để sao, sau đó mở tệp văn bản và nhấn tổ hợp phím Ctrl + V để dán.

Bản dịch có thể chưa thực sự trau chuốt và vẫn còn có thể nhầm nhưng có thể dùng để hỗ trợ hoàn thiện bản dịch.

Hình 10.6 là ví dụ về việc dịch một bảng tính từ tiếng Anh sang tiếng Việt.

Hình 10.6. Screenshot of a translated spreadsheet. The left side shows English text 'RESERVE SUPPLIES', 'No', 'SPARE PART', 'QUANTITY' and items like 'Color Monitor', 'Printer', 'Mouse', 'Keyboard', 'Hard disk'. The right side shows Vietnamese translation 'DỰ TRỮ CUNG ỨNG', 'Không', 'PHỤ TÙNG', 'SỐ LƯỢNG' and translated items.

Hình 10.6. Kết quả dịch bảng tính

Nhiệm vụ 2

Khai thác một nguồn học liệu mở trên Internet để tìm các nguồn tài liệu phục vụ học tập.

Hướng dẫn.

Khái niệm học liệu mở được dùng rộng rãi khi Học viện Công nghệ Massachusetts của Mỹ năm 2002 đưa toàn bộ nội dung giảng dạy của mình lên Internet để sử dụng miễn phí. Nhiều cơ sở giáo dục sau đó theo gương, mở ra cơ hội cho mọi người có thể tiếp cận các tri thức mới với chi phí thấp. Ở Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng có một kho học liệu với hàng vạn học liệu mở đặt tại địa chỉ https://igiaoduc.vn.

Sau đây, chúng ta sẽ làm quen và khai thác kho học liệu đó.

Bước 1

Truy cập địa chỉ https://igiaoduc.vn/ trang chủ tương tự Hình 10.7:

Hình 10.7. Screenshot of the igiaoduc.vn homepage. It shows a left sidebar with a hierarchical menu ('Cây thư mục đa cấp') listing educational levels and categories. The main content area displays various course materials like 'Bài tập Toán 6', 'Địa lí 10', 'Hình học 10', 'Ngữ văn 10'.

Hình 10.7. Trang chủ kho học liệu số

Trên trang chủ, các loại học liệu được xếp theo các chủ đề trên cây thư mục đa cấp phía bên trái.

Bước 2

Tìm kiếm, truy cập các học liệu

Thư mục cấp một gồm ba loại là Học liệu số, Sách giáo khoa và Dư địa chí. Muốn xem loại nào nháy chuột vào biểu tượng > ở mục tương ứng để mở ra thư mục cấp hai.

Nháy chuột vào một mục của thư mục cấp hai, ví dụ Học liệu số để mở ra thư mục cấp ba.

Thư mục cấp ba của Học liệu số và Sách giáo khoa trải ra theo các môn học. Chỉ cần chọn môn để xem tất cả các học liệu của môn đó.

Hình 10.8. Screenshot showing a list of 'Bài giảng môn Đại số lớp 10' from igiaoduc.vn. It displays titles, ratings, and view counts for several algebra lessons.

Hình 10.8. Các bài giảng môn Đại số lớp 10

Xem bản PDF nguyên trang sách: Tin học 10 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 50–53).