Yêu cầu cần đạt
- Xác định được trách nhiệm với bản thân và với mọi người xung quanh.
- Thể hiện được trách nhiệm của bản thân trong các hoạt động, thực hiện được các cam kết đề ra.
- Nhận biết được những tình huống cần tử chối và thực hiện được kĩ năng từ chối trong một số tình huống cụ thể.
Chủ đề
3
Mục tiêu
Định hướng nội dung sinh hoạt dưới cờ
Tham gia diễn đàn về trách nhiệm của người học sinh.
Tham gia chuyên đề Kĩ năng từ chối trong cuộc sống.
Định hướng nội dung hoạt động giáo dục theo chủ đề
Rèn luyện kĩ năng nhận diện và thể hiện trách nhiệm với bản thân, với mọi người và trong các hoạt động.
Rèn luyện kĩ năng từ chối trong các tình huống cụ thể.
Thực hiện cam kết đề ra.
Định hướng nội dung sinh hoạt lớp
Chia sẻ kết quả rèn luyện kĩ năng nhận diện và thể hiện trách nhiệm của bản thân trong các hoạt động.
Chia sẻ kết quả rèn luyện và thực hiện kĩ năng từ chối trong một số tình huống cụ thể.
1 sống có trách nhiệm
HOẠT ĐỘNG 1
Tìm hiểu biểu hiện của người sống có trách nhiệm
1. Nêu biểu hiện sống có trách nhiệm của các nhân vật trong những tình huống sau:
Tình huống 1
Dạo này, vì ham chơi điện tử nên kết quả làm bài kiểm tra của Nam vừa rồi rất kém. Nam cảm thấy vô cùng có lỗi với bố mẹ. Vì vậy, Nam quyết tâm không chơi điện tử nữa và dành nhiều thời gian hơn để ôn lại các kiến thức cũ.
Tình huống 2
Các bạn trong nhóm rủ Hạnh sau khi tan học sẽ đến nhà Lan dự sinh nhật. Nhưng mẹ của Hạnh đang ốm, bố Hạnh đi làm xa. Vì vậy, Hạnh đã chúc mừng sinh nhật Lan trên lớp để tan học có thể về nhà chăm sóc mẹ.
Tình huống 3
An được nhóm giao nhiệm vụ sưu tầm những bức hình về các danh lam thắng cảnh. An nhớ ra trên các tạp chí, báo hoặc các cuốn lịch thường có những hình ảnh phong cảnh đẹp. Vì vậy, An đã tranh thủ thời gian rảnh rỗi đến nhà họ hàng, hàng xóm để xin những bức ảnh này. Cuối cùng, An đã sưu tầm được khá nhiều hình ảnh theo sự phân công.
2. Thảo luận về biểu hiện của người sống có trách nhiệm.
Gợi ý:
Trách nhiệm với bản thân.
Trách nhiệm với mọi người xung quanh.
Trách nhiệm trong các hoạt động.
HOẠT ĐỘNG 2
Thực hành thể hiện trách nhiệm của bản thân
1. Thảo luận để đưa ra cách thể hiện là người có trách nhiệm trong các tình huống sau:
Tình huống 1
Cúc bị ốm nên phải nghỉ học 1 tuần. Khi quay lại lớp học, Cúc thấy lực học của mình yếu hẳn đi.
Tình huống 2
Nam và Huy ở gần nhà nhau. Hôm trước, Nam được biết Huy chơi đá bóng, bị ngã và đau chân nên không thể tự đạp xe đến trường được.
Tình huống 3
Mai được phân công mang lọ hoa để trang trí lớp học trong buổi sơ kết thi đua. Nhưng đúng buổi sáng hôm đó, Mai lại bị sốt, không thể đến lớp được.
2. Thực hành sắm vai thể hiện trách nhiệm của bản thân trong các tình huống trên.
HOẠT ĐỘNG 3
Thực hiện cam kết đề ra
1. Lập kế hoạch thực hiện cam kết.
Gợi ý:
KẾ HOẠCH THỰC HIỆN CAM KẾT
Họ và tên .....
- Lớp:
Cam kết | Những việc cần làm để thực hiện cam kết | Thời gian thực hiện cam kết | Người hỗ trợ/phương tiện thực hiện
Cải thiện kết quả học tập môn Ngữ văn, | Dành nhiều thời gian tự học.
- Đọc nhiều sách văn học, | học kì | - Thầy, cô giáo dạy môn Ngữ văn.
Các bạn học tốt môn Ngữ văn.
- Lập sổ tay văn học. | | Các sách văn học.
3. Chia sẻ kế hoạch thực hiện cam kết đã lập.
HOẠT ĐỘNG 4
Thực hiện kế hoạch đã lập
Thực hiện cam kết theo kế hoạch đã lập thể hiện trách nhiệm của bản thân trong các hoạt động.
Chia sẻ kết quả thực hiện cam kết.
2 kĩ năng từ chối
HOẠT ĐỘNG 1
Tìm hiểu về các tình huống cần từ chối
1. Chia sẻ tình huống mà em đã từ chối.
Gợi ý:
Em đã từ chối trong tình huống nào?
Lí do em từ chối trong tình huống đó?
Cách em từ chối?
2. Chia sẻ lí do cần từ chối trong các tình huống sau:
Tình huống 1:
Tình huống 2:
Tình huống 3:
3. Nhận diện các tình huống cần từ chối.
Gợi ý:
HOẠT ĐỘNG 2
Tìm hiểu về các cách từ chối
Thảo luận về các cách từ chối.
Các tình huống cần từ chối | Cách từ chối | Lời từ chối
Tình huống nguy hiểm | Từ chối thẳng: Từ chối một cách thẳng thắn, dứt khoát. | Không, mình không muốn/ mình không thích.
Tình huống vượt quá khả năng | Từ chối trì hoãn: Từ chối và đưa ra một lí do để trì hoãn việc thực hiện. | Hôm nay mình bận rồi. Hẹn khi khác nhé!
Tình huống không phù hợp với nhu cầu, sở thích cá nhân | Từ chối thương lượng: Từ chối và đưa ra phương án khác phù hợp hơn để thay thế. | Theo mình, chúng mình nên làm theo phương án/ cách này sẽ hợp lí hơn.
HOẠT ĐỘNG 3
Luyện tập kĩ năng từ chối
1. Thảo luận để đưa ra cách từ chối trong các tình huống sau:
Tình huống 1
Trên đường đi học về, Nam nói với Mai: "Hôm nay là sinh nhật Hoa đấy, tối nay mình với bạn đến chúc mừng Hoa nhé!". Tuy nhiên, Mai lại không muốn đi vào buổi tối vì có thể sẽ gặp nguy hiểm.
Tình huống 2
Minh, Long và Huy chơi thân với nhau. Một lần, giữa Long và Huy xảy ra mâu thuẫn. Long rất tức giận nên đã rủ Minh không chơi cùng Huy nữa.
Tình huống 3
Chiều nay, khi ra sân nhà văn hoá chơi đá bóng, Tuấn thấy một số bạn đang rủ nhau hút thuốc lá. Sơn tiến lại gần và đưa cho Tuấn một điều thuốc rồi nói: "Thử đi! Cảm giác đặc biệt lắm đấy."
2. Sắm vai thể hiện cách từ chối đã lựa chọn trong các tình huống trên.
HOẠT ĐỘNG 4
Rèn luyện kĩ năng từ chối trong các tình huống của cuộc sống hằng ngày
Thực hiện kĩ năng từ chối trong các tình huống cụ thể hằng ngày.
Chia sẻ cách em đã từ chối và kết quả từ chối.
Xác định được ít nhất 3 việc cần làm để thể hiện là người có trách nhiệm với bản thân và mọi người xung quanh.
Thể hiện được trách nhiệm của bản thân trong ít nhất 2 hoạt động.
Thực hiện được cam kết đã đề ra.
- Nhận biết được ít nhất 3 tình huống cần từ chối.
Xác định được các cách để từ chối.
- Thực hiện được cách chối trong những tình huống cụ thể.
Mức độ em đạt được: Đạt/ Chưa đạt
Xem bản PDF nguyên trang sách: Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 8 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 20–27).
