Yêu cầu cần đạt

  • Nhạc cụ: Thề hiện được giai điệu bài Xoè hoa trên recorder hoặc kèn phím.
  • Thường thức âm nhạc: Nhận biết và nêu được một số đặc điểm về Dân ca Quan họ Bắc Ninh.
  • Nhạc cụ: Recorder hoặc kèn phím
  • Thường thức âm nhạc: Dân ca Quan họ Bắc Ninh
Illustration of Ha Long Bay with boats.

Nhạc cụ

Recorder

Ôn thế bấm các nốt Mi 1, Rê 1

E

D

Luyện tập

Xoè hoa

Nhạc: Dân ca Thái

Vừa phải

Musical notation for 'Xoè hoa' for recorder.

Kèn phím

Thực hành thế bấm

Hình/bảng: Image of a keyboard with finger positions (12345).

Thường thức âm nhạc

Dân ca Quan họ Bắc Ninh

1. Tìm hiểu Dân ca Quan họ Bắc Ninh

Dân ca Quan họ Bắc Ninh được hình thành và phát triển ở vùng Kinh Bắc (Bắc Ninh, Bắc Giang ngày nay), là loại hình nghệ thuật đặc sắc của vùng đất nghìn năm văn hiến.

Dân ca Quan họ vừa là một hình thức hát giao duyên, vừa thuộc thể loại dân ca nghi lễ phong tục gắn liền với tục kết nghĩa, kết bạn. Những liền anh trong trang phục áo the, khăn xếp, ô lục soạn,... cùng các liền chị trong bộ áo tứ thân hoặc năm thân, khăn chít mỏ quạ, đội nón thúng quai thao.... hát đối những câu ca mộc mạc, đằm thắm trong những ngày hội làng, mừng nhà mới.

Image titled 'Một buổi hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh' showing people in traditional attire.

Mỗi canh (buổi) hát Quan họ thường bắt đầu bằng giọng lề lối (giọng cổ), tiếp theo là giọng vặt (giọng vụn) và cuối cùng là giọng giã bạn. Nhiều bài Dân ca Quan họ Bắc Ninh đã được mang lên sân khấu biểu diễn, trở nên quen thuộc với đông đảo công chúng cả nước và quốc tế như: Gọi đò, Người ở đừng về, Ngồi tựa mạn thuyền, Cây trúc xinh,...

Năm 2009, Dân ca Quan họ Bắc Ninh được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

1.

Tìm hiều Dân ca Quan họ Bắc Ninh

Dân ca Quan họ Bắc Ninh được hình thành và phát triền ở vùng Kinh Bắc (Bắc Ninh, Bắc Giang ngày nay), là loại hình nghệ thuật đặc sắc của vùng đất nghìn năm văn hiến.

Mỗi canh (buồi) hát Quan họ thường bắt đầu bằng giọng lề lối (giọng cổ), tiếp theo là giọng vặt (giọng vụn) và cuối cùng là giọng giã bạn. Nhiều bài Dân ca Quan họ Bắc Ninh đã được mang lên sân khấu biểu diễn, trở nên quen thuộc với đông đảo công chúng cả nước và quốc tế như: Gọi đò, Người ở đừng về, Ngồi tựa mạn thuyền, Cây trúc xinh,...

2.

Nghe bài Dân ca Quan họ Bắc Ninh Khách đến chơi nhà

Khách đến chơi nhà là một trong những bài Dân ca Quan họ Bắc Ninh tiêu biểu, thể hiện nét đẹp văn hoá trong cách ứng xử khéo léo, tế nhị, thấm đượm nghĩa tình của người dân Kinh Bắc:

Mỗi khi khách đến chơi nhà,
Đốt than quạt nước pha trà mời người xơi.
Trà này quý lắm người ơi,
Mỗi người một chén cho tôi vui lòng

Khách đến chơi nhà

(Trich)

Kí âm: Thu Nghiêm - Minh Hoa

Vui vẻ – Hồ hởi

Musical score for Khách đến chơi nhà, Vui vẻ – Hồ hởi, Kí âm: Thu Nghiêm - Minh Hoa

Nêu nhận xét của em về tính chất âm nhạc bài dân ca Khách đến chơi nhà.

Em sẽ làm gì đề gìn giữ và phát triền Dân ca Quan họ Bắc Ninh – một di sản văn hoá phi vật thể đã được UNESCO ghi danh?

  • Hát: Hát đúng cao độ, trường độ, sắc thái và lời ca bài hát Việt Nam ơi; biết biểu diễn bài hát với các hình thức khác nhau.
  • Nghe nhạc: Cảm nhận được vẻ đẹp và biết biểu lộ cảm xúc khi nghe bài hát Ngàn ước mơ Việt Nam.

Hát

Việt Nam ơi

Nhạc và lời: Bùi Quang Minh

Vui tươi – Tự hào

Việt Nam hỡi, Việt Nam ơi, tự hào hát mãi lên Việt Nam ơi.
Việt Nam hỡi, Việt Nam ơi, tự hào hát mãi lên Việt Nam ơi.
Bước giữa nắng tràn, đường phố nơi tôi ở từ thơ bé đã quen.
Giữa đất nước này, niềm tin luôn căng tràn đừng lo lắng, cười lên. Và gió
qua tán cây, hoà trong tiếng trẻ thơ đùa vui cười. Và
nắng trên lá reo. Ngày xanh tươi sáng Việt Nam ơi. Từ nơi đồng
xanh thơm hương lúa, về nơi nhà cao xe giăng phố. Hoà một niềm tin reo ca (ehoh eh oh).
Từ nơi đảo xa mênh mông sóng về nơi đồi cao bay mây trắng. Một vòng
tay nối trọn Việt Nam. Bao la đất trời. Quê hương xanh
ngời, xoè tay đón nắng mai cười trong mắt. Bao nhiêu con
người, chung tay xây đời. Niềm tin nối một Việt Nam sáng tươi.

Bài hát Việt Nam ơi có giai điệu vui tươi, tự hào như một bức tranh toàn cảnh về đất nước Việt Nam tươi đẹp đang đổi thay từng ngày để hội nhập và phát triển cùng thế giới. Bài hát có hình thức hai đoạn và câu mở đầu:

Đoạn 1: Bước giữa nắng tràn ... tươi sáng Việt Nam ơi.

Đoạn 2: Từ nơi đồng xanh ... Việt Nam sáng tươi.

Nghe và vận động theo bài hát về chủ đề Tôi yêu Việt Nam

Học hát từng câu kết hợp vỗ tay theo phách

Hát theo các hình thức

Hoà giọng: Việt Nam hỡi ... hát mãi lên Việt Nam ơi.

Nối tiếp:

Nhóm 1: Bước giữa nắng tràn ... đã quen./ Và gió ... vui cười.

Nhóm 2: Giữa đất nước ... cười lên./ Và nắng ... Việt Nam ơi.

Hoà giọng: Từ nơi ... Việt Nam sáng tươi.

Hát kết hợp vỗ tay hoặc gõ đệm theo tiết tấu

Âm hình 1

Việt Nam hỡi ... hát mãi lên

Việt Nam ơi.

Musical notation for Âm hình 1.

Âm hình 2

Bước giữa nắng tràn ... một Việt Nam

sáng tươi.

Nêu ý nghĩa nội dung của bài hát Việt Nam ơi.

Sưu tầm một số bài hát thể hiện tình yêu quê hương, đất nước Việt Nam để trình bày ở phần Vận dụng – Sáng tạo.

Nghe nhạc

Nghe bài hát Ngàn ước mơ Việt Nam

Bài hát Ngàn ước mơ Việt Nam mang đến thông điệp sống lạc quan của thế hệ trẻ Việt Nam, luôn ước mơ, cháy hết mình vì đam mê để hướng tới thành công.

Ngàn ước mơ Việt Nam

(Trích)

Nhạc và lời: Nguyễn Hồng Thuận

Nụp vừa phải – Trong sáng

Ta đã thấy những ước mơ thật đẹp
như ngàn sao thắp sáng bóng đêm.
Thứ ánh sáng ấy lan đi nhanh
ra kì toả sáng mang theo tương lai hi vọng...

Illustration of two students talking.

Nêu cảm nhận của em sau khi nghe bài hát.

Vận dụng – sáng tạo

1.

Trình bày một số bài hát đã sưu tầm về tình yêu quê hương, đất nước

2.

Biểu diễn bài Việt Nam ơi với hình thức hát bè đuổi

(Lần hát điệp khúc thứ hai)

Việt Nam ơi

(Trích)

Nhạc và lời: Bùi Quang Minh

Vui tươi - Tự hào

Musical score for Việt Nam ơi, Vui tươi - Tự hào, Nhạc và lời: Bùi Quang Minh

Việt Nam hỡi,
Việt Nam ơi,
tự hào hát mãi lên Việt Nam ơi...
Việt Nam hỡi,
Việt Nam ơi,
hát mãi lên Việt Nam ơi...

3.

Thuyết trình về Dân ca Quan họ Bắc Ninh

4.

Biểu diễn bản nhạc em yêu thích bằng nhạc cụ thể hiện giai điệu đã học

Việt Nam đất nước ta ơi
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
Cánh cò bay lả dập dờn
Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều
Quê hương biết mấy thân yêu ...
Nguyễn Đình Chi

Chủ đề 3

Hoaca

  • Hát: Hát hai bè trích đoạn bài Ngàn ước mơ Việt Nam, liên khúc Tôi yêu Việt Nam
  • Thường thức âm nhạc: Thể loại hợp xướng
  • Lí thuyết âm nhạc: Nhịp 3/8
  • Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 2
Image of children singing, with text 'TRI THỨC ONG'

Xem bản PDF nguyên trang sách: Âm nhạc 8 – Kết nối tri thức với cuộc sống (trang 11–19).